reklama

Choroby pasożytnicze

RedakcjaZaktualizowano 
Lekarz radzi

   Człowiek może być żywicielem dla wielu gatunków pasożytów. Przewód pokarmowy zakażają pasożyty należące do pierwotniaków, nicieni i robaków płaskich.

Giardioza (lamblioza)

   Giardia lamblia jest najczęstszym pasożytem jelitowym występującym wśród populacji krajów europejskich. Należy do wiciowców. Przenosi się drogą pokarmową. Czynnikami ryzyka są: podróże, niedokwasota, leczenie immunosupresyjne, zespoły niedoborów immunologicznych, w tym AIDS, homoseksualizm. Inwazja pasożyta u wielu osób zanika samoistnie po kilku tygodniach lub miesiącach, u niektórych utrzymuje się latami, czemu sprzyjają: dieta węglowodanowa, uszkodzenie jelit, zaburzenia czynnościowe jelita, zapalenia dróg żółciowych, stany po resekcji żołądka. W niektórych krajach epidemie giardiozy są wywoływane przez wodę skażoną cystami, których rutynowe chlorowanie wody nie unicestwia. Zarażeniu zapobiega się przez odpowiednie zabezpieczenie ścieków, przestrzeganie zasad higieny osobistej (mycie rąk) i czystości środków spożywczych. Giardioza jest częstą przyczyną biegunek u osób powracających z obszarów endemicznych.
   Większość zakażeń przebiega bezobjawowo, natomiast występujące objawy i ich charakter zależą od intensywności inwazji, indywidualnych właściwości osoby zarażonej i współistniejących stanów chorobowych. Najczęściej występują: biegunka, bóle kolkowe brzucha, odbijania, wzdęcia, nudności, niekiedy wymioty, brak apetytu, chudnięcie. Przebieg lambliozy może być samoograniczający (kilka tygodni) lub przewlekły, nawracający lub rzadziej ostry. Powikłaniem może być zapalenie dróg żółciowych, przewlekłe zapalenie trzustki, zespół złego wchłaniania oraz niedokrwistość.
   W kale, podczas biegunki, wykrywa się cysty lub trofozoity oraz trofozoity w treści dwunastniczej. Ponieważ cysty są wydalane okresowo, konieczne jest badanie trzykrotne kału. Badanie treści dwunastniczej wykonuje się, gdy analiza kału wypadła ujemnie.
   W postępowaniu terapeutycznym ważne jest skrupulatne przestrzeganie higieny osobistej. Leki, stosowane doustnie, skuteczne są w ok. 90 proc. przypadków. Kontrolne badanie kału wykonuje się po 2 tygodniach i w razie utrzymywania się inwazji leczenie powtarza się często innym preparatem. Leczeniu poddawani są wszyscy członkowie rodziny zakażonego.

Pełzakowica, ameboza

   Pełzakowica jest rozpowszechnioną w świecie (1 proc. populacji) inwazją jelita grubego, wywołaną przez pierwotniaka pełzaka czerwonki - Entamoeba histolytica. Przypadki objawowe inwazji stanowią niekiedy trudny problem kliniczny, a powikłania pozajelitowe mogą być śmiertelne. Inwazje występują głównie w krajach tropikalnych; w Polsce zarażonych jest ok. 1 proc. osób. Częstość występowania pełzakowicy zależy od stanu sanitarnego i przestrzegania zasad higieny osobistej oraz żywienia. Epidemie mogą być wywołane zanieczyszczeniem wody. Człowiek zaraża się cystami. W większości przypadków inwazja jest bezobjawowa i wygasa spontanicznie po 8-12 miesiącach. Inwazji pełzaków towarzyszy, w ok. 10 proc. przypadków, rozsiew pasożyta drogą krwionośną do wątroby, płuc i mózgu, gdzie powodują ogniska martwicze, zwane pełzakowymi ropniami przerzutowymi.
   Objawy pełzakowicy mogą być skąpe lub liczne, dotyczące przewodu pokarmowego lub odległych narządów. Przebieg pełzakowicy może być gwałtowny, a także powolny i pierwotnie przewlekły. Rozróżnia się kilka zespołów klinicznych pełzakowicy. Zachorowanie może dotyczyć tylko jelit i przebiegać klinicznie pod różnie nasilonymi postaciami, może występować wówczas biegunka śluzowo-krwista, bóle brzucha, chudnięcie. Choroba niekiedy uogólnia się, zajmując inne narządy, zwłaszcza wątrobę. Częstym powikłaniem nieleczonej pełzakowicy jest perforacja jelita grubego, z wysoką śmiertelnością (40-50 proc.).
   Podstawą rozpoznania objawowej pełzakowicy jest mikroskopowe stwierdzenie obecności trofozoitów w kale. Trzykrotne badanie wykrywa chorobę w 90 proc. Obecność cyst w kale potwierdza zarażenie, lecz nie pozwala na określenie stanu klinicznego. Rozpoznanie pełzakowicy ustalamy na podstawie wywiadu (pobyt w tropiku), badania przedmiotowego, badań laboratoryjnych, endoskopii (rektoskopia), badań radiologicznych (w pełzakowicy pozajelitowej) i serologicznych.

Glistnica

to jedna z najczęstszych robaczyc przewodu pokarmowego. Glista ludzka (Ascaris lumbricoides) jest dużym obłym nicieniem, pasożytującym jelito cienkie. Człowiek zaraża się jajem glisty, z którego w jelicie cienkim uwalnia się larwa i drogą krwi wędruje do wątroby i płuc (tam dojrzewa przez 4 tygodnie) oraz do dróg oddechowych i po odkrztuszeniu wraca do jelit. Glistnica szerzy się poprzez brudne ręce, zanieczyszczoną wodę lub pożywienie. Zapobieganie polega na przestrzeganiu podstawowych zasad higieny osobistej (mycie rąk, jarzyn i owoców) i sanitarnej (właściwe usuwanie fekaliów).
   W glistnicy wyróżnia się trzy zespoły chorobowe związane z wędrówką larw pasożyta, inwazją jelita cienkiego i powikłaniami. W czasie wędrówki w płucach, larwy powodują nietypowe zapalenie płuc i alergizację (świąd skóry, pokrzywka). Objawami są: kaszel, stany spastyczne oskrzeli, rzadziej gorączka, często podwyższony poziom krwinek białych, które ustępują samoistnie w ciągu kilku tygodni.
   Inne objawy to bóle brzucha, mdłości, wymioty, brak łaknienia, zaparcia lub biegunki, apatia lub nadmierne pobudzenie ruchowe, zaburzenia snu. Glista wydala substancje alergizujące, stąd częste są alergiczne zmiany skórne, zapalenia spojówek, nieżyt nosa, stany kurczowe jelit. Powikłania glistnicy mogą wystąpić w postaci przebicia jelit, zapalenia dróg żółciowych, wyrostka robaczkowego, niekiedy otrzewnej lub - u małych dzieci - niedrożności jelit. Podstawą rozpoznawania jest badanie kału na obecność jaj glisty. W terapii stosuje się leki przeciwpasożytnicze.

Tasiemczyca

- Taenia saginata

jest częstą inwazją jelita cienkiego wywołaną przez tasiemca nieuzbrojonego (tasiemiec bydlęcy, Taenia saginata), stwierdzaną u 0,1-5 proc. populacji europejskiej. Żywicielem tasiemca jest człowiek, natomiast postacie larwalne rozwijają się u bydła. Człowiek zakaża się spożywając zakażone mięso. Zwalczanie tasiemczycy polega na: unikaniu spożywania surowego mięsa (np. befsztyk tatarski); leczeniu tasiemczyc; poprawie warunków sanitarnych. Larwy niszczy gotowanie potraw w temp. 56 st. przez 5 minut lub mrożenie w temp. - 20 st. przez 7-10 dni. Najczęstsze dolegliwości to: bóle w nadbrzuszu, zwłaszcza rano; mdłości; upośledzenie lub wzrost łaknienia; utrata masy ciała; rzadziej osłabienie, wymioty, zaburzenia snu. Tasiemiec często powoduje zaburzenia kurczliwości jelita cienkiego, niedokwaśność, niedokrwistość, niekiedy zapalenie wyrostka robaczkowego lub dróg żółciowych.

Tasiemczyca

- Taenia solium

spowodowana jest przez tasiemca uzbrojonego (tasiemiec świński, Taenia solium). W wielu krajach Europy została zlikwidowana. W Polsce występuje sporadycznie na terenach zaniedbanych gospodarczo. Jaja mogą zarażać człowieka (autoinwazja), wówczas może rozwinąć się wągrzyca np. mózgu. Naturalnym żywicielem pośrednim jest świnia. Postać inwazyjna dla człowieka rozwija się w mięśniach świni, jest dość duża (ok. 10 mm) i łatwo zauważalna w mięsie. Źródłem zakażenia człowieka jest mięso wieprzowe zarażone wągrami. Wczesne rozpoznanie inwazji i natychmiastowe jej leczenie zapobiega szerzeniu się tasiemczycy.
   Zakażenie tasiemczycą _Taenia solium _wywołuje łagodne, niecharakterystyczne objawy brzuszne. Rozpoznanie stawia się na podstawie badania kału. W terapii stosujemy leki przeciwpasożytnicze.
Wysłuchała
DANUTA ORLEWSKA

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3