Bochnianin z Wieliczki

PS
Obecność powiązanych ze sobą kopalni wymuszała przepływ górniczych specjalistów między oboma ośrodkami. Za związkami zawodowymi szły prywatne, rodzinne. W historii obydwu miast przewijają się ślady aktywności pokoleń górniczych rodzin - Skoczylasów, Mullerów, Kuczkiewiczów, Windakiewiczów. Wiele tych samych nazwisk wraz z informacją o górniczej profesji odnaleźć można na nagrobkach miejskich cmentarzy Bochni i Wieliczki. Jednak najbardziej chyba znamienny przykład wielicko-bocheńskich związków to postać prof. Stanisława Fischera, wieliczanina z urodzenia, bochnianina z wyboru. Profesora bocheńskiego gimnazjum, badacza historii miasta, założyciela i patrona bocheńskiego muzeum. Postaci na wskroś bocheńskiej i niezmiernie dla Bochni zasłużonej, a przecież związanej także z Wieliczką.

Prof. Stanisław Fischer

Wieliczka i**Bochnia nie od**dziś mają wiele wspólnego. Łączy je nie tylko rzecz niezmiernie istotna**-**tradycja solnego górnictwa, przez wieki równolegle rozwijającego się w**obu miastach -**ale także coś równie ważnego -**życiorysy żywych ludzi. **

Stanisław Fischer urodził się 27 stycznia 1879 r. w Wieliczce. Był synem urzędnika skarbowego Edmunda i Marianny Knappe. Dom rodzinny Fischerów znajdował się w pobliżu szybu Seraf. Młodemu chłopcu zapadł głęboko w pamięć obraz rodzinnego, górniczego miasta: postacie górników, zasłyszane opowieści o ich pracy i o kopalni. Miał ich wysłuchiwać od znajomego sztygara, który czternastoletniego Stanisława zabierał do podziemi kopalni wielickiej. Maturę Fischer złożył w 1899 r. w krakowskim Gimnazjum św. Jacka. Następnie studiował filologię klasyczną, historię i filozofię na UJ. Jako że od dzieciństwa wykazywał uzdolnienia plastyczne, uczęszczał też na wykłady z historii sztuki w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Był stypendystą Akademii Umiejętności. Po ukończeniu studiów pedagogicznych rozpoczął w 1905 r. pracę nauczyciela w gimnazjum w Wadowicach, a następnie w Cieszynie. Tam też poświęcił się intensywnej pracy społecznej na rzecz odrodzenia polskości Śląska Cieszyńskiego. Kierował Biblioteką Polską, wygłaszał odczyty, był twórcą chóru przy Domu Narodowym, pełnił obowiązki redaktora "Miesięcznika Pedagogicznego", współpracował z redakcjami "Dziennika Cieszyńskiego" i kwartalnika "Zaranie Śląskie". Z Cieszyna przeniósł się do Bochni i podjął pracę w tutejszym gimnazjum. W latach 1908-1934 uczył języka polskiego, łaciny, filozofii, logiki, psychologii oraz rysunków. Był znakomitym nauczycielem i wychowawcą, za wiedzę i życzliwość niezwykle lubianym i cenionym przez uczniów. Uczył także w bocheńskim Prywatnym Seminarium Nauczycielskim Żeńskim oraz szkole wydziałowej im. św. Kingi. Angażował się zarazem w niemal wszystkie ciekawsze przedsięwzięcia kulturalne na terenie Bochni i powiatu bocheńskiego. Bochnia, do której Fischer trafił trochę z przypadku, stała się z czasem jego pasją i miłością. Mając inklinacje naukowe rozpoczął badania nad dziejami miasta, kopalni i okolicy. Pod kątem historii Bochni i Bocheńszczyzny przewertował archiwa i zbiory miejskie, kościelne, klasztorne, cechowe, podworskie i prywatne. Stworzył cały szereg niezmiernie ciekawych i pionierskich opracowań historycznych. Były wśród nich: Losy Kazimierzowskiej__fundacji (1927 r.), opisujące dzieje jednego z pierwszych na ziemiach polskich przytułków dla górników oraz Wygnanie Żydów z____Bochni (1929 r.), poświęcone dramatycznemu konfliktowi polsko-żydowskiemu w Bochni na przełomie XVI i XVII w. W opracowaniu Pożary w__dawnejBochni (1930 r.) zajął się skutkami żywiołu w Bochni na przestrzeni paru wieków, począwszy od wielkiego pożaru w 1447 r. W 1934 r. ukazała się jego książka Matka Boska Bocheńska ijej kult natle życiareligijnego w__dawnej Bochni. Prof. Fischer był też jednym z inicjatorów okazałych uroczystości w Bochni, które odbyły się we wrześniu 1933 r. z okazji 600-lecia objęcia tronu przez Kazimierza Wielkiego. Z panowaniem tego monarchy łączył się bowiem najświetniejszy okres w dziejach rozwoju Bochni. Dlatego też polityce króla wobec górniczego miasta poświęcił książkę Kazimierz Wielki, jego stosunek do Bochni i____Bocheńszczyzny (1934 r.). Pięć lat przed śmiercią wydał jedną z najważniejszych swoich prac - Dzieje bocheńskiej żupy solnej (1962 r.). O wadze tej monografii świadczy list, jaki autor dostał od Edwarda Windakiewicza, bochnianina z pochodzenia, profesora Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, autora fundamentalnego dzieła Solnictwo: "Dziękuję najserdeczniej za przesłany mi Szkic dziejów bocheńskich salin. Przeczytałem dzieje te z nadzwyczajnym zainteresowaniem. Ponieważ tak obszerny materiał tyczący się salin bocheńskich znajduje się w jedynie powołanych rękach, jest nadzieja, że i Bochnia wreszcie doczeka się również swojej historii jak i jej sąsiadka Wieliczka. Jakkolwiek napisałem w moim Solnictwie część III krótki szkic historii saliny bocheńskiej, to jest nic, wobec ogromnego materiału, jakim Wielmożny Profesor dysponuje". Maszynopis Dziejów bocheńskiej żupy solnej przechowywany jest obecnie w Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce. Być może to właśnie wielickie pochodzenie sprawiło, że główny wątek historycznych badań Fischera stanowią dzieje bocheńskiej kopalni soli. Badacz osobiście poznał kopalnię. Wiele razy zwiedzał ją z notesem i szkicownikiem w towarzystwie geologa prof. Józefa Poborskiego oraz znanego bocheńskiego malarza Waleriana Kasprzyka. Razem docierali do miejsc niezwykłych, dziś już przeważnie niedostępnych, które Fischer utrwalił w cyklu rysunków, akwarel i obrazów olejnych. Przyjaźnił się z górnikami, uczestnicząc w ich świętach i uroczystościach. Wiele razy publicznie mówił o pięknych tradycjach zawodu górniczego. Na koniec wspomnieć trzeba o jeszcze jednym aspekcie bogatej działalności prof. Fischera. Gromadzone przez cała lata zabytki, dzieła sztuki i pamiątki przeszłości przekazał w 1957 r. społeczeństwu, tworząc Muzeum Ziemi Bocheńskiej. Dziś muzeum nosi jego imię.
Tekst i fot.: (PS)

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3