Giełdowe manipulacje

Redakcja
(INF. WŁ.) - Najczęstsze przestępstwa, do jakich dochodzi na warszawskiej giełdzie, to manipulacja kursem akcji, ujawnianie i wykorzystywanie informacji poufnych, niewypełnianie obowiązków informacyjnych dotyczących znacznych pakietów akcji oraz oferowanie papierów wartościowych w publicznym obrocie bez wymaganej zgody - mówi Łukasz Dajnowicz, rzecznik Komisji Papierów Wartościowych.

Prawie 450 zawiadomień

   Od 1991 r. KPWiG wysłała do prokuraturyprawie 450 zawiadomień o naruszeniu przepisów karnych.Jeszcze do niedawna działalność komisji w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa sprowadzała się do zawiadomienia prokuratury. 7 lutego 2002 r. to właśnie prokuratura postawiła zarzut byłemu prezesowi PKN Orlen Andrzejowi Modrzejewskiemu w sprawie ujawnienia ówczesnemu szefowi PZU Życie Grzegorzowi Wieczerzakowi poufnej informacji. Od 1 maja 2004 r. komisja posiada jednak zupełnie nowe kompetencje.
   - Gdy uznajemy, że mogło dojść do naruszenia prawa, przewodniczący KPWiG zarządza postępowanie wyjaśniające - _mówi Łukasz Dajnowicz. - _Jeśli stwierdzimy na przykład, że doszło do wykorzystania informacji poufnych, zamiast kierować do prokuratury zawiadomienie, ze wskazaniem osób zamieszanych w ten proceder, sami możemy wezwać je na przesłuchanie. Zaoszczędza to czas i znacznie upraszcza całą sprawę. Mamy prawo zażądać ustnych i pisemnych wyjaśnień, wydania stosownych dokumentów, mamy też dostęp do informacji generalnego inspektora ochrony skarbowej. Możemy zwrócić się do firmy telekomunikacyjnej o udostępnienie wykazu połączeń telefonicznych lub innych informacji. Dopiero jeśli uznamy, że nasze podejrzenia były słuszne, informujemy prokuratora.
   Od kilkunastu dni KPWiG sprawdza, kto jest właścicielem akcji PKN Orlen. Postępowanie - przypomnijmy - zostało wszczęte po ujawnieniu notatki sporządzonej przez Zbigniewa Siemiątkowskiego, z której wynika, że Jan Kulczyk kontroluje nie 5,69 proc. akcji paliwowej spółki, ale ok. 14 proc. Tymczasem prawo wymaga, aby poinformować komisję o przekraczaniu kolejnych progów akcji spółek notowanych w publicznym obrocie. Naruszenie tego obowiązku grozi karą grzywny do 1 mln zł. W ostatnich dniach, po ujawnieniu notatki, wartość obrotów akcjami PKN na giełdzie przekroczyła nagle 100 mln zł, podczas gdy zwykle była o połowę mniejsza. Środowy komunikat spółki informował, że Kulczyk Holding sprzedał 945 tys. akcji płockiego koncernu, obniżając swój udział w akcjonariacie do 4,78 proc. Nie musi więc już, posiadając mniej niż 5 proc., powiadamiać o kolejnych transakcjach sprzedaży KPWiG.
   Sprawy PKN i IX NFI nie są jedynymi, jakie w ostatnim czasie elektryzowały inwestorów i analityków śledzących sytuację na warszawskiej giełdzie. W drugiej połowie sierpnia powszechną uwagę zwrócił znaczący wzrost kursu akcji Kujawskiej Fabryki Manometrów - o prawie 67 proc., do 117 zł. Podobna sytuacja miała miejsce na przełomie kwietnia i maja. KPWiG nie wykluczyła manipulacji kursem. W tym samym czasie sprawdzano również inwestorów handlujących walorami Towarzystwa Ubezpieczeniowego "Europa", które nagle zaczęło przynosić swoim udziałowcom zyski rzędu 124 proc. Podejrzewano, że nielicznymi akcjami pozostającymi w wolnym obrocie (99,5 proc. należy do Leszka Czarneckiego i jego holenderskiej spółki) zainteresowała się grupa inwestorów, najpierw je skupując, a później sztucznie podsycając nimi zainteresowanie.
   W 2004 r. doszło też do kilkukrotnego wprowadzenia do systemu WARSET niestandardowych zleceń maklerskich, które nie tylko w znaczący sposób wpłynęły na przebieg notowań. Pierwszy miał miejsce 8 stycznia na rynku kontraktów terminowych - w ciągu kilkunastu sekund kurs kontraktu terminowego na WIG 20 spadł o 9,9 proc. w porównaniu z kursem zamknięcia z poprzedniej sesji. Analiza wykazała jednak, że nie doszło do sztucznego zaniżenia kursu, a jego spadek został wywołany specyficznym układem arkusza zleceń, jaki miał miejsce w danym momencie. Z kolei 12 stycznia 2004 r. doszło do nagłego wzrostu kursu akcji Pekao SA - o 12,7 proc. Zgodnie z wyjaśnieniami przesłanymi do KPWiG przez biuro maklerskie, zostało to spowodowane błędem maklera. W sprawie prowadzone jest jednak postępowanie wyjaśniające. Podobna sytuacja miała miejsce 16 stycznia, kiedy doszło do nagłego wzrostu kursu akcji spółki LPP.
   Warszawską giełdą wstrząsnęły też wydarzenia z 4 lutego 2004 r. W wyniku zachwiania kursem kontraktu terminowego przez Bankowy Dom Maklerski PKO BP SA 307 inwestorów straciło łącznie 5,44 mln zł. Najwięcej stracił BDM PKO BP - 3,84 mln zł. Największym beneficjentem całego zamieszania była... spółka z siedzibą na brytyjskich Wyspach Dziewiczych. Jak się okazało, makler udostępnił swój kod dostępu do systemu giełdowego nieuprawnionemu pracownikowi. Sprawą zajął się generalny inspektor informacji finansowej oraz Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
   Co robi KPWiG, żeby zapobiegać giełdowym przestępstwom? - Na bieżąco monitorujemy wszystkie transakcje, które wydają się nam podejrzane - _mówi Łukasz Dajnowicz. - _Zajmuje się tym około 30 osób. Najczęstszym przestępstwem jest manipulacja kursem akcji, czyli operacje zmierzające do zaburzenia ich wyceny - poprzez fikcyjne zlecenia. Obserwujemy więc duże wahania kursów i możemy - jak w przypadku wydarzeń z 4 lutego - wskazać osobę, która za nie odpowiada. Podobnie, gdy spółka ujawnia wcześniej korzystną dla siebie informację, a inwestor, który poznał ją wcześniej, kupuje akcje firmy z dużym zyskiem, możemy to sprawdzić - potrafimy zidentyfikować każdą stronę takiej transakcji.(B.CH.)

Przygotuj swój turystyczny biznes na sezon

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie