Kraków. Niekończąca się batalia o sposób upamiętnienia obozu w Płaszowie

Małgorzata Mrowiec
Małgorzata Mrowiec
Zaktualizowano 
Pojawia się zarzut, że miasto tworzy na tym terenie atrakcję turystyczną. Szacuje się, że przyjedzie tu pół miliona osób rocznie Fot. Anna Kaczmarz
Do protestów mieszkańców dołącza głos sprzeciwu ze strony ekologów. Jest też pomysł, by studenci zaprojektowali Park Pamięci.

Coraz szersze kręgi zatacza zaciekła dyskusja o Muzeum - Miejscu Pamięci KL Plaszow. Włączyło się w nią właśnie Towarzystwo na Rzecz Ochrony Przyrody. W piśmie do Zarządu Inwestycji Miejskich prezes TnROP Mariusz Waszkiewicz krytykuje m.in. proponowaną formę ogrodzenia terenu poobozowego czy lokalizację obiektu Memoriału wraz z parkingiem.

W czerwcu miasto ogłosiło konsultacje społeczne (potrwają do grudnia) dotyczące tworzenia tego muzeum. Miały uspokoić emocje narosłe wokół tego tematu. Na razie tak się nie stało...

- Nie może być tak jak teraz, kiedy niektórym nie przeszkadza, że wchodzą na ten teren w szortach i z psem. Ale też projekt muzeum nie jest dobry. Wygląda jak tworzenie atrakcji turystycznej - alarmuje Waszkiewicz.

Zdaniem szefa TnROP w projektowaniu wypadałoby się cofnąć do początku i zacząć rzeczywiste konsultacje. - Obecne są pseudokonsultacjami. Organizatorzy prezentują podejście: możemy dyskutować o ogrodzeniu, ale już nie o Memoriale. A nie powinno się upierać przy czymś tylko dlatego, że ma się pozwolenie na budowę - mówi.

Przypomnijmy, że mieszkańcy, sąsiedzi terenu przyszłego muzeum, są przeciwni wygrodzeniu go - jak pokazuje projekt - słupami i siatką. Oprotestowują wycinkę drzew na działce przy ul. Swoszowickiej, pod parking i obiekt Memoriału. Domagają się, by teren poobozowy pozostał dostępny dla pewnych form rekreacji, sprzeciwiają się „komercji turystycznej”. W tym tygodniu w magistracie złożyli petycję w tej sprawie, z 1651 podpisami.

Równolegle pojawiło się stanowisko TnROP. Podpisany pod nim Mariusz Waszkiewicz zaczyna od stwierdzenia, że teren byłego obozu i jego otoczenia powinien być zagospodarowany jako miejsce pamięci, ale „uwzględniające funkcje ekologiczne i krajobrazowe oraz użytkowo-społeczne wskazane przez społeczność lokalną”.

Waszkiewicz przewertował wcześniejsze opracowania dotyczące urządzenia terenu poobozowego. - I już w studium z 1995 r. projektanci użyli określenia Park Pamięci. Postulowali upamiętnienie z pomocą zieleni, a nie płotów i monumentalnych inwestycji - mówi.

Jeśli chodzi o wygradzanie, zdaniem TnROP powinien pojawić się gęsty, strzyżony żywopłot wzdłuż granic cmentarzy, miejsc straceń i grobów masowych. Granicą obozu powinna natomiast biec aleja wysokich drzew. Siatkę ekolodzy widzą tylko jako zabezpieczenie przed upadkiem ze skarpy kamieniołomu na tym terenie.

Towarzystwo krytykuje budowanie - jego zdaniem - zbyt monumentalnego obiektu Memoriału i parkingu wzdłuż niego. - On rozcina gęsto zadrzewioną działkę. Dojdzie tu też do przerwania korytarza ekologicznego łączącego zadrzewienie z ogrodem działkowym i terenem Krzemionek - mówi Waszkiewicz. TnROP proponuje, by w projekcie Memoriał zmniejszyć i postawić tam, gdzie rosną gatunki inwazyjne, które należy zwalczać (np. sumaki), na wysokości ul. Abrahama. Zdaniem ekologów należy zrezygnować z parkingu, a stworzyć miejsce do wysadzania turystów, przy ul. Swoszowickiej. TnROP nie widzi potrzeby stawiania kolejnego budynku przy Jerozolimskiej.

Spór toczy się też o to, co będzie wolno na terenie muzeum. - Problemem są niestosowne zachowania, np. picie wódki. Ale nie przechadzka - uważa szef TnROP. Podobnego zdania jest radny Podgórza Jacek Młynarz. - Trzeba coś zrobić, by każdy wiedział, że znajduje się na terenie dawnego obozu. Ale powinny być dopuszczone: spacer, przejazd rowerem, bieganie. To nie urąga pamięci ofiar. Miasto po 70 latach chce upamiętniać, a wcześniej pozwoliło na zabudowanie wszystkich wolnych terenów w okolicy - wytyka.

Zarząd Inwestycji Miejskich podkreśla, że kwestia zagospodarowania dotyczy ok. 40 ha. - A jedynie 3,5 ha to teren, który częściowo będzie podlegał działaniom inwestycyjnym - podaje rzecznik ZIM Jan Machowski. Na 8 arach ma powstać Memoriał, droga dojazdowa oraz parking dla kilku autokarów i kilkudziesięciu aut. Dojazd do tej części muzeum będzie dostępny wyłącznie od strony ul. Kamieńskiego, by zminimalizować uciążliwości komunikacyjne dla mieszkańców. Sposób urządzenia reszty z 3,5 ha zależy od wyniku konsultacji, tak jak i sposób wygrodzenia terenu.

Memoriał - przekonuje rzecznik - nie będzie przytłaczał. O wymiarach 10,83 na 88,30 m, będzie niemal w całości schowany pod ziemię. - W koncepcji zagospodarowania nie ma też mowy o budowie nowego budynku od strony ul. Jerozolimskiej. Jest natomiast pomysł, by odbudować istniejący tam zrujnowany budynek. To na razie jedynie pomysł - zaznacza Machowski.

- Przy tej wielkości upamiętnienia ten pawilon, m.in. z toaletą, okaże się niezbędny - uważa jednak Michał Niezabitowski, dyrektor Muzeum Krakowa, które przygotowało scenariusz muzeum.

Tymczasem mieszkańcy nawiązali kontakt z Instytutem Architektury Krajobrazu Politechniki Krakowskiej. Mówi się o warsztatach lub konkursie dla studentów. Efektem byłby projekt Parku Pamięci „z poszanowaniem tradycji i przyrody”.

Muzeum - Miejsce Pamięci

* Niemiecki obóz pracy w Płaszowie, potem przekształcony w obóz koncentracyjny, powstał w 1942 r. na terenie dwóch żydowskich cmentarzy. Przez obóz przeszło ok. 30 tys. osób, zginęło w nim ok. 5 tys. więźniów. W okresie, gdy był największy, zajmował ok. 80 ha. Sukcesywnie likwidowano go od połowy 1944 do początku 1945 roku.

* Muzeum - Miejsce Pamięci KL Plaszow ma obejmować teren poobozowy między ul. Kamieńskiego a Jerozolimską, wpisany do rejestru zabytków (37 ha). W planach jest uporządkowanie zieleni, odwodnienie terenu, odpowiednie przygotowanie alejek, ustawienie ławek i tablic informacyjnych. Zostanie oznaczona lokalizacja budynków obozowych, ich relikty będą wyeksponowane. Inwestycja obejmie też remont historycznego budynku Szarego Domu (ul. Jerozolimska 3), gdzie będzie wystawa. Powstanie budynek Memoriału (pomieści wystawę o historii obozu i getta krakowskiego). Muzeum Krakowa uważa, że powinno też powstać centrum edukacyjne i recepcyjne przy Jerozolimskiej, ale nie jest to przesądzone.

FLESZ - Nieudane wakacje? Masz prawo do reklamacji!

Czytaj także

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 9

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

K
Kozłowek

Drodzy mieszkańcy. teren będzie ogrodzony, płatny, z monitorami zamiast tablic info. z podjazdem dla meleksow i autokarów- las vegas. konsultacje odbębnione. a plan kilka lat temu zatwierdzony. kolejny zbyt łakomy kąsek- także pogódzccie się, że nikt nie liczy sie z Waszym zdaniem.

G
Gość
2019-07-25T07:50:25 02:00, Łokieć:

Wiecej muzeów dla braci z Izraela a na koncu w podzięce dowiemy się że jestesmy antysemitami. Jak sie sami nie bedziemy szanowac to nikt nas nie bedzie szanował...nawiasem mowiąc za urządzenie tego miejscz powinna zaplacic strona niemiecka zeby chociaz w ten sposób pokazali za czyją przyczyną ono powstało

Polacy też tam ginęli.

G
Gość

Popieram postulat Parku Pamięci, wydaje się być ideą łączącą wszystkie strony i aktualne potrzeby zabetonowanego Krakowa. Każdy park jest na wagę złota a ten spełniałby kolejną rolę - edukacyjnego Parku Pamięci. Piękna idea. Kameralne Muzeum w Szarym Domu na terenie Parku Pamięci.

M
Maciej

TAK DLA PARKU PAMIĘCI!

Mieszkańcy są zdania, że upamiętnienie nie musi równać się betonowaniu, wycince drzew, parkingowi dla autobusów i wprowadzeniu na siłę ruchu turystycznego w szacowanym wymiarze 500 tysięcy osób rocznie. Tylko tyle. Nie chcemy aby upamiętnienie było przykrywką dla komercyjnych planów. Trzeba powiedzieć to wyraźnie - Miasto i Muzeum chcą przedłużyć trasę zwiedzania poza Fabrykę Schindlera/byłe Getto ponieważ turyści już się tam nie mieszczą. Nie ma na to zgody. TAK DLA UPAMIĘTNIENIA NIE DLA KOMERCJALIZACJI, WYCINKI DRZEW POD NOWE BUDYNKI, OGRODZENIA W JAKIEKOLWIEK FORMIE!

Trzeba również dodać, że zarówno architekt jak i dyrektor muzeum odnosili się bez szacunku do zgromadzonych mieszkańców, podśmiewali się i rzucali w ich stronę obraźliwe komentarze - cyt. Dyrektora: "Proszę mówić bo się Pan udusi" - do starszego mieszkańca, który rzeczywiście ma kłopoty ze zdrowiem i oddychaniem. To jest skandal i brak szacunku.

Chcemy dialogu z szacunkiem, wypracowania kompromisów i pod żadnym pozorem nie godzimy się i nie zgodzimy się na stworzenie kolejnej atrakcji turystycznej!

B
Brawo

Brawo mieszkańcy! Od początku widać że chodzi o turystów i ich pieniądze. Autorzy tego muzeum chcą zarabiać a nie czcić pamięć!

g
grzeg

prezes TnROP Mariusz Waszkiewicz...

Kwestia jest z pewnością skomplikowana. Gdy jednak widzę, że włącza się ten człowiek, wiem, że powinno być odwrotnie.

Ł
Łokieć

Wiecej muzeów dla braci z Izraela a na koncu w podzięce dowiemy się że jestesmy antysemitami. Jak sie sami nie bedziemy szanowac to nikt nas nie bedzie szanował...nawiasem mowiąc za urządzenie tego miejscz powinna zaplacic strona niemiecka zeby chociaz w ten sposób pokazali za czyją przyczyną ono powstało

G
Gość

Nalezy postawic duze muzeum jak POLIN w Warszawie. Do tego wyznaczyc alejki edukacyjne w parku zrobic drzewa, lawki, tablice informacyjne, rzeby cos jak popiersia w parku jordana. To powinno byc muzeum i teran odwiedzany przez kazdego kto jedzie do obozu auschwitz. Tak samo oboz plaszow

K
Krakowiak

Mieszkańcy niech dymają tramwajami i rowerami do pracy natomiast dupska turystów podwieźć najbliżej jak się da. Ot to cała polityka włodarzy miasta Krakowa.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3