reklama

Krzyż na Giewoncie

RedakcjaZaktualizowano 
Zagrojcie mi chłopcy

   wiyrśki sabałowe
   i krziz na Giewoncie
   i góralskom mowe
-Śpiewają w Zakopanem, ale i po innych dziedzinach też. Bo krzyż ustawiony na wierzchołku wapiennej skały Giewontu widać z daleka. Dla przyjeżdżających w te strony jest pierwszym wpadającym w oko akcentem w łańcuchu Tatr. Jest też ostatnim widokiem, jaki unoszą w oczach i pamięci wyjeżdżający spod Tatr - i ci, co wyjeżdżają na chwilę, i ci, co na całe życie.
   
   Hej, krzizu na Giewoncie
   nie zapomnem o cie
   Hej, kie umiyrołe bede
   to se poźrem na cie
   
   Krzyż na Giewoncie kończy właśnie 100 lat. Wystarczy, aby wrosnąć w pejzaż, ale i w kulturę góralską; śpiewek z krzyżem na Giewoncie w tekście powstało w ciągu tych lat sporo. A przede wszystkim nikt już dziś nie wyobraża sobie Giewontu łysego - bez ażurowej, żelaznej konstrukcji na szczycie.
   Wszystko zaczęło się od księdza Kazimierza Kaszelewskiego, proboszcza parafii zakopiańskiej, a ściśle rzecz biorąc - od podróży. Ksiądz Kaszelewski wojażował do Rzymu, do Wiednia i nie tylko. W Dolomitach, w Alpach stawiano krzyże na skałach, więc dlaczego Tatry miałyby być uboższe? Za Giewontem zaś przemawiało i to, że jest doskonale widoczny, i to, że jakkolwiek ku reglom opada stromym urwiskiem, to ma również łatwe, nieskomplikowane dojścia, aż pod sam szczyt.
   Wprawdzie tatrzańskie sztolnie, z których wydobywano żelazo, zostały już wyczerpane, a huta w Kuźnicach zamknięta, ale ani materiał, ani robota nie nastręczały problemów; były inne hamernie, a i żelaza nie brakowało - ani na ziemiach polskich, ani w ck Austrii. Trudnością, która z dzisiejszego punktu widzenia zdaje się nie do pokonania, było wywindowanie 12-metrowej konstrukcji, ważącej ok. 2 t, na taką wysokość stromymi ścieżkami. Nie było przecież helikopterów, ba, nawet na zwykłe dźwigi wypadało jeszcze poczekać. Jednakże - o czym ks. Kaszelewski wiedział - na Podhalu nie brakowało sprawnych, silnych rąk, a chęci też zawsze dało się znaleźć albo wywołać. Jedni radzi byli zrobić coś na chwałę Bożą, innym pasowało Pana Boga za grzechy przeprosić; i za grzechy honorne, i za takie, co je powspominać miło, i za te powszednie też.
   Całą konstrukcję wniesiono po kawałku, osadzono w przygotowanym wcześniej fundamencie, znitowano i stoi. Bez elektronicznych pomiarów dla prawidłowego ustawienia, wyliczenia pionu i poziomu - i bez specjalnych zabezpieczeń (takich, jakie zna np. dzisiejsza wspinaczka wysokogórska) dla pracujących na szczycie. Krzyż na Giewoncie jest, cokolwiek by powiedzieć, lekcją pokory dla nas, dzisiejszych dzieci wielkiej techniki.
   Z ludzi w poźniejszych latach pod Giewontem toczących swoje żywobycie najlepiej konstrukcję krzyża-jubilata poznał kowal, Władysław Gąsienica-Makowski, ojciec obecnego starosty podhalańskiego. Kiedyś, będzie już dobre dwadzieścia lat albo i więcej, krzesny Władysław dokładnie krzyż pomierzył, policzył wszystkie przęsła i nity, obliczył skalę i zrobił niezwykle dokładną replikę-miniaturę. W darze dla Ojca Świętego, bo któż inny byłby wart takiej roboty?
Jolanta Antecka

Zdjęcia: Paweł Pełka, Muzeum Tatrzańskie

FLESZ: Elektryczne samoloty nadlatują.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3