Hematokryt – normy, badanie. Co oznacza niski i podwyższony...

Hematokryt – normy, badanie. Co oznacza niski i podwyższony hematokryt?

js

Dziennik Polski 24

Aktualizacja:

Dziennik Polski 24

Badanie hematokrytu polega na pobraniu próbki krwi.
1/6
przejdź do galerii

Badanie hematokrytu polega na pobraniu próbki krwi. ©Piotr Krzyzanowski

Hematokryt to jeden z najważniejszych parametrów, które analizuje się podczas badania krwi. Wskaźnik ten jest oznaczany wzorem HCT lub Ht. Normy hematokrytu pozwalają ocenić, ile w całej objętości krwi znajduje się krwinek czerwonych. Zarówno niski, jak i podwyższony hematokryt mogą świadczyć o rozwijaniu się choroby w organizmie. Sprawdź, jakie są normy HCT!

Hematokryt – jakie są normy HCT?


Ludzka krew składa się z kilku składników (są to tzw. elementy morfotyczne krwi). Oprócz czerwonych krwinek zaliczamy do nich krwinki białe i płytki krwi. Wszystkie te składniki mają wyliczone procentowo normy objętości. Ich przekroczenie może wskazywać na rozwijający się w organizmie stan chorobowy.

Dla hematokrytu normy wyraża się jako proc. frakcji komórkowej krwi. Jeśli zawartość hematokrytu wynosi 25% oznacza to, że w 100 ml krwi znajduje się 25 ml czerwonych krwinek.

Normy hematokrytu są zależne od płci i wieku pacjenta:
  • u noworodków prawidłowe HCT to 48-69%;
  • u dzieci w wieku 6-12 lat – 35-45%;
  • u młodzieży w wieku 13-18 lat – 36-49% (dziewczynki), 37-49% (chłopcy);
  • u dorosłych – 36-46% (kobiety), 41-53% (mężczyźni).


Niski hematokryt – przyczyny


Niski hematokryt może być wywołany różnymi czynnikami. Szybki spadek objętości czerwonych krwinek jest obserwowany u osób po silnym krwawieniu. Mowa tu nie tylko o ciężkich urazach. Hematokryt za niski może się pojawić także przez obfite krwawienia miesięczne lub przewlekłe krwawienia z przewodu pokarmowego (np. ze względu na obecność wrzodów, raka jelita grubego lub polipów) albo z przewodu moczowego.

Do pozostałych przyczyn niskiego hematokrytu zalicza się:
  • niedokrwistość (wywołaną np. brakiem żelaza);
  • niedobory witamin i minerałów;
  • marskość wątroby;
  • choroby szpiku kostnego (w tym białaczka);
  • ciążę – hematokryt poniżej normy w ciąży to normalne zjawisko. Zwykle HCT u kobiety ciężarnej spada o 4-7%;
  • przewodnienie.


Zarówno za wysoki, jak i za niski hematokryt są niebezpieczne dla zdrowia. Fot. Tomasz Holod / Polskapresse


Podwyższony hematokryt – co może oznaczać?


Podwyższony hematokryt nie zawsze musi oznaczać chorobę. Wysokie HCT często obserwuje się u osób mieszkających w górach. To cecha fizjologiczna, nie objaw chorobowy.

Hematokryt podwyższony może być spowodowany m.in. przez takie czynniki, jak:
  • nadkrwistość pierwotną (czerwienica prawdziwa);
  • odwodnienie – wywołane biegunkami, nadmiernym poceniem się, wymiotami etc.;
  • nowotwory nerek;
  • choroby serca;
  • choroby płuc;
  • rozległe oparzenia;
  • utratę osocza wywołaną przez oparzenia lub zapalenie otrzewnej;
  • pracę na dużych wysokościach;
  • przewlekłe palenie papierosów.


Hematokryt w ciąży – o czym trzeba wiedzieć?


Niski hematokryt w ciąży jest normalny. Zjawisko to powstaje na skutek znacznego zwiększenia objętości osocza. Uznaje się, że u zdrowej kobiety ciężarnej HCT spada o ok. 4-7%. Nie należy się więc przejmować, jeśli morfologia krwi wykaże delikatne wahania przy analizie tego składnika. Zbyt niski hematokryt u kobiet w ciąży to ok. 30% frakcji. Jeżeli podczas badań pojawi się taki wynik, lepiej skonsultować go z lekarzem. To ważne, ponieważ niska zawartość czerwonych krwinek we krwi matki może być niebezpieczna zarówno dla niej, jak i dla dziecka.

Hematokryt – objawy obniżenia i podwyższenia HCT. Wskazania do badań


Analizę hematokrytu wykonuje się przy standardowym badaniu krwi. Istnieją jednak pewne wskazania, które skłaniają do oddania próbki.

Jeżeli masz następujące objawy, wykonaj badanie hematokrytu:
  • nawracające infekcje, częste przeziębienia;
  • chroniczne zmęczenie, osłabienie;
  • obfite krwawienia miesiączkowe - kobiety często nie zdają sobie sprawy z tego, że mają obniżony hematokryt;
  • rozdwajające się paznokcie i włosy;
  • zbyt blada skóra;
  • częste kołatanie serca;
  • obniżenie odporności.


Hematokryt – jak przygotować się do badania? Jak ono wygląda?


Próbka krwi powinna być pobrana, kiedy pacjent jest na czczo (co najmniej 8 godzin). Najlepiej oddać krew rano - między godziną 7 a 9:30.

Co istotne, przed badaniem hematokrytu należy odłożyć na 2-3 dni używki. Konieczna jest rezygnacja z palenia papierosów, picia alkoholu. Lepiej ograniczyć też spożycie kawy i czarnej herbaty.

Z reguły hematokryt można zbadać dzięki pobraniu krwi z żyły łokciowej. Zdarza się jednak, że HCT bada się po nakłuciu jamy opłucnej (torakocenteza) - w celu pobrania płynu opłucnowego. Dzieje się tak w przypadku, gdy pacjent ma krwiaka opłucnej.





Komentarze

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Zapytaj lekarza

1 3 4 5 ... 28 »
28 stycznia

Światowy Dzień Trędowatych

zobacz więcej »