Bitwa pod Szycami. To był krwawy maj, gdy starli się powstańcy styczniowi z Rosjanami

Barbara Ciryt
Barbara Ciryt
Powstańców styczniowych upamiętnia się w wielu podkrakowskich miejscowościach. W Czernej była inscenizacja kucia kos, w Skale odbywały się historyczne widowiska Fot. Barbara Ciryt
Była noc z 6 na 7 maja 1863 roku, oddział powstańców styczniowych dotarł do Szyc. Dziś to wioska w gminie Wielka Wieś, niedaleko granicy z Krakowem. Wtedy przed 157 laty była tu granica między Galicją - zaborem austriackim i Kongresówką - zaborem rosyjskim. Nowo utworzony powstańczy oddział strzelców gotowych do walki pod dowództwem Józefa Romockiego rankiem starł się z oddziałem rosyjskim. Polacy przegrali tę bitwę pod Szycami, odnieśli większe straty.

FLESZ - Polacy czytają więcej?

Dzisiejsi mieszkańcy tych ziem - gminy Wielka Wieś długo nie wiedzieli, że rozegrana bitwa pod Szycami, opisywana przez historyków, była właśnie tu pod Krakowem, nie - jak wielu uważało - w Szycach w województwie śląskim. - Powoli docieraliśmy do informacji, które wskazywały, że bitwa rozegrała się na naszym terenie. Długie lata sądziliśmy, że chodziło o Szyce koło Pilicy. Teraz wiemy, że to nasze Szyce, że bitwa powstańców była u nas - mówi pasjonatka lokalnej historii Bogumiła Pietrzyk, prezes Stowarzyszenia Teatr Regionalny i szefowa Zespołu Modlnicanie.

Wskazuje dokładnie miejsce bitwy. 157 lata temu - rano 7 maja 1863 roku oddział Polaków - powstańców przybyłych z Galicji -zaczął walki z oddziałem rosyjskim. - Potyczka miała miejsce pomiędzy obecnym ośrodkiem zdrowia, a nowo wybudowanym rondem w Modlnicy. Tu na granicy Szyc i Modlnicy były pola należące do rodziny Konopków i okazuje się, że bitwę stoczono na tych polach - mówi Bogumiła Pietrzyk.

Stara się przypominać mieszkańcom dzieje tutejszej okolicy. Szuka danych historycznych na temat samej bitwy w internetowych encyklopediach, ale także w archiwach cyfrowych. W publikacjach "Pamiątka dla rodzin polskich..." biblioteki cyfrowej odszukała notek biograficznych powstańców walczących pod Szycami i tutaj poległych. Pielęgnuje także pamięć o tych, którzy po bitwie na cmentarzu w Modlnicy zostali pochowani.

Jednym z powstańców, który pochodził z tych stron jest Wojciech Skoczek z Modlnicy, o którym wiadomo, że z zawodu był murarzem, walczył pod Szycami i został raniony kulą w prawą nogę. Wiadomo też, że tutaj zginęli i tu zostali pochowani m.in. Piotr Tarczewski, pochodzący z Ostrówki na Wołyniu oraz oraz Falencki, pochodzący z Warszawy, którego imienia nie odnotowano, ale grób jego wciąż istnieje.

Jak przy klasztorze w Czernej kosy kuli. Widowisko z rekonst...

Z danych historycznych wynika, że oddział powstańców liczył 300 strzelców i 20 kawalerzystów. Po nocnym marszu odpoczywali w Szycach, gdy ich czujki dostrzegły oddział rosyjski zbliżający się od strony Michałowic. Powstańcy rozpoczęli walkę. Dowódca Romocki rozkazał kawalerzystom uderzyć na wroga. Moskale utworzyli czworobok i ostrzelali polską jazdę, którą prowadził porucznik Topór. Do walki włączyli się żuawi śmierci, czyli oddział powstańczy sformowany w Ojcowie przez francuskiego oficera Franciszka Rochebrune oraz strzelcy pod wodzą Józefa Romockiego i majora Andrzeja Denisewicza.

Rosjan wsparły wówczas dwie roty piechoty idące od Olkusza z kawalerią i armatami, a potem kolejne posiłki rosyjskie z kawalerią przybyły od Skały. Polscy powstańcy musieli się wycofać w kierunku Galicji, a tam kompania wojska austriackiego rozbroiła ich i aresztowała. Część powstańców uciekła do lasu, część poszła do niewoli. W bitwie pod Szycami poległo 10 powstańców, a 30 zostało rannych.

Na cmentarz w Modlnicy są groby powstańców, niektóre zapomniane, inne odnowione. - Gdy kierownikiem szkoły w Modlnicy był Józef Lachner, to robiliśmy w szkole wieńce, przynosiliśmy je na te groby i paliliśmy tu świece. Wiedzieliśmy wtedy że są tu pochowani powstańcy, ale nie pamiętam, żeby mówiono, że polegli w bitwie pod Szycami. Teraz jest to dla nas jasne. Szkoda tylko, że część grobów już nie istnieje. Do informacji o tym, że bitwa pod Szycami dotyczyła naszego terenu dotarłam już po śmierci dawnego grabarza, on mógłby wskazać miejsce starych grobów powstańczych, bo teraz nikt już tego nie potrafi zrobić - mówi pani Bogumiła.

Czytaj także

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3