I płyną dusze w modłach

dag
Wspomnienie o poecie ludowym Wilhelmie Bartyzelu z Zawoi

Dziewięć lat po śmierci

Dziewięć lat po śmierci

Wspomnienie o poecie ludowym Wilhelmie Bartyzelu z Zawoi

"Wicher śnieżycą i jęczy i łka / jakby ktoś nucił smętnej pieśni zwrotki (...) Zimne i puste są ludzkie opłotki / Tylko w kościółku pełne ławki, stalle / Z serc chłopskich tysięcy płyną "Gorzkie żale". (...) I dusze ich wieńcem spoczęły / Pod szczytem, na szczycie Golgoty / I rzewną symfonią modlić się zaczęły / O Panie, nie zostaw nas samych, sieroty (...) A Chrystus Pan z krzyża wyciąga dłonie, / Co były gwoździami na drzewie rozpięte (...) - pisał w jednym ze swych wielkopostnych wierszy poeta ludowy Wilhelm Bartyzel.
Urodził się 1 października 1909 roku w Zawoi. Będąc dzieckiem ubogiej, utrzymującej się z niewielkiego gospodarstwa rodziny, mimo licznych uzdolnień nie mógł liczyć na wykształcenie. Po ukończeniu szkoły podstawowej i odbyciu służby wojskowej musiał sam zarabiać na życie. Szybko też ten nie zgadzający się z zastaną rzeczywistością młody człowiek zaczął organizować strajki robotników leśnych i furmanów. Najpierw w Zawoi, później w całym powiecie żywieckim.
Zatrzymywany i aresztowany przez policję, był dwukrotnie osadzony w Berezie Kartuskiej. Podczas II wojny światowej pracował jako robotnik leśny, księgowy Polskiego Komitetu Opiekuńczego w Zawoi. Był również łącznikiem Armii Krajowej, przyjmował przysięgi jej nowych członków.
Po 1945 roku nie zaprzestał społecznej działalności. Wraz z kilkoma miejscowymi działaczami założył Gminną Spółdzielnię "Samopomoc Chłopska" w Zawoi, w której od 1945 do przejścia na emeryturę w 1977 roku był głównym księgowym. Był również współzałożycielem Komitetu Elektryfikacyjnego w Zawoi i społecznie, w latach 1956-1966, prowadził jego księgowość.
Dwukrotnie w 1952 roku przetrzymywany w areszcie śledczym Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego za swoje kontakty z działaczami Stronnictwa Narodowego, z czasem zyskiwał coraz większe uznanie za działalność społeczną.
Był też wielokrotnie odznaczany i wyróżniony, m.in. Brązowym i Złotym Krzyżem Zasługi, Złotym Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem 40-lecia PRL, odznaką "Zasłużonego działacza województwa krakowskiego i bielskiego". Otrzymał również najwyższe odznaczenia spółdzielcze.
Pisząc wiersze interesował się poezją i innymi twórcami ludowymi. Przyjaźnił się z poetą, współzałożycielem "Wsi, Jej Pieśni" Jantkiem z Bugaja. Został zięciem znanego w latach międzywojennych tarnowskiego poety Józefa Nocka. Bliskie kontakty, spotkania i dysputy o poezji łączyły go też z beskidzkimi poetami ludowymi, z którymi założył Grupę Literacką "Gronie". Jan Szczawiej włączył wiersze Bartyzela do wydanej w 1987 r., ogólnopolskiej "Antologii współczesnej poezji ludowej" Jana Szczawieja.
Mimo publikacji w prasie i antologiach nie doczekał się wydania samodzielnego tomiku poezji. Niedawno (10 marca) minęła dziewiąta rocznica jego śmierci. Spoczywa na cmentarzu w Zawoi centrum, choć wydawałoby się, że to przecież tak niedawno jego przyjaciel Henryk Biłka pytał "Gdzież -Wilu - ta dziewczyna, / cośmy ją zwali wiosną? (...) A nasze myśli, plany na przebudowę świata... /czy się coś wykonało/ po tylu, tylu latach?"
(DAG)

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3