Kraków. Różaniec z trupią czaszką, ferezja i proteza podniebienia. Naukowcy zeszli do krypt u franciszkanów

Małgorzata Mrowiec
Małgorzata Mrowiec
Pochówki z XVII i XVIII wieku znaleźli badacze, którzy zajęli się kryptami grobowymi w obrębie kościoła i krużganków w klasztorze franciszkanów w Krakowie. Pośród ciekawych odkryć są m.in. dewocjonalia, stroje i szczególna proteza.

WIDEO: Krótki wywiad

Naukowcy rozpoczęli prace w 2017 roku i – jak oceniają – są na półmetku realizacji swojego projektu: "Krypty grobowe kościoła pw. św. Franciszka z Asyżu w Krakowie w świetle badań interdyscyplinarnych".

Badaczom udało się odkryć w bazylice 18 krypt, a poszukiwano ich z wykorzystaniem georadaru. Następnie metodami nieinwazyjnymi dokładniej ustalono lokalizację, wykonano odwierty i dzięki nim wprowadzano do podziemi kamerę. Niektóre z krypt były zasypane gruzem, inne wypełnione kośćmi.

Specjaliści weszli i dokładnie zinwentaryzowali dziewięć krypt w kościele i dodatkowo trzy w podziemiach klasztornych krużganków.
W sumie przebadano 96 pochówków, które znajdowały się w 95 trumnach (w jednej z nich były bowiem szczątki dwóch osób - dodatkowy szkielet swego czasu dołożono do trumny podczas sprzątania krypt). Niektóre szczątki były częściowo zmumifikowane, ale większość zachowała się w bardzo złym stanie.

Kto spoczywa w kryptach u franciszkanów? - Pod ołtarzem - zakonnicy, a w większości krypt – mieszkańcy Krakowa: szlachta albo bogaci mieszczanie. Na przykład pod kaplicą bł. Salomei jest pochowana rodzina szlachecka z szóstką malutkich dzieci – mówi kierująca badaniami prof. Anna Drążkowska z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jak dodaje, wygląda na to, że w tej rodzinie w krótkim odstępie umierało dziecko po dziecku. Wskazuje na to wyposażenie trumny, stroje dzieci, które są bardzo do siebie podobne.

Pod kaplicą Męki Pańskiej z kolei zostały znalezione pochówki członków Arcybractwa Dobrej Śmierci. - Było to dla nas ciekawym odkryciem – wyznaje prof. Drążkowska. To właśnie przy tutaj pochowanych osobach natknięto się np. na różaniec z drewnianą trupią czaszką.

Z krypt u franciszkanów wydobyto też inne bardzo piękne dewocjonalia. - Prawdopodobnie zostały one przywiezione z południa Europy. To dewocjonalia, które mają w sobie relikwiarze – wskazuje prof. Drążkowska. Zmarli zostali złożeni do trumien z różańcami, medalikami, krzyżykami, szkaplerzami, pierścionkami...

Ciekawymi znaleziskami są m.in. jedwabne stroje, w których zostali pochowani zmarli. A generalnie ich ubiory układają się w swoista kolekcję stroju narodowego. - Są takie egzemplarze, których do tej pory nie ma żadne polskie muzeum, np. ferezja – podkreśla prof. Anna Drążkowska, która jest też znawczynią historii ubioru. Ferezja to męskie nakrycie wierzchnie pochodzenia wschodniego. Było noszone w Polsce do stroju narodowego w 2. połowie XVI i w XVII wieku. Ma formę obszernego, długiego płaszcza z szerokimi dekoracyjnymi rękawami.

Wyjątkową ciekawostką jest znaleziona u jednego z pochowanych mężczyzn, księdza, owalna złocona blaszka z tekstylnym uchwytem - proteza podniebienia.

W trumnach badacze znaleźli rośliny. Umieszczano je w poduszkach lub materacach, były pośród nich: chaber, rumianek, wrotycz, żmijowiec, lawenda. Miały za zadanie odstraszać owady, eliminować nieprzyjemne zapachy; służyły też do balsamowania zwłok.

Do krypt schodziła czteroosobowa ekipa: prof. Anna Drążkowska, Marcin Nowak (doktorant w Instytucie), krakowska archeolog Monika Łyczak i Michał Mleczko, zajmujący się sprawami technicznymi i rejestracją wideo. Dodatkowo angażowani byli rozmaici specjaliści, m.in. architekci, chemicy, osoby, które skanowały krypty w technice 3D.

Projekt realizowany w kościele franciszkanów jest finansowany przez Narodowe Centrum Nauki, w ramach konkursu Opus 12. Przeznaczono na niego prawie 1,2 mln zł. Jak podkreśla Anna Drążkowska, do tej pory nigdy na badania krypt nie przeznaczono tak dużej kwoty.

Badania archeologiczne w ramach projektu już się zakończyły, specjaliści różnych dziedzin opracowali swoje materiały, trwają jeszcze prace konserwatorskie oraz przygotowywana jest do publikacji książka prezentująca wyniki badań.

Czytaj także

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 4

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

M
Mikołaj

Swiateczna gotówka bez oprocentowania, legalnie i szybko - wniosek online na www.pandafinansowa.pl

G
Gość

To pewnie dalszy ciąg ekskumacji smoleńskich - wdowy po pisowskich bigamistach znów będą żąć milionów. To tak już kultura PISiorów :)

G
Goorol

Czlowiek sie pochowa z rozancem, to mu go wyciaga i ubrania z niego jeszcz zedrą

L
Ludek

Ejżesz! a ładnie to tak groby szabrować?

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3