reklama

Czas pracy (2)

RedakcjaZaktualizowano 
Radca Państwowej Inspekcji Pracy wyjaśnia

   Od stycznia br. obowiązują nowe przepisy dotyczące czasu pracy. W kodeksie pracy wprowadzono wiele definicji, które dotychczas nie były wyraźnie określone albo wynikały tylko z praktyki - mówi Maciej Piotrowski, radca Okręgowego Inspektoratu Pracy w Krakowie.
   Pisaliśmy o tym częściowo 27 stycznia. Dziś dalsza część poradnika.
   Od nowego roku skrócony został czas pracy osób, które

pracują w nocy

i wykonują pracę szczególnie niebezpieczną, związaną z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym. Nie mogą one pracować dłużej niż osiem godzin na dobę.
   O zatrudnieniu w nocy mówi się wówczas, gdy rozkład czasu pracy obejmuje w każdej dobie co najmniej trzy godziny pracy w porze nocnej lub kiedy minimum jedna czwarta czasu pracy w okresie rozliczeniowym przypada na porę nocną.
   Wykaz prac szczególnie niebezpiecznych albo związanych z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym nie został ustalony w kodeksie, ani innych aktach normatywnych, ale powinien być określony przez każdego pracodawcę - w porozumieniu z zakładową organizacją związkową (jeśli taka w zakładzie działa), z przedstawicielem załogi, wybranym w sposób taki, jaki jest praktykowany w konkretnej firmie oraz po zasięgnięciu opinii lekarza, który sprawuje zdrowotną opiekę profilaktyczną nad pracownikami firmy. Pracodawca musi również poinformować okręgowego inspektora pracy o zatrudnianiu osób pracujących w nocy, jeżeli z takim wnioskiem wystąpi zatrudniany w ten sposób pracownik.
   Ograniczeniu uległa możliwość wydłużania

okresów

rozliczeniowych.

   Aktualnie dłuższy niż podstawowy, czyli maksymalnie czteromiesięczny okres rozliczeniowy będzie dopuszczalny w podstawowym systemie czasu pracy (pracownik pracuje codziennie do ośmiu godzin przez przeciętnie pięć dni w tygodniu) jedynie w rolnictwie i hodowli oraz przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób. Maksymalny okres rozliczeniowy w tych grupach zawodowych, poczynając od 1 stycznia br., nie może przekraczać sześciu miesięcy lub - w szczególnych przypadkach - dwunastu, pod warunkiem, że jest to dodatkowo uzasadnione nietypowymi warunkami organizacyjnymi lub technicznymi, mającymi wpływ na przebieg pracy.
   Do końca ubiegłego roku można było wydłużać okresy rozliczeniowe np. w budownictwie lub przy wykonywaniu prac użytecznych społecznie albo służących zaspokajaniu codziennych potrzeb ludności.
   W systemie równoważnych norm czasu pracy (pracownik wypracowuje normę tygodniową niekoniecznie pracując codziennie i po osiem godzin, może pracować np. cztery dni po 10 godzin lub zamiennie przez trzy lub cztery dni tygodniowo po 12 godzin), gdy działalność firmy uzależniona jest od pory roku lub warunków atmosferycznych, możliwe będzie wydłużenie okresu rozliczeniowego maksymalnie do czterech miesięcy, a nie jak to było poprzednio - do sześciu.
   Ponadto w kodeksie pracy wprowadzono obowiązek, który mówi o

przerwach w pracy

monotonnej

lub pracy, której tempo jest z góry ustalone. Typowym przykładem są tu prace przy taśmach produkcyjnych. Pracownicy będą mieli skracany czas pracy poprzez wyznaczanie płatnych przerw, wliczanych do czasu pracy. Wykaz takich prac będzie ustalał pracodawca, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami i po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad pracownikami tego zakładu.
   Od 1 stycznia wprowadzono w kodeksie zasady i metody obliczania nominalnego czasu pracy na podstawie normy średniotygodniowej, a w przypadku pracy w ruchu ciągłym - dobowej. Norma średniotygodniowa to przeciętnie 40 godzin pracy na tydzień, a dobowa - 8 godzin na dobę. Przed wprowadzeniem do kodeksu tych unormowań stosowano różne metody liczenia czasu pracy i norm nominalnego czasu pracy, co powodowało liczne pomyłki, kontrowersje i utrudniało obliczenie właściwych nominałów czasu pracy, zarówno pracownikom, jak i pracodawcom.
   Aby mówić o

normie średniotygodniowej,

trzeba wrócić do pojęcia okresu rozliczeniowego, w którym czas pracy powinien być zbilansowany. Okresy takie są zwykle wielokrotnością miesięcy lub tygodni. Jeśli są liczone w wielokrotności tygodni, sprawa jest prosta - normę średniotygodniową przelicza się w stosunku do ilości tygodni. Trochę trudniejsza jest sytuacja, gdy okresy rozliczeniowe są wyrażane w miesiącu. Trzeba wówczas wykonać kilka kolejnych czynności. Po pierwsze, sprawdzamy ile w konkretnym okresie rozliczeniowym występuje pełnych tygodni. Dla miesiąca będą to cztery pełne tygodnie. W tej sytuacji mnożymy 40 godzin, czyli normę średniotygodniową przez 4, co daje 160 godzin. W przypadku okresu trzymiesięcznego, będzie to najprawdopodobniej 12 lub 13 tygodni. Do otrzymanego wyniku dodaje się iloczyn dwóch wartości: ilości tzw. dni wystających, pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, nie ujętych w pełnych tygodniach, przypadających od poniedziałku do piątku (np. gdy pozostają 3 dni wystające, mnożymy te dni przed drugi czynnik, dzienną dobową normę czasu pracy, uzyskując 24 godziny). W przypadku miesiąca obejmującego pełne cztery tygodnie plus trzy dni, norma ta będzie wynosiła 160 plus 24, czyli 184 godziny. W takim miesiącu mogą jednak występować święta, przypadające w inny dzień niż niedziela, zmniejszające nominalny czas pracy w konkretnym okresie rozliczeniowym. W tej sytuacji należy odjąć iloczyn liczby świąt i ośmiu godzin (dobowej normy czasu pracy). Jeśli np. w miesiącu, w którym obliczyliśmy, że czas pracy wynosi 184 godziny, wypada jedno święto, to od 184 godzin odejmujemy 8 i otrzymujemy 176 godzin. Jeśli przypadają dwa święta, będzie to 168 godzin itd.
DANUTA ORLEWSKA

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3