Ivan Gundulić "Osman". Był taki czas, kiedy Rzeczpospolita budziła wielkie nadzieje na Bałkanach

Janusz MichalczakZaktualizowano 
Ivan Gundulić (Gianfrancesco Gondola) Fot. archiwum
Jednym z najważniejszych dzieł sławiących potęgę Rzeczpospolitej jest poemat "Osman" dubrownickiego poety Ivana Gundulića (wł. Gianfrancesco Gondola), który tworzył w siedemnastym stuleciu.

Postać artysty, jak i jego twórczość, postanowił przybliżyć krakowianom były marszałek Bractwa Kurkowego Rafał Wolfram, zainspirowany pomnikiem poety znajdującym się w centrum Dubrownika. Pomnik zdobią płaskorzeźby przedstawiające m.in. zakonnika błogosławiącego polskie wojska zmierzające pod Chocim (1621), a także sylwetki króla Jana III Sobieskiego i hetmana Jana Karola Chodkiewicza.

Poemat „Osman”, który tworzy cykl 20 pieśni (dwie z nich prawdopodobnie zaginęły, sławi polskie męstwo pod Chocimiem i jest wyrazem wielkich nadziei pokładanych w młodym królu Władysławie IV Wazie, że Rzeczpospolita pod jego władaniem przyniesie wolność narodom bałkańskim znajdującym się pod jarzmem tureckim (osmańskim). Ma typowe cechy poezji barokowej – łączą się w nim wątki miłosne z rozważaniami natury filozoficznej. Jest jednocześnie barwną opowieścią świetnie nadającą się do adaptacji filmowej. Jej bohaterami są nie tylko wysłannicy sułtana przemierzający w drodze na dwór króla polskiego nasz rejon Europy, ale również sokolice – rycerskie białogłowy, mężni polscy szlachcice i sam krwawy władca Osman II, tytułowy bohater poematu.

Tło historycznych wydarzeń poprzedzających bitwę pod Chocimiem nakreślił w sali audytoryjnej Kupferahaus Muzeum Krakowa historyk Piotr Boroń, były senator RP, a twórczość Iwana Gundulića przedstawił prof. Maciej Czerwiński z Zakładu Filologii Chorwackiej, Serbskiej i Słoweńskiej UJ.

,,Osman” nie miał takiego szczęścia jak pozostałe utwory Gundulića. Poemat powstał w Dubrowniku (ówcześnie Ragusa), bogatym mieście– republice, które z powodzeniem konkurowało z Republiką Wenecką, uzależnione było jednak od Imperium Osmańskiego i płaciło mu trybut (daninę).

Dla Gundulicia, wywodzącego się z patrycjuszowskiego rodu Ragusy, a także współczesnych poecie mieszkańców Bałkanów, polskie zwycięstwo pod Chocimiem niosło nadzieję na pokonanie Turków, ukazywało ich też – postrzeganych powszechnie w roli Bożego bicza – jako zwyczajnych, tchórzliwych ludzi. – Gundulić – mówiła w Muzeum Krakowa dr hab. Aleksandra Borowiec z Instytutu Filologii Słowiańskiej UJ – pokazywał świat dwubiegunowy. "O tyranio otomańska – pisał w swoim utworze – gdzie u ciebie słuszność, prawo, gdzie u Ciebie bojaźń Pańska, wszystko zniosłaś szablą krwawą. Tak sułtana wzniosłaś w chwale, ponad wszystkich w świecie ludzi, że nie tylko obraz, ale sam cień jego trwogę budzi. Warty twe niebawem legną w gruzach bez oparcia, musi bowiem upaść w krąg nauka czarcia’.

Poemat przez długi czas funkcjonował w ręcznych odpisach. W druku ukazał się dopiero w roku 1826.

W Polsce czytelnicy mają możliwość zapoznania się z nim również dzięki dwom przekładom – Czesława Jastrzębca-Kozłowskiego oraz Jerzego Pogonowskiego. Pozycja Gundulicia jest porównywana z tą, jaką zajmuje w polskiej poezji Mickiewicz. O tym, jak ważny jest on nie tylko dla Chorwatów, świadczy m.in. koncert w Modenie, rodzinnej miejscowości Luciano Pavarottiego, z udziałem Bono, Zucchero, Michaela Boltona oraz księżnej Diany, dedykowany w roku 1995 dzieciom Bośni i Hercegowiny. Artyści recytowali wówczas słynne wersety z ,,Hymnu wolności” Ivana Gundulicia : "O liepa, o draga, o slatka slobodo" ("O piękna, o drogocenna, o słodka wolności").

Wizerunek poety znajdziemy współcześnie m.in. na banknocie 50 chorwackich kun.

Bardzo ciekawemu spotkaniu w Muzeum Krakowa patronował konsul honorowy Republiki Chorwacji Paweł Włodarczyk. Uczestniczący w nim król kurkowy Zbigniew Wolfram ,,Niepodległy”, któremu towarzyszyli marszałkowie Jan Adam Księżyk i Andrzej Hojda, postanowił przy tej okazji uhonorować medalem królewskim Piotra Boronia oraz konsula Pawła Włodarczyka.

POLECAMY - KONIECZNIE SPRAWDŹ:

FLESZ: Rolnicy mają dość. “Stop syfowi z zagranicy”

Wideo

Materiał oryginalny: Ivan Gundulić "Osman". Był taki czas, kiedy Rzeczpospolita budziła wielkie nadzieje na Bałkanach - Dziennik Polski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3