„Czerwony Dwór” – nowe oblicze obiektu. Kultura rodzima jako...

„Czerwony Dwór” – nowe oblicze obiektu. Kultura rodzima jako priorytet Zakopanego

Materiał partnera zewnętrznego

Aktualizacja:

Dziennik Polski 24

„Czerwony Dwór” – nowe oblicze obiektu. Kultura rodzima jako priorytet Zakopanego
1/10
przejdź do galerii

Decyzja burmistrza Zakopanego Leszka Doruli o przekazaniu zabytkowego budynku, willi Czerwony Dwór, na centrum propagujące kulturę rodzimą wydaje się być decyzją o znaczeniu historycznym. Budynek, w którym mieszkali m.in. Artur Rubinstein, Rafał Malczewski, Karol Szymanowski, Stefan Żeromski, w którym bywali m.in. Helena Modrzejewska i Witkacy, Zofia Nałkowska i Zbigniew Uniłowski, w którym przez 60 lat mieściło się przedszkole, po gruntownym remoncie służy wszystkim Zakopiańczykom i turystom licznie odwiedzającym Zakopane. Chociaż w innym charakterze. Jedna z najpiękniejszych willi w stylu zakopiańskim z początku XX wieku otwiera swe podwoje dla dzieci, młodzieży i dorosłych, dla szeroko rozumianego środowiska twórców rodzimych, nie tylko ludowych. Do momentu otwarcia „Czerwonego Dworu” w sierpniu 2018 roku brak było w Zakopanem miejsca, w którym lokalni twórcy, zarówno artyści jak rzemieślnicy, mieliby możliwość prezentowania oraz sprzedaży swych dzieł. Jest to szczególnie istotne w dobie unifikacji wszystkiego oraz zalewu tandetnymi wyrobami imitującymi tradycyjne wyroby kultury podhalańskiej.

Promowanie tradycyjnego rękodzieła ma na celu nie tylko popularyzację materialnego i niematerialnego dziedzictwa kulturowego Zakopanego i Podhala, ale także ochronę tego dziedzictwa, a nawet zapewnienie kontynuacji i przetrwania niektórych jego elementów. „Czerwony Dwór” gwarantuje ochronę podhalańskiego dziedzictwa kulturowego (materialnego, niematerialnego) na wielu płaszczyznach. Poszczególne działania nakierowane będą na ochronę spuścizny przodków, ze szczególnym uwzględnieniem procesów edukacyjnych. Edukacja skierowana jest zarówno do dzieci i młodzieży, jak i do osób dorosłych, mieszkańców Zakopanego i Podhala, do turystów indywidualnych i grup zainteresowanych tą tematyką.

Powyższe zadania realizowane są poprzez organizowanie wystaw czasowych, ukazujących przede wszystkim zakopiańskich i podhalańskich twórców i ich jakże bogatą twórczość. Są to m.in. malarstwo na szkle, gobeliny i kilimy, haft biały i kolorowy, skórnictwo, rzeźba w drewnie, metaloplastyka, wytwarzanie kożuchów itp. Charakterystyczne, że bardzo często umiejętność wytwarzania poszczególnych elementów dziedzictwa podhalańskiego jest przekazywana z pokolenia na pokolenie. Podkreślanie pokoleniowej ciągłości wydaje się być szczególnie ważne w działalności „Czerwonego Dworu”.

Realizując w szerszym zakresie ideę popularyzacji kultury rodzimej, „Czerwony Dwór” organizuje wystawy twórczości rodzimej miast i ich regionów zaprzyjaźnionych z Zakopanem. Nader ważnym zadaniem jest tworzenie stałej kolekcji zakopiańskiego malarstwa na szkle. Bogactwo i różnorodność tej charakterystycznej dla Zakopanego i Podhala żywej dziedziny sztuki to element tradycji, który fascynuje wielu turystów z kraju i zagranicy. Miasto Zakopane stwarza możliwość zapoznania się z dziełami reprezentatywnymi dla naszego miasta w tej dziedzinie sztuki.

Ważnym zadaniem realizowanym przez „Czerwony Dwór” jest dotarcie do szerokiego kręgu odbiorców wśród dzieci i młodzieży szkół zakopiańskich. Instytucja oferuje możliwość nieodpłatnego zwiedzania oraz prelekcje na temat historii willi „Czerwony Dwór” ukazanej na tle historii Zakopanego oraz malarstwa na szkle. Istnieje także możliwość odpłatnych prelekcji dla grup zorganizowanych do 30 osób.

Oddzielnym zadaniem realizowanym przez „Czerwony Dwór” jest prowadzenie warsztatów popularyzujących rodzimą twórczość ludową. Warsztaty te adresowane są do wszystkich w wieku od lat pięciu do stu i mają na celu przekazanie umiejętności wytwarzania ginących bądź zanikających przedmiotów tradycji rodzimej na Podhalu. Celem jest również popularyzacja dziedzictwa Podhala. W latach 2018 – 2019 realizowany jest szeroko zakrojony projekt pod nazwą „Popularyzacja zakopiańskiego dziedzictwa kulturowego”, finansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Małopolskiego na lata 2014 – 2020, działanie 6.1.3. Rozwój instytucji kultury oraz udostępnianie dziedzictwa kulturowego. Warsztaty rękodzieła podhalańskiego cieszą się ogromnym zainteresowaniem zarówno wśród osób z terenu Zakopanego, jak też z innych regionów Polski.

Nader istotnym elementem wśród wielu zadań Galerii Czerwony Dwór jest działalność wydawnicza. Wydawnictwa albumowe z serii „Zakopiańskie malarstwo na szkle” rozpoczyna album poświęcony Zdzisławowi Walczakowi i jego córce Marcie Walczak Stasiowskiej. Prezentowane będą obrazy ze zbiorów rodzinnych i kolekcji prywatnych, co – jak twierdzi dr Alicja Mironiuk – Nikolska z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie – stanowi dodatkową wartość poznawczą, gdyż nie są one dostępne dla przeciętnego odbiorcy. W kolejnych latach ukazywać się będą albumy poświęcone innym twórcom zakopiańskim malującym tą trudną i ciekawą techniką. Wydawnictwa te mają za zadanie uzupełnić ewidentną lukę na rynku wydawniczym, przyczyniając się nie tylko do popularyzacji dziedzictwa Zakopanego. Mają także przyczynić się do szeroko pojętej promocji miasta.

Instytucja organizuje „Wieczory w Czerwonym Dworze”. Odbywające się w każdy pierwszy poniedziałek miesiąca spotkania mają na celu przypomnienie znamienitych postaci Zakopiańczyków i osób związanych z Zakopanem i Podhalem. Spotkania te prowadzone przez specjalistów, popularyzujące Zakopane w różnych aspektach historii i kultury, przyciągają różne gremia słuchaczy, aktywują całe środowisko zakopiańskie, stanowią także niewątpliwie atrakcję dla osób odwiedzających Zakopane.

„Czerwony Dwór” popularyzuje niematerialne dziedzictwo kulturowe Zakopanego i Podhala. Konkursy poetyckie im. Andrzeja Skupnia Florka oraz im. Adama Pacha odbywające się w zabytkowych wnętrzach witkiewiczowskiej willi to wyraz troski o gwarę podhalańską, a co za tym idzie o zachowanie świadomości i tożsamości. Pielęgnowanie tych wartości wśród dzieci i młodzieży to ważne zadanie realizowane również w tym obiekcie.
Temu także służą spotkania autorskie promujące wydawnictwa związane z Zakopanem i Podhalem. „Czerwony Dwór” prowadzi także sprzedaż dzieł sztuki i wyrobów artystycznych twórców podhalańskich. Zapewniamy, że zakupicie Państwo tutaj prace znakomitych twórców i znajdziecie upominki z Zakopanego na każdą kieszeń.

Otwierając podwoje „Czerwonego Dworu”, Zakopane stwarza nową jakość, nowe centrum kultury rodzimej. Ta piękna, starannie odnowiona willa, w której mieszkali i bywali m.in. Artur Rubinstein, Karol Szymanowski, Stanisław Witkiewicz, Witkacy, Helena Modrzejewska, Stefan Żeromski, odegrała znaczącą rolę w historii Polski i Zakopanego. Zapraszając tutaj mamy nadzieję, że duch i atmosfera dawnego Zakopanego, nazywanego w okresie międzywojennym Polskimi Atenami, towarzyszyć będą Państwu, a działalność kulturalna, edukacyjna, popularyzacyjna i promocyjna dadzą nowe życie temu miejscu.

CZERWONY DWÓR – WYSTAWY OD 17 SIERPNIA

Czerwony Dwór – historyczne miejsce w zabytkowej willi przy ul. Kasprusie 27, powraca na kulturalną mapę Zakopanego w zupełnie nowej odsłonie, jako Centrum Kultury Rodzimej. Ta piękna, starannie odnowiona willa z 1902 roku, w której mieszkali i bywali Artur Rubinstein, Karol Szymanowski, Stanisław Witkiewicz, Witkacy, Helena Modrzejewska czy Stefan Żeromski, odegrała znaczącą rolę w historii Polski i Zakopanego. Zapraszając tutaj mamy nadzieję, że towarzyszyć będą Państwu duch i atmosfera dawnego Zakopanego. Od 17 sierpnia w Czerwonym Dworze dostępne będą dla zwiedzających następujące wystawy:

Wystawa „Warsztat i kunszt. Lutnictwo i inne pasje rodziny Mardułów”

To ważne wydarzenie, szczególnie w roku, kiedy Polska obchodzi setną rocznicę odzyskania niepodległości. Przedstawiamy Państwu unikalną wystawę prezentującą dokonania lutnicze Franciszka, Stanisława i Alicji Mardułów. Ta elitarna dziedzina sztuki jest bardzo wymagająca. Lutnictwo to połączenie duszy instrumentu z duszą człowieka. Na wystawie oprócz instrumentów muzycznych zobaczyć można meble, galanterię drewnianą, pamiątki rodzinne. Wystawa czynna od 17 sierpnia do 24 października 2018.

Wystawa „50 lat zakopiańskich ciupag”

Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem obchodzi w tym roku swój Złoty Jubileusz. Od pół wieku zespoły góralskie z całego świata przyjeżdżają tu, by walczyć o Złotą Ciupagę. Na wystawie zobaczymy różne jej wersje oraz inne nagrody i pamiątki festiwalowe. Wystawa czynna od 17 sierpnia do 30 września 2018.

Wystawa „50 szali na Złote Gody Festiwalu. Chusty z kolekcji Rafaela Romero Cardenasa”

Rafael Romero Cardenas przyjeżdża na Międzynarodowy Festiwal Folkloru Ziem Górskich w Zakopanem od wielu lat. Zasiada w jury festiwalowym, kocha to miasto i folklor górali podhalańskich. Od lat kolekcjonuje szale góralskie i właśnie tę kolekcję zobaczyć można w willi Czerwony Dwór. Wystawa czynna od 17 sierpnia do 30 września 2018.

Wystawa plakatów festiwalowych.

W ogrodzie Czerwonego Dworu będzie można zobaczyć jak na przestrzeni 50 lat zmieniał się plakat Festiwalu Folkloru Ziem Górskich. Projektowali go znani artyści, a także dzieci ze szkół zakopiańskich. Wystawa czynna od 17 sierpnia do 30 września 2018

Stała ekspozycja malarstwa na szkle zakopiańskich artystów.

W Czerwonym Dworze obejrzeć można kolekcję zakopiańskiego malarstwa na szkle. Bogactwo i różnorodność tej charakterystycznej dla Zakopanego i Podhala żywej dziedziny sztuki to element tradycji, który fascynuje wielu turystów z kraju i zagranicy. Miasto Zakopane stwarza możliwość zapoznania się z dziełami reprezentatywnymi dla naszego miasta w tej dziedzinie sztuki.

CZERWONY DWÓR – WYSTAWA MARDUŁÓW

Wystawa „Warsztat i kunszt. Lutnictwo i inne pasje rodziny Mardułów” to ważne wydarzenie, szczególnie w roku 100. rocznicy odzyskania niepodległości. Zakopiańska rodzina, której początki sięgają XVII wieku, mieszkająca i tworząca przy ulicy Kościeliskiej, od pokoleń kultywuje liczne tradycje. Instrumenty muzyczne, meble i drobne przedmioty rękodzieła sprawiają, że możemy mówić o swoistej „szkole Mardułów”. To druga w Polsce i jedna z najstarszych pracowni lutniczych w Europie.


Franciszek Marduła (1909-2007) to jeden z najwybitniejszych lutników polskich. Tworzył nie tylko instrumenty muzyczne, ale także meble i przedmioty codziennego użytku. Forma i zdobnictwo góralskie to fascynacje wyniesione z domu rodzinnego i warsztatu ojca Józefa. Jego trzy pasje – meblarstwo, lutnictwo i sport przeplatały się przez całe długie życie. Tworzył znakomite instrumenty i był prekursorem edukacji lutniczej w Polsce.

Współtworzył Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” w Zakopanem, największą do 1939 roku organizację sportowo – patriotyczną w Polsce. Robił narty dla siebie i przyjaciół. Był czołowym gimnastykiem, skoczkiem i biegaczem narciarskim oraz strzelcem - nie tylko w gronie członków sokolstwa polskiego.

Przed II wojną światową należał do ścisłej czołówki narciarstwa polskiego. Uprawiał wszystkie konkurencje: skoki, biegi i zjazdy. W lutym 1939 roku reprezentował Polskę na Mistrzostwach Świata w Narciarstwie FIS w Zakopanem we wszystkich konkurencjach, plasując się w czołówce zawodników głównie w biegach na 50 km i sztafecie. Po Mistrzostwach Świata został włączony do składu narodowej ekipy olimpijskiej. Olimpiada w 1940 roku nie odbyła się z powodu trwającej wojny a Franciszek zamiast na olimpiadzie w Garmisch – Partenkirchen znalazł się w Niemczech jako jeniec wojenny. Doskonała kondycja sportowa pozwoliła mu przetrwać prawie sześć lat jenieckiej niewoli.

W niewoli zbudował skrzypce, instrument ukończył w kwietniu 1940 roku, a na narodowe i kościelne Święto 3 – go Maja jeden z kolegów zagrał „Mazurka Dąbrowskiego”. Chodząc po baraku mówił: „Marduła – twoje dzieło” podnosząc na duchu osadzonych w niewoli żołnierzy.

Dom rodzinny Mardułów i działająca od 1928 roku pracownia lutnicza to swoisty salon artystyczny Zakopanego, w którym bywają najznakomitsi przedstawiciele świata kultury Polski i Europy.

Stanisław Marduła podobnie jak ojciec jest pasjonatem sztuki lutniczej. Jest także odważnym inicjatorem nowatorskich rozwiązań w tej dziedzinie. Doceniany i nagradzany na licznych konkursach lutniczych.

Alicja Hołoga Marduła (żona Stanisława) jako naukowiec i specjalista w dziedzinie technologii drewna również fascynuje się lutnictwem i meblarstwem. Tworzy nowe instrumenty i zajmuje się konserwacją starych.

Obydwoje pracują w Zespole Szkół Plastycznych im. A. Kenara wychowując kolejne pokolenia adeptów sztuki lutniczej.
Przedstawiamy Państwu unikalną wystawę prezentującą dokonania lutnicze Franciszka, Stanisława i Alicji Mardułów. Ta elitarna dziedzina sztuki jest bardzo wymagająca. Lutnictwo to połączenie duszy instrumentu z duszą człowieka.

Patronat honorowy nad wystawą „Warsztat i kunszt. Lutnictwo i inne pasje rodziny Mardułów” objął Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. dr hab. Piotr Gliński. Ekspozycja będzie czynna do 24 października 2018.









Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Polecamy

Wideo