Cały ten zgiełk. Ile warte jest życie siedemdziesięciolatka?

Liliana Sonik
Są trzy hipotezy i każda ma swoich zwolenników. Według pierwszej, po epidemiiwszystko się zmieni i obudzimy się w nowym świecie. Druga zakłada, że nie zmieni się nic. A trzecia mówi, że koronawirus nasili i przyspieszy wcześniej istniejące tendencje. Zwolennikami tej trzeciej są m.in. interesujący francuski pisarz Michel Houellebecq oraz Jacek Dukaj.

FLESZ - Polacy czytają więcej?

Kto nie zna Dukaja, powinien nadrobić zaległości: jest chyba najciekawszym umysłem wśród polskich obserwatorów zmian cywilizacyjnych i kulturowych. Czytając jego ostatnie eseje warto przebrnąć przez gęstwinę słów i myśli, bo Dukaj bezbłędnie wyczuwa puls rzeczywistości. Nie jest futurologiem, tylko opisywaczem. Dla mnie bardziej interesującym, niż modny, bo potrafiący fajnie pisać, Yuval Noah Harrari.

Houellebecq pisze: „ Od pół wieku widzieliśmy tendencję do dysymulowania śmierci; cóż, nigdy śmierć nie była tak dyskretna, jak w ostatnich tygodniach. Ludzie umierają samotnie w szpitalach i w domach starców, grzebie się ich szybko (lub kremuje? Kremacja idzie z duchem czasu), bez zwoływania na pogrzeb, potajemnie. Umarli - ofiary stają się jednostką statystyczną codziennych komunikatów, a niepokój, jaki rośnie w społeczeństwie w miarę, jak rośnie bilans, ma w sobie coś dziwnie abstrakcyjnego.

Inna jeszcze cyfra nabrała znaczenia - wiek zakażonych. Należy ich reanimować i ratować do 70, 75, 80 lat? Odpowiedź, jak się zdaje,zależy od kraju i regionu świata; ale nigdy z takim bezwstydem nie wyrażano, że życie nie ma tej samej wartości, że od pewnego wieku (70,75, 80 lat?) to jakby było się już martwym. Te tendencje istniały już przed koronawirusem; jednak teraz widzimy je jasno i wyraźnie.”

Dukaj zaś podejrzewa, że to o czym wspomina Houellebecq – i wiele innych zmian – wejdą nam w krew. Innym słowy, staną się zachowaniem powszechnym. A dla tych, którzy używają mitologii ‘postępu’ i ‘konieczności’,epidemia posłuży do przemian najgłębszych, choć zrazu najmniej widocznych: do przemeblowania nam w głowach wartości i wrażliwości” I nie chodzi tylko o stosunek do wartości życia, które wiek produkcyjny ma już za sobą. Obejmuje też narastające przekonanie, że „dostęp do internetu i internetowej rozrywki - stanowi podstawowe prawo człowieka.Bardzo trudno będzie teraz złamać Amazony, Google, Facebooki prawem antytrustowym, czy ponadkrajowymi podatkami” – bo ich usługi stają się równie bezdyskusyjne, jak służba zdrowia, czy energetyka.

Tymczasem używanie danych technologii – życie w nich, z nimi, dzięki nim – zmienia nasze najgłębsze poczucie czym jest to, co „dobre” (piękne, słuszne, postępowe) a czym to, co „złe” (brzydkie, niesłuszne, zacofane)”. Oczywiście systemy wartości zawsze ewoluowały, zmieniały się obyczaje i oceny, ale działo się to w permanentnej konfrontacji starego z nowym. Teraz niewidziane nigdy wcześniej tempo zmian pozwala obserwować, jak„urabiane są wartości”. „Żyjąc w Cyfrze i przez Cyfrę, odsuwając się od drugiego człowieka, zezwalamy by wymieniono nam rdzeń duszy”– pisze Dukaj.

Myślimy, że wolność polega na wielości propozycji. Że wolni jesteśmy, gdy w każdej chwili możemy 100 razy zmienić partnera dzięki Tinderowi, albo do woli hejtować na Facebooku. A przecież potężne słowo wolność ma wiele znaczeń, ale żadne nie tak trywialne.
Jak nie stać się sługą i jeńcem Cyfry? Chyba tylko czytając książki i używając rozumu. Notabene, miliarderzy z Silicon Valley, twórcy największych systemów cyfrowych, wysyłają dzieci do staroświeckich szkół z zeszytami, książkami, tablicą i kredą. Bo technologii cyfrowych i tak się nauczą, a jeśli mają je rozwijać, nie mogą stać się ich niewolnikami.

Czytaj także

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3