Historia. Generał Józef Haller połączy Jurczyce i Puck

Ewa Tyrpa
Ewa Tyrpa
fot. Krzysztof Gębala
Do Pucka na obchody 100-lecia zaślubin Polski z morzem pojechało kilka delegacji z gminy Skawina, głównie z Jurczyc, gdzie urodził się gen. Józef Haller. Tu spędził dzieciństwo. Rodzinie Hallerów, a zwłaszcza siostrom Józefa Hallera – Annie i Ewie, Jurczyce wiele zawdzięczają, m.in. edukację oraz budynek szkoły. Obecnie mieści się w niej Izba Pamięci Rodu Hallerów, gdzie znajduje się wiele pamiątek po Błękitnym Generale i jego armii. Izbę prowadzi jurczyckie Towarzystwo Pamięci Generała Józefa Hallera i Hallerczyków.

FLESZ - Walentynki przez cały rok. Czy istnieje recepta na miłość?

Do Pucka pojechało 17 osób z tego Towarzystwa oraz 11-osobowa grupa związana z Adamem Woźniczką, także z Jurczyc.
Na ceremonię stulecia zaślubin Polski z morzem pojechał też Norbert Rzepisko, burmistrz Skawiny. - To była piękna uroczystość, a my zaakcentowaliśmy swoją obecność i znaczenie generała Józefa Hallera w historii Polski – powiedział włodarz gminy, zaznaczając, że niezwykle cenne jest pielęgnowanie historii, a reprezentacja gminy miała okazję uczcić generał Hallera.

Leszek Krupnik, prezes TPGJHiH i znawca działalności Błękitnego Generała, przypomina, że w wyniku Traktatu Wersalskiego, Polska otrzymała dostęp do morza, ale tylko odcinek 147 kilometrów wybrzeża.

- Wówczas Puck był jedynym miastem portowym. Tu do morza 10 lutego 1920 roku generał wrzucił platynowy pierścień i jest kilka wersji tego wydarzenia – mówi prezes Krupnik.

W jednej opisywano, że pierścień upadł tuż nad krawędzią wyciętego w lodzie otworu i zanim dwaj żołnierze dotarli do tego miejsca, pierścień sam wpadł do wody.

Inna wersja mówi, że to płk Stanisław Skrzyński ruszył by podnieść pierścień, który stoczył się do morza z lodu ukruszonego konnymi kopytami.

Gen. Haller przed uroczystością zaślubin, od starosty gdańskiego Józefa Wybickiego (wnuka twórcy hymnu państwowego), otrzymał dwa platynowe pierścienie. Oba ufundowała Polonia, mieszkająca w Gdańsku. Jeden pierścień generał wrzucił do morza, a drugi zachował dla siebie i nosił go do końca życia.

Duże znaczenie dla członków TPGJHiH ma historia sztandaru armii Hallera. Sztandar przetrwał wojenną zawieruchę i znajduje się w muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Sztandar ufundował i poświęcił papież Benedykt XV. W marcu 1919 roku, kurierem posłał go do Paryża, gdzie błękitni żołnierze stacjonowali przed powrotem do Polski.

Natomiast w zbiorach TPGJHiH jest replika tego sztandaru, wykonana na 90. rocznicę zaślubin Polski z morzem.
Właśnie z tą kopią sztandaru delegacja pojechała do Pucka. Poczet sztandarowy tworzyli, ubrani w mundury Błękitnej Armii: Karol Kościelny, Wojciech Krupnik, Mateusz Walczak.

W replice historycznego munduru hallerczyka, wystąpił członek TPGJHiH, Czesław Banaś z Targoszyc koło Dąbrowy Górniczej. Jego dziadek brał udział w zaślubinach w Pucku w 1920 roku.

Także w mundurze żołnierza Błękitnej Armii, w delegacji prezydenta Andrzeja Dudy, był Witold Dzielski, przedstawiciel rodu Hallerów, syn znanej prof. Marii Dzielskiej, także związanej z Jurczycami.

W hallerowskich mundurach i strojach skawińskich pokazali się w Pucku członkowie grupy Adama Woźniczki. Pojechali tam z oryginalną kuchnią polową błękitnych żołnierzy z 1916 roku. Towarzyszyła im Kapela Bronowicka. Na czas wyjazdu do miasta zaślubin Polski z morzem, muzycy stworzyli kapelę „Sokoły Błękitnej Armii Hallera”.

W delegacji burmistrza Skawiny był też Jerzy Kłępa, sołtys Jurczyc i prezes Stowarzyszenia "Razem dla Wszystkich", które nawiązało kontakt z jednym z puckim stowarzyszeń. - Generał Haller nas łączy. Mamy wspólną historię. W Jurczycach się urodził, a w Pucku dokonał symbolicznego aktu zaślubin Polski z morzem. Na pewno ten pierwszy kontakt zaowocuje współpracą – mówi Jerzy Kłępa.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie