Kraków wciąż w czołówce miast z największym smogiem

Agnieszka Maj
Agnieszka Maj
Zaktualizowano 
Kraków ma problem nie tylko z pyłami, ale także z rakotwórczym benzopirenem
Kraków ma problem nie tylko z pyłami, ale także z rakotwórczym benzopirenem Fot. Anna Kaczmarz
Środowisko. Muszyna-Zdrój i Piwniczna-Zdrój przekraczają sześciokrotnie roczne normy pod względem niebezpiecznego dla zdrowia benzopirenu. Kraków też ma dużo rakotwórczych związków w powietrzu, a dodatkowo bije rekordy, jeśli chodzi o zapylenie.

Choć Kraków wydaje miliony na likwidacje węglowych pieców, nadal jest najbardziej zanieczyszczonym miastem w Małopolsce. Pod względem zapylenia w ubiegłym roku zajął niechlubne pierwsze miejsce razem ze Skawiną - wynika z najnowszych danych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska.

WIDEO: "Czysty protest" w Krakowie. Mieszkańcy walczą ze smogiem

Źródło: TVN24/x-news

W obu tych miastach roczne stężenie pyłu PM10 wyniosło 43 mikrogramy na metr sześcienny. To powyżej polskiej, bardzo liberalnej normy, która wynosi 40. Według Światowej Organizacji Zdrowia bezpieczne dla zdrowia roczne stężenie PM10 to 20 mikrogramów.

Na Alejach Trzech Wieszczów normy zapylenia przekroczone były przez 165 dni - to rekord w 2016 r.

W Krakowie od 2019 roku nie będzie już można palić węglem ani drewnem, natomiast w Skawinie walka ze smogiem jest na razie w powijakach. - Do tej pory w budżecie Skawiny liczącym 180 mln zł tylko 300 tys. zł było przeznaczane na wymianę pieców. Chcielibyśmy zwiększyć tę kwotę do 2,7 mln zł. W ciągu najbliższych lat chcemy wymienić około połowy pieców, czyli 3 tysiące - mówi Łukasz Kurlit ze Skawińskiego Alarmu Smogowego.

Pył PM10 to jednak tylko jedna z trucizn w małopolskim powietrzu. Jeszcze gorzej wypadają badania stężenia rakotwórczego benzopirenu. Roczna średnia w Krakowie to 5 nanogramów na metr sześcienny, natomiast norma wynosi 1, co oznacza, że została przekroczona o 500 proc.

Pod tym względem najgorzej w Małopolsce jest jednak w Kalwarii Zebrzydowskiej, gdzie stężenie benzopirenu w ubiegłym roku wyniosło aż 9,9 ng/m sześc., czyli prawie 1000 proc. normy! Bardzo dużo tego trującego związku jest także w miejscowościach uzdrowiskowych. Muszyna-Zdrój ma średnio rocznie 6,1 ng/m sześc. benzopirenu, a większość europejskich dużych miast nie przekracza 1 nanograma na metr sześcienny. Jan Golba, burmistrz Muszyny, nie dowierza wynikom zebranym przez WIOŚ.

- Nie mamy problemu ze smogiem. Być może winne są jednostkowe paleniska albo nielegalny przejazd TIR-ów przez miasto - przypuszcza Jan Golba.

Ryszard Listwan, zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, odpowiada jednak, że to nie wina TIR-ów. - Za tak wysokie stężenia benzopirenu odpowiada w 80 procentach spalanie drzewa, zwłaszcza mokrego, oraz węgla - wyjaśnia Ryszard Listwan. Dodaje, że w Muszynie nie ma dużo pieców, ale te, które działają, są bardzo złej jakości.

Poważny problem z benzopirenem ma także inne małopolskie uzdrowisko - Piwniczna, gdzie w ubiegłym roku stężenie tego związku wyniosło 6,6. Zbigniew Janeczek, burmistrz Piwnicznej, mówi, że gmina zaczęła prace nad poprawą jakości powietrza.

- Zatrudniliśmy ekodoradcę, prowadzone są rozmowy w zakresie gazyfikacji gminy - wylicza Zbigniew Janeczek. To jednak może być za mało. Jeśli gminy szybko nie zlikwidują smogu, mogą stracić status uzdrowiska. Muszą się także liczyć z tym, że WIOŚ może na nie nałożyć kary w wysokości nawet do 500 tys. zł.

W stolicy Małopolski największe zapylenie pokazała stacja na Alejach Trzech Wieszczów. Tam średnia roczna wyniosła aż 57, normy były przekroczone przez 165 dni - to rekordowo wysokie stężenia. Bardzo źle było także na stacji przy ul. Dietla, gdzie normy były przekroczone przez 118 dni w roku.

- Obie te stacje badają zanieczyszczenia komunikacyjne, które w Krakowie są w 40 proc. źródłem smogu, podczas gdy w Warszawie - w 70 procentach. Okazuje się, że sporo trzeba jeszcze zrobić, aby zmniejszyć właśnie ten rodzaj zanieczyszczeń - mówi Ryszard Listwan, zastępca wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.

Jan Machowski z biura prasowego krakowskiego magistratu podkreśla, że miasto już teraz walczy ze smogiem komunikacyjnym. - Promujemy komunikację zbiorową, byliśmy pierwszym miastem, które uruchomiło regularne połączenia autobusem elektrycznym. Obecnie po Krakowie jeździ sześć takich autobusów. Rozbudowujemy także linie tramwajowe - wylicza Jan Machowski. Władze Krakowa chciały także zakazać wjazdu do centrum starym, trującym autom, ale posłowie PiS ostatnio odrzucili projekt Nowoczesnej, który miałby to umożliwić.

Kraków ma jednak nie tylko problem z trującymi pyłami, ale także z rakotwórczym benzopirenem. Roczne stężenie tej trucizny wyniosło pod Wawelem 5 jednostek, co oznacza, że normy przekroczone zostały o 500 proc. Pod tym względem wyprzedzają nas inne miejscowości w Małopolsce. W Nowy Sączu stężenie benzopirenu wyniosło w ubiegłym roku aż 9,7 - to prawie 1000 procent normy! Tragicznie jest pod tym względem także w Nowym Targu i Tuchowie, gdzie normy benzopirenu były przekroczone o ponad 800 proc. Gorzej niż w Krakowie jest także w Zakopanem, gdzie roczne stężenie benzopirenu wyniosło 6,4 (640 proc. normy).

- To efekt tego, że w tych miejscowościach pali się mokre drewno i węgiel w starych piecach, na większą skalę niż w Krakowie - ocenia Ryszard Listwan.

WIOŚ podał dane tylko z kilkunastu miejscowości, w których stoją stacje państwowego monitoringu. W innych, np. w Skale, może być jeszcze gorzej, tylko nie ma tam stałych pomiarów.

Benzopiren to wyjątkowo niebezpieczny związek. Jego szkodliwy wpływ na ludzkie zdrowie badał krakowski profesor Wiesław Jędrychowski. Udowodnił on, że z powodu narażenia wysokimi stężeniami tego związku dzieci w Krakowie rodzą się z mniejszym obwodem głowy, mają mniejszą wagę urodzeniową, a w wieku późniejszym wykazują mniejszą odporność organizmu na choroby i mają obniżony iloraz inteligencji w skali IQ.

Nawet najczystsze miejscowości w Małopolsce nie są wolne od benzopirenu. Za jedną z nich uchodzą Gorlice, które jako jedyne w Polsce spełniły w 2016 r. normę, zgodnie z którą w ciągu roku nie powinno być więcej niż 35 dni z zanieczyszczeniem przekraczającym 50 mikrogramów pyłu PM 10 na metr sześcienny. W Gorlicach dni z przekroczeniami było 33. Stężenie beznopirenu wyniosło tu jednak 250 proc. normy. Jeśli weźmiemy pod uwagę standardy europejskie, to pod względem zawartości benzopirenu nawet „czyste” miejscowości w naszym województwie wypadają bardzo źle. Większość europejskich miast ma stężenie benzopirenu poniżej 1.

Benzopiren W powietrzU

Stężenie benzopirenu w ubiegłym roku (norma wynosi 1 nanogram na m sześc.):

  • Kalwaria Zebrzydowska - 9,9
  • Nowy Sącz - 9,7
  • Nowy Targ - 8, 2
  • Tuchów - 8,1
  • Piwniczna - 6,6,
  • Zakopane - 6,4
  • Bochnia - 6,4
  • Wieliczka - 6,2
  • Muszyna - 6,1
  • Trzebinia - 5,5
  • Niepołomice - 6
  • Kraków - 5
  • Tarnów - 4,2
  • Gorlice - 2,5

Co pokazały stacje Monitoringu powietrza

Stężenie pyłu zawieszonego PM10 w 2016 roku

  • Kraków, al. Krasińskiego: 57 jednostek - stężenie PM10 (norma wynosi 40), 165 dni z przekroczeniami norm;
  • Kraków, ul. Dietla: 49 jednostek pyłu PM10, 118 dni z przekroczeniami;
  • Kraków, ul. Złoty Róg: 41 jednostek pyłu PM10, 85 dni z przekroczeniami;
  • Kraków, ul. Bulwarowa: 40 jednostek pyłu PM10, 74 dni z przekroczeniami;
  • Kraków, ul. Bujaka: 39 jednostek pyłu PM10, 78 dni z przekroczeniami;
  • Kraków, os. Piastów: 37 jednostek pyłu PM10, 69 dni z przekroczeniami;
  • Skawina: 43 jednostki pyłu PM10, 87 dni z przekroczeniami norm;
  • Nowy Sącz: 41 jednostek pyłu PM10, 83 dni z przekroczeniami;
  • Tuchów: 39 jednostek pyłu PM10, 74 dni z przekroczeniami;
  • Tarnów, ul. Księdza R. Sitko: 37 jednostek PM10, 65 dni z przekroczeniami;
  • Tarnów, ul. Bitwy pod Studziankami: 31 jedn. PM10, 39 dni z przekroczeniami;
  • Bochnia: 35 jednostek pyłu PM10, 62 dni z przekroczeniami;
  • Niepołomice: 35 jednostek pyłu PM10, 62 dni z przekroczeniami;
  • Nowy Targ: 34 jednostki pyłu PM10, 43 dni z przekroczeniami;
  • Trzebinia: 34 jednostki pyłu PM10, 69 dni z przekroczeniami;
  • Zakopane: 31 jednostek pyłu PM10, 44 dni z przekroczeniami;
  • Olkusz: 31 jednostek pyłu PM10, 43 dni z przekroczeniami;
  • Gorlice: 26 jednostek pyłu PM10, 33 dni z przekroczeniami norm.

agnieszka.maj@dziennik.krakow.pl

Wideo

Materiał oryginalny: Kraków wciąż w czołówce miast z największym smogiem - Dziennik Polski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 17

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

.

przewietzrajacy czyli Park Lotników pozwolil zabudowac wieżowcami na wniosek developerów 2 tygodnie przed wejściem w zycie planu zagospodarowania gdzie tych wieżowców miało niebyc tylko niska zabudowa.

G
Gość

Niektórzy prawicowi blogerzy warszawscy sieją dezinformację, że smog nie istnieje i jest jedynie wymysłem lewicy. Tak moga pisac jedynie ludzie o skórze hipopotama,którym nic nie jest w stanie zaszkodzić, bo są tak niewrażliwi. Ponadto Wawa ma duuużo lepsze powietrze niż Kraków i nawet zanieczyszczona Wawa jest dla Krakusa jak sanatoryjny luksus. Bardziej delikatni niż hipopotam są narażeni na rakotwórcze substancje oraz pyły, które wnikają w płuca.
Najgorsze sa palony miał węglowy o raz plastik i śmieci, np. lakierowane, stare meble. CO Z WĘGLEM BLEKITNYM? ON ZDAŁ EGAZMIN PODCZAS PROBNYCH BADAN W SWOSZOWICACH.

G
Gość

Niektórzy prawicowi blogerzy warszawscy sieją dezinformację, że smog nie istnieje i jest jedynie wymysłem lewicy. Tak moga pisac jedynie ludzie o skórze hipopotama,którym nic nie jest w stanie zaszkodzić, bo są tak niewrażliwi. Ponadto Wawa ma duuużo lepsze powietrze niż Kraków i nawet zanieczyszczona Wawa jest dla Krakusa jak sanatoryjny luksus. Bardziej delikatni niż hipopotam są narażeni na rakotwórcze substancje oraz pyły, które wnikają w płuca.
Najgorsze sa palony miał węglowy o raz plastik i śmieci, np. lakierowane, stare meble. CO Z WĘGLEM BLEKITNYM? ON ZDAŁ EGAZMIN PODCZAS PROBNYCH BADAN W SWOSZOWICACH.

A
Autochton

Gdy otwarte są bramy to pchają się chamy!

D
DLACZEGO O NIM CICHO?

Niektórzy prawicowi blogerzy warszawscy sieją dezinformację, że smog nie istnieje i jest jedynie wymysłem lewicy. Tak moga pisac jedynie ludzie o skórze hipopotama,którym nic nie jest w stanie zaszkodzić, bo są tak niewrażliwi. Ponadto Wawa ma duuużo lepsze powietrze niż Kraków i nawet zanieczyszczona Wawa jest dla Krakusa jak sanatoryjny luksus. Bardziej delikatni niż hipopotam są narażeni na rakotwórcze substancje oraz pyły, które wnikają w płuca.
Najgorsze sa palony miał węglowy o raz plastik i śmieci, np. lakierowane, stare meble. CO Z WĘGLEM BLEKITNYM? ON ZDAŁ EGAZMIN PODCZAS PROBNYCH BADAN W SWOSZOWICACH.

k
kraków zaludniany na siłe

O to, to.

G
Gość

tylko pozostały przy III obwodnicy na parkingach P&R
Kiedy wreszcie ruszymy z budową Trasy Łagiewnickiej i pozostalych odcinków III obwodnicy??? Im szybciej wyrzucimy auta tym lepiej!

G
Gość

Nikt w Polsce nie mierzy tych najbardziej szkodliwych pyłów mniejszych niż PM1 pochodzących prosto z diesli.
Najbardziej toksyczne trucizny pochodzą również z benzynowych, ale nikt tego nie mierzy. Zamiast tego bawimy się w pył PM10 i PM2.5.

K
Karol

Jesteśmy w czołówce. 16 lat na to pracował leśny dziad.

x
x

Smog w Krakowie to piece nie samochody!
Dziś zimno - czerwono na mapach.
Parę dni temu korki jak cholera i wskaźniki co najwyżej poszły na żółto.

Samochody odpowiedzialne są za zanieczyszczenia, ale max 15% wg kilku niezależnych profesjonalnych badań.

c
c

mądrości rzeczywiście - a te samochody to lepiej żeby waliły z rur wydechowych na czerwonym czy jechały?

H
Huop

zikit nie robi nic, tylko skraca pieszym zielone światło, zamiast działać przeciwnie, ku polepszeniu warunków dla pieszych i rowerzystów.
Miasto musi jak najszybciej dokonczyć III obwodnicę (trrasy Łagiewnicka,Pychowicka i Zwierzyniecka) i wyrzucić auta z miasta na III obwodnicę!!

M
Marcin

Problem pieców to jedno ale samochody to też poważny, a marginalizowany problem. W Przegorzałach gdzie mieszkam ruch w dwa lata się potroił (500+). Każdy wszędzie autem, bo lenie. Na alejach przy +17 stopniach ostatnio norma przekroczona 2x. Ale Pan prezydent nie widzi problemu. Zakazać wjazdu do miasta, zrobić jak w Paryżu, wycofać stare diesle, stare autobusy, ciężarówki. Proste? Oczywiście tym co kopcą zamurować kominy niech marzną.

t
turysta

Jak się ma Muszyna czy Piwniczna do Krakowa?!!!! To jest antyreklama bardzo krzywdząca!

P
PolakPatriota

... weglowym. pisokomusze scierwa beda wisiec. Narod powywiesza to pisokomusze zlodziejskie nasienie od koryta+. Straszydlo, kurdupel, andrzejek du*a zawisna - przyjdzie jeszcze czas rozliczen tych gnoi. :)

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3