Ludowa władza bez ludu

Ludowa władza bez ludu

Włodzimierz Knap

Dziennik Polski 24

Aktualizacja:

Dziennik Polski 24

Graffiti przedstawiające podpisanie Porozumień Sierpniowych w Stoczni Gdańskiej
1/2

Przejdź do
galerii zdjęć

©fot. wikipedia/artur andrzej

31 sierpnia 1980. W Gdańsku Lech Wałęsa i Mieczysław Jagielski podpisują tzw. Porozumienie Gdańskie. Komuniści w naturze mieli nieliczenie się ze społeczeństwem. Ważne było dla nich tylko zdanie Kremla.
Polscy komuniści, co już w czerwcu 1945 r. w Moskwie oznajmił Władysław Gomułka, nie zamierzali oddać władzy. W naturze systemu było też nieliczenie się z nikim, w tym z własnym społeczeństwem. Taka sytuacja wynikała z doktryny, która monopol na rządzenie powierzała partii, a w istocie wąskiej grupce osób. To zaś, że komuniści oddali władzę w konsekwencji porozumienia zawartego przy Okrągłym Stole z elitami „Solidarności”, nie może mylić.
Ówczesna ekipa nadal chciała rządzić, ale nie miała już sił, a przede wszystkim nie mogła liczyć na wsparcie Kremla. Dlatego zawarła taktyczny układ ze strajkującymi w sierpniu 1980 r., a 16 miesięcy później wprowadzili stan wojenny.

Ważna była Moskwa

- Polscy komuniści mieli świadomość, że gdy w roku 1944 z woli Stalina przejmowali władzę nad Polską, mieli niemal zerowe zaufanie Polaków - mówi prof. Janusz Wrona, autor m.in. „Systemu partyjnego w Polsce w latach 1944-1950”. Nie mieli więc żadnych szans na nawiązanie porozumienia z większością rodaków, dla których byli siłą obcą, działającą w imieniu i na rzecz Związku Sowieckiego. By pozostać przy władzy, zamiast dialogu ze społeczeństwem musieli wybrać rozwiązania siłowe, opierając się na sowieckiej armii i ich jednostkach specjalnych (na obszarze RP w latach 1944- 1945 znajdowało się ok. 2 mln żołnierzy sowieckich).

- Zaraz po wojnie cieszyli się niewiele większym zaufaniem, zatem podjęcie z ich strony rzeczywistej, opartej o argumenty rozmowy ze społeczeństwem, było rzeczą niewykonalną - dodaje prof. Wrona. Zwraca uwagę, że trudny powojenny czas działał jednak na korzyść komunistów. Nie można bowiem zapominać o realiach, a zwłaszcza postawach Polaków udręczonych okupacją, pragnących pokoju i spokoju, trzeźwo oceniających rzeczywistość, wiedzących, kto przejmie władzę. Zdawano sobie sprawę, że Sowieci nie odpuszczą Polski i pod hegemonią Moskwy przyjdzie nam żyć długie lata. - Nie było natomiast aprobaty dla komunistów. Istniała za to przemożna chęć realizowania własnych aspiracji - podkreśla prof. Wrona.

Prof. Andrzej Leon Sowa z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie twierdzi, że stosunek Polaków do nowej władzy był złożony. Dla aktywnej części społeczeństwa, zwłaszcza związanej z konspiracją niepodległościową, miała ona charakter agenturalny. Nie mogła tych opinii zmienić retoryka niepodległościowa komunistów polskich. - Rolników nie mogły natomiast pozyskiwać ściągane bezwzględnie kontyngenty, znacznie wyższe niż w okresie okupacji niemieckiej - przekonuje prof. Sowa. Dodaje jednak, że krótko po wojnie wielu obywateli, bez względu na przekonania, włączało się w działania służące odbudowie Polski. - Naturalnym natomiast zapleczem rządzących stawały się warstwy przed wojną upośledzone, słabo wykształcone i biedne, szczególnie małorolni chłopi, robotnicy rolni i osoby o niskich kwalifikacjach zawodowych, dla których otwierały się niespotykane wcześniej możliwości różnorakiego awansu. Do tej grupy dołączali karierowicze - twierdzi prof. Sowa.

Prof. Marcin Zaremba, autor „Wielkiej trwogi. Polska lat 1944-- 1947”, zwraca natomiast uwagę, że komuniści starali się przekonać do siebie Polaków, wykorzystując nastroje nacjonalistyczne, które były silne, bo każda wojna sprzyja zwiększeniu i pogłębieniu świadomości narodowej. - Dlatego propaganda komunistów nastawiona była na treści narodowe, nierzadko w skrajnym wydaniu. Docieranie z nią do umysłów Polaków ułatwiało to, że po wojnie Polacy byli mocno rozbici. Brakowało elit, instytucji czy osób cieszących się autorytetem - podkreśla prof. Zaremba.

Jedynowładcy

Historia jest ciekawa i piękna również dlatego, że dzieje są niezwykle skomplikowane, dalekie od jednostronności. I kiedy polscy historycy podkreślają, zresztą zasadnie, że krajowi komuniści wykazywali się okrucieństwem od pierwszych dni po zdobyciu władzy, to Stalin rugał ich jesienią 1944 r. za łagodność. Konsekwencją było zaostrzenie terroru. O dialogu ze społeczeństwem mowy być nie mogło. Zamiast niego następowała przyśpieszona sowietyzacja. Trwała „noc stalinowska”, pełna straszliwych szaleństw władzy. Tak wielkich, że mniej więcej rok po śmierci Stalina terror zaczął powoli słabnąć. Przyczyn takiego stanu rzeczy było sporo, do głównych zaliczyć trzeba zmiany w kierownictwie ZSRR i niezadowolenie Polaków z powodu trudnych warunków życia, w tym kłopotów w zdobywaniu artykułów pierwszej potrzeby. Do nich doszły podziały w kierownictwie PZPR i ucieczka Józefa Światły, który na falach RWE ujawnił i skompromitował działania UB.

Szczątkowa liberalizacja systemu w latach 1954-1955 nie przyniosła żadnych zmian w relacjach między władzą a narodem. Władza mówiła, lud musiał słuchać. Jedynie bardzo nieliczna grupa intelektualistów, która należała do PZPR, starała się przemawiać w imieniu narodu, a zwłaszcza elit. W sierpniu 1955 r. w „Nowej Kulturze”, redagowanej przez Pawła Hoffmana, byłego kierownika Wydziału Kultury KC PZPR, ukazał się „Poemat dla dorosłych” Adam Ważyka, pisarza wcześniej wierzącego w ideę komunistyczną. W sposób realistyczny przedstawił ciężkie warunki życia mieszkańców Nowej Huty, krytykując tym samym kierownictwo partii, które totalnie zakłamywało rzeczywistość. Po publikacji u władz PZPR interweniował Nikita Chruszczow. Kierownictwo polskiej partii utwór uznało za antypartyjny, lecz Ważyka z partii nie wyrzucono. Kilkanaście miesięcy wcześniej Ważyk skończyłby zapewne w kryminale. Władze pozwoliły też na powstanie Klubu Krzywego Koła, w którym (najpierw w prywatnym mieszkaniu, potem publicznym lokalu) partyjni i bezpartyjni intelektualiści dość swobodnie dyskutowali, choć byli infiltrowani przez SB. Rządzący w 1955 r. zgodzili się na to, by ideowi marksiści wydawali pismo „Po prostu”. - Dość szybko jednak ten tygodnik zaczął piętnować nonsensy życia codziennego i patologie systemu władzy oraz poruszać sprawy nurtujące społeczeństwo - przypomina prof. Andrzej Sowa.

Rządy bez dialogu z narodem
Poznański Czerwiec pokazał, że społeczeństwo polskie przestało być bierne. Zanim doszło do demonstracji stłumionych przy użyciu broni palnej, w zakładach pracy przedstawiciele załóg prowadzili rozmowy z ich władzami, a nawet jeździli do Warszawy, gdzie spotykali się z kierownictwem niektórych resortów. Kończyły się one jednak fiaskiem, co skutkowało tym, że 28 czerwca 1956 r. kilka tysięcy poznaniaków uformowało pochód, który ruszył do centrum miasta.

Faktem jest, że tłum demolował gmachy, które były siedzibami władz, ale rządzący zamiast podjąć rozmowy, wydali rozkaz strzelania do ludzi i wysłali przeciw nim wojsko. Komuniści twierdzili, że winnymi krwawych wydarzeń są imperialiści. Przekonywali Polaków, że dzięki poznańskim robotnikom udało się stłumić bunt. Ale już w lipcu 1956 r. na łamach „Trybuny Ludu” ukazał się artykuł, w którym stwierdzono, że strajkowali niezadowoleni robotnicy. Po jego publikacji w kierownictwie PZPR „poleciały głowy”, ale... W lecie 1956 r. atmosfera w Polsce była gorąca. W zakładach pracy wiece były permanentne. Rządzący ograniczali się do zwołania plenum KC PZPR, bo sami byli mocno podzieleni.

Do władzy doszedł Gomułka, który cieszył się ogromnym poparciem. Dlaczego, skoro przed odsunięciem go od władzy u schyłku lat 40., jako działacz PPR był człowiekiem despotycznym, któremu obca była demokracja? - Dla większości Polaków ważniejsze w 1956 r. było to, że Gomułka był również ofiarą systemu komunistycznego. Nie pamiętano mu przeszłości - twierdzi prof. Jerzy Eisler z IPN. - Żaden polski polityk nie cieszył się tak dużym poparciem mas jak Gomułka w 1956 r., choć ten nawet na chwilę nie przestał być ortodoksyjnym komunistą, wiernym sojuszowi z ZSRR, choć nieufnym wobec ich przywódców - dodaje.

Październik ’56 był przełomem w powojennych dziejach Polski, lecz nie doprowadził do tego, by władze podjęły rzeczywisty dialog ze społeczeństwem. Rządzący ograniczali się w zasadzie do tłumienia strajków, które od 1967 r. wybuchały dość często, a ich przyczyną były pogarszające się warunki życia, m.in. przez brak mięsa, cukru, mąki. Kiedy rządzący w 1970 r. podnieśli ceny żywności, doszło do Grudnia’70.

Edziu jak Zosia Samosia

Po Gomułce przyszedł Edward Gierek. 25 stycznia 1971 r. spotkał się z pracownikami Stoczni Gdańskiej. Tam padło słynne pytanie: „Pomożecie?”. Gierek skierował je do robotników. Odpowiedź była anemiczna i podjęta przez nielicznych uczestników tamtego spotkania, ale propaganda zmanipulowała ją i przez kilka dekad, a może i do dziś liczni Polacy są przekonani, że stoczniowcy gromko odpowiedzieli: „Pomożemy”.

Gierek i skupiona wokół niego elita rządząca też nie podjęła rozmów ze społeczeństwem. Ci, którzy jednak z nostalgią wspominają dekadę lat 70., pamiętają do teraz modną wtedy wyliczankę: „Chcesz cukierka, idź do Gierka”. Ci, co mają krytyczny stosunek do byłego komunistycznego przywódcy, pamiętają jej dalszą część: „Gierek ma, to ci kopa w d... da i pa pa”. - Gierek był wyjątkowo służalczy wobec Kremla. Nieporównywalnie bardziej niż Gomułka, a nawet gen. Jaruzelski - podkreśla prof. Eisler.

Złamana umowa

Nie jest tak, że gdyby nie fatalna sytuacja gospodarcza, to nie doszłoby do poznańskiego Czerwca, Października’56. Czerwca’76, a następnie Sierpnia’80, którego preludium miało miejsce już w lipcu 1980 r., głównie na Lubelszczyźnie. System komunistyczny był tak niewydolny i skrajnie niechetny do dialogu z obywatelami, że kryzysy były wpisane w jego istotę. Tak samo jak upadek.

Komuniści polscy zostali jednak w lecie 1980 r. zmuszeni do prowadzenia rozmów ze strajkującymi, tym bardziej że od początków sierpnia kraj zalała fala protestów. Najpierw władza starała się gasić strajki, m.in. spełniając żądania płacowe. Ale kiedy w połowie sierpnia zaczął się strajk w Stoczni im. Lenina, a następnie w wielu innych zakładach całego Pomorza, rządzący musieli wysłać delegację na rozmowy z przedstawicielami Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego.

Ten powstał 16 sierpnia 1980 r., a na jego czele stanął Lech Wałęsa. MKS już w tym samym dniu sformułował 21 postulatów, z najważniejszym, czyli żądaniem zgody na utworzenie wolnych związków zawodowych. MKS najpierw prowadził negocjacje z władzami lokalnymi, a potem z delegacją z Warszawy, której przyjazd do Gdańska poprzedziły wystąpienia telewizyjne ówczesnego premiera Edwarda Babiucha, a następnie Gierka. 23 sierpnia rozmowy z MKS rozpoczął w Gdańsku wicepremier Mieczysław Jagielski, a w Szczecinie Kazimierz Barcikowski, też wicepremier.

- Władze były gotowe spełnić prawie wszystkie postulaty strajkujących. Nie chciały zgodzić się jedynie na tworzenie wolnych związków zawodowych - przypomina prof. Sowa. Związkowcy z tego postulatu nie chcieli zrezygnować. Komuniści nie zamierzali zaś na niego przystać. Do zmiany decyzji zmusiło ich to, że strajkujących przybywało. 31 sierpnia 1980 r. Wałęsa podpisał z Jagielskim porozumienie w Gdańsku. Władze nie zamierzały jednak ustąpić. Jeszcze w sierpniu 1980 r. rozpoczęły przygotowania do wprowadzenia stanu wojennego.

Komentarze (15)

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
PiSraj

koks (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 4

Teraz jest to samo.
,,Rządy bez dialogu z narodem"

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
dobrze to już było

Życzliwa (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 8 / 1

Pamiętacie ile dzieci wychował z jednej pensji jako prosty robotnik Lech Wałęsa? Niestety większość młodych nie ma dzisiaj szans na takie warunki życia jakie miał za Gierka prosty robotnik Lech...rozwiń całość

Pamiętacie ile dzieci wychował z jednej pensji jako prosty robotnik Lech Wałęsa? Niestety większość młodych nie ma dzisiaj szans na takie warunki życia jakie miał za Gierka prosty robotnik Lech Wałęsa i rówieśnicy. Z wypłaty utrzymywał niepracującą żonę wychowującą dzieci, starczyło też na niezły samochód a mieszkanie w blokach dostał szybko i darmo. Tak mieli robole za Gierka, co opisał Wałęsa w książce "Droga nadziei"w rozdziale "Stogi". Inteligenci też mieli super! Komorowski wtedy jako zwykły wiejski nauczyciel odłożył dość żeby kupić wielkie mieszkanie w Warszawie i też utrzymywał liczna rodzinę. Uprawiając kosztowne hobby łowiectwo miał dobry samochód i drogą broń. Tusk po studiach nie spieszył się do pracy bo sprowadzał z Niemiec używane samochody i żył z tego jak lord!
A wy jak macie dzisiaj? Ile zarabiacie? Gdzie wasze mieszkania? Gdzie rodziny? Myśmy mieli wszystko co potrzebne do życia a was czeka marna wegetacja, tak macie za PoiPiS, czeka was życie nędzarzy bez nadziei i perspektyw albo ucieczka z kraju i dola uchodźców, o to się postarali wasi rodzice niszcząc PRL.
Za komuny ludność Polski wzrosła o 45% (a podobno nie było co jeść), obecnie zmalała o 5%. Taki ci u nas dostatek. Tylko ostatni dureń nie znający liczb i mający zbyt dużą podatność na propagandę twierdzi, że teraz jest dobrze. Lepiej na pewno nie będzie ! Całe PO i PiC należy osadzić w ośrodkach odosobnienia i sprawiedliwie rozliczyć!zwiń


Autor komentarza nie dodał zdjęcia
Zyczliwa

Weteran (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 7

Glupia, czy jaka? Zylem wystarczajaco dlugo w tym zaklamanym systemie , aby uznac to co napisalas to wierutne bzdury i oszustwa! PRL, to korupcja, bylejakosc, beznadzieja, a dzieci duzo sie rodzi w...rozwiń całość

Glupia, czy jaka? Zylem wystarczajaco dlugo w tym zaklamanym systemie , aby uznac to co napisalas to wierutne bzdury i oszustwa! PRL, to korupcja, bylejakosc, beznadzieja, a dzieci duzo sie rodzi w takich bogatych krajach jak Somalia, Etiopia, czy Republika Czadu!zwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
Niech wyciągną dyktę z 21 pustolatami.

Karolina (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 6 / 3

Żaden z bojców,żadna "legenda" pod nosem nie pisnęła o walce z komuną bo by ją ciupasem na białe niedźwiedzie odstawili. Zresztą strajki organizowali niedopuszczani do rządów i kasy młode...rozwiń całość

Żaden z bojców,żadna "legenda" pod nosem nie pisnęła o walce z komuną bo by ją ciupasem na białe niedźwiedzie odstawili. Zresztą strajki organizowali niedopuszczani do rządów i kasy młode jastrzębie pod wodzą Kuronia,Michnika,Szlajfera,Blumsztajna,Lityńskiego,Macierewicza/!/Niesioła/!/, Romaszewskiego itp.częstujący się komplementami chamy i żydy a później Natolińczycy i Puławianie. Jesli 1989r. zmienił coś w życiu Narodu to tylko na gorsze. Spod ziemi jak grzyby wyrosły dziwne postaci,o których nikt w PRL nie słyszał,do tego z grubą forsą i odtąd człowiek zaczął być śmieciem. Obrócone w stronę nowego pana te same bandyckie struktury,które utrwalały komunę nadal dzierżyły władzę dla zmyłki sklonowane na pluralizm pozwalający im trzymać się żłoba do końca dni podstawiając do przyklepania w tzw. wyborach swoje wierne,coraz większe miernoty. Naród ani na minutę nie odzyskał Państwa. Przypomnę jaki popłoch wśród "demokratów" wywołała propozycja referendum dot. zmiany ordynacji wyborczej. Słowem tekst to kupa bzdetów czynownika ZSMP.zwiń


Autor komentarza nie dodał zdjęcia
...pod ziemi jak grzyby wyrosły dziwne postaci...

zgadzam się (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

jak np. Jarosław Kaczyński

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
dlaczego na tej grafice nie ma Kaczyńskich?

twórca nowej PiSosocjalistycznej historii (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

jestem oburzony


Autor komentarza nie dodał zdjęcia
PiSraj

koks (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 2

Bo tatuś UBek im nie pozwolił.

Zdjęcie autora komentarza
solidarność żądała więcej komunizmu

Hans bleib do

Zgłoś naruszenie treści / 9

wcześniejsze emerytury, darmowe wczasy, wolne soboty
leniwemu polactwu wydawało się że można mieć więcej a robić krócej
tak jak wyborcom socjalistycznego pis.
i może podobnie dupnąc bo za pis...rozwiń całość

wcześniejsze emerytury, darmowe wczasy, wolne soboty
leniwemu polactwu wydawało się że można mieć więcej a robić krócej
tak jak wyborcom socjalistycznego pis.
i może podobnie dupnąc bo za pis dług rośnie rekordowo hehezwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
Robotników obalanie robotniczego systemu

bencwau (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 7 / 6

Stoczniowcy, jak wygląda dziś wasza stocznia po ćwierćwieczu rządów waszej ukochanej władzy, jedynych solidarnych, uczciwych i szkoda miejsca na dalsze och i ach ? Jak wygląda reszta polskich...rozwiń całość

Stoczniowcy, jak wygląda dziś wasza stocznia po ćwierćwieczu rządów waszej ukochanej władzy, jedynych solidarnych, uczciwych i szkoda miejsca na dalsze och i ach ? Jak wygląda reszta polskich państwowych przedsiębiorstw, handel, farmacja, bankowość itp ? Czego poza zniszczeniem, grabieżą, rozdawnictwem, aferami, przekrętami, niesprawiedliwą transformacją z pogwałceniem Konstytucji, bandycką prywatyzacją i gangsterską reprywatyzacją dokonała władza z natury prawa, sprawiedliwa, uczciwa, chrześcijańska, solidarna, wrażliwa ? Dokonała wielkiego dzieła. Robotnicza solidarność przywróciła podział społeczeństwa na niewolniczy plebs i na panów, fabrykantów, kapitalistycznych gangsterów na których zachcianki haruje ... robotnik, bo chłop dostaje milionowe dotacje i truje swoją toksyczną żywnością !zwiń


Autor komentarza nie dodał zdjęcia
bencwau

Weteran (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

Stocznia ma sie calkiem dobrze, tylko ze zatrudnia 20% tego co bylo za komuny. Jest sprawne kierownictwo pozbyto sie kombinatorow i nierobow!


Autor komentarza nie dodał zdjęcia
stocznia

karol (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 3

akiet kontrolny Stoczni Gdańsk został sprzedany ukraińskiemu inwestorowi osiem lat temu. Prywatyzacja była pomysłem PiS, zabiegał o nią ówczesny prezes Andrzej Jaworski (dziś poseł PiS). Z...rozwiń całość

akiet kontrolny Stoczni Gdańsk został sprzedany ukraińskiemu inwestorowi osiem lat temu. Prywatyzacja była pomysłem PiS, zabiegał o nią ówczesny prezes Andrzej Jaworski (dziś poseł PiS). Z ukraińskim inwestorem Sergiejem Tarutą z ISD spotykał się sam prezydent Lech Kaczyński.

W 2014 r. stocznia zmieniła podejście i postanowiła zatrzymać kluczową część załogi, a z resztą rozwiązać umowy o pracę.

"Zabezpieczenie procesu produkcyjnego o pozostałych pracowników następuje na podstawie elastycznych form zatrudnienia - spółka promuje wśród pracowników możliwość samozatrudnienia. Zastosowanie takiej struktury zatrudnienia pozwala (...) na minimalizację strat w okresach czasowego spadku produkcji".

Na koniec 2013 w stoczni zatrudnionych było 1736 osób, na koniec 2014 już tylko 780 i planowano dalsze redukcje.

- Obecnie w stoczni zostało około 200 pracowników, ale w tej samej hali operuje spółka GSG Towers kontrolowana przez tego samego właściciela. I łącznie ze stocznią pracę ma tam 800 osób - mówi Roman Gałęzewski, szef stoczniowej "S".
... W ten sposób stocznia pozbyła się największych długów, ale też większości majątku. Nie jest zdolna samodzielnie produkować statków, w roku 2014 sprzedała elementy kadłubów jedynie za kwotę 15,4 mln zł

Cały tekst: http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/1,35636,19256549,stocznia-gdansk-umiera-po-cichu-w-remontowej-rekordowe-zyski.html#ixzz4J06E4S60

Stocznia Gdynia S.A. – stocznia morska w Gdyni powstała w 1922 roku. Od 2009 roku w stanie likwidacji - nie prowadzi działalności produkcyjnej. Jako stocznia produkcyjna wybudowała ponad 600 statków o coraz większej złożoności konstrukcyjnej i tonażu. Utrzymywała własne Biuro Projektowe współpracujące z Politechniką Gdańską i z Centrum Techniki Okrętowej. Posiadała certyfikat jakości ISO 9001. Zajmowała 100 ha przy kanale portowym Portu Gdynia. Obecnie jej tereny wykorzystywane są przez Stocznię Crist, Stocznię Remontową Vistal i inne firmy produkcyjne oraz przez Pomorską Specjalną Strefę Ekonomiczną

zwiń

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
weteran

leon z (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 3

ile statków zwodowała ?

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
"Komuniści w naturze mieli nieliczenie się ze społeczeństwem"

spokojny

Zgłoś naruszenie treści / 9

"Komuniści w naturze mieli nieliczenie się ze społeczeństwem".

A dziennikarze w naturze mają nieliczenie się z elegancją stylistyczną języka.

Autor komentarza nie dodał zdjęcia
Zadziwiające, co nie?

ab ovo (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 6 / 5

"Ważne było dla nich tylko zdanie Kremla". Wydaje mi się, że ten jakiś Kreml to chyba miał na nich haki. Zdaje się, że jakieś wojsko, stacjonujące w naszym kraju i za wszystkimi granicami, czy...rozwiń całość

"Ważne było dla nich tylko zdanie Kremla". Wydaje mi się, że ten jakiś Kreml to chyba miał na nich haki. Zdaje się, że jakieś wojsko, stacjonujące w naszym kraju i za wszystkimi granicami, czy coś w tym rodzaju. A pan Antoni wtedy jeszcze nie był ministrem wojny i nie miałby kto ich neutralizować.zwiń


Autor komentarza nie dodał zdjęcia
ab ovo

gucio (gość)

Zgłoś naruszenie treści / 2 / 1

teraz polecenia z Waszyngtonu są wykonywane

Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Polecamy

Wideo