reklama

Lufy z pni

RedakcjaZaktualizowano 
To co w dziejach Lubatowej jest najciekawsze, nie podlega, niestety, weryfikacji. I choć nie da się sprawdzić, czy istotnie tamtejsi chłopi, kiedy do Beskidu Niskiego dotarły echa Wiosny Ludów, posługiwali się działami jednorazowego użytku, o lufach wykonanych z... wydrążonych pni drzew - to jednak warto odwiedzić tę ludną i rozległą wieś, pięknie umoszczoną w dolinie rzeczki Lubatówki.

Lubatowianie mieli się posługiwać działami jednorazowego użytku

   Działa z drewna były ponoć w robocie w czasach, gdy lubatowianie - całkiem nieźle zorientowani w zmianach, zachodzących w szerokim świecie - podjęli próbę wyzwolenia się spod władzy przemyskich biskupów. No, może nawet niekoniecznie biskupów (lud mieszkał tam bowiem zawsze bogobojny...), ale niewątpliwie - biskupich plenipotentów, gnębiących ich od pierwszych lat XVI stulecia, odkąd z praw właścicielskich zrezygnował przyszły bohater spod Grunwaldu, miecznik krakowski Zyndram z Maszkowic, i sprzedał Lubatową purpuratowi z Przemyśla, Maciejowi herbu Janina. Od 1408 r. wieś była więc własnością kapituły; podlegała normalnym prawidłom pańszczyźnianym - tyle tylko, że stosowanym w imieniu biskupa...
   W odróżnieniu od wielu miejscowości Beskidu Niskiego Lubatową od zarania (a istniała, pod nazwą "Gorky", na pewno już w 1376 r.) zamieszkiwała ludność polska, pośród której z czasem osiedliło się kilka rodzin izraelickich - i z tego też względu nigdy nie było tam cerkwi. Pierwszy zaś kościół, drewniany, poświęcony w 1527 r., nie przetrwał do naszych czasów: od 1921 r. mieszkańcy wsi modlą się w świątyni, wzniesionej według projektu jednego z najgłośniejszych architektów swoich czasów, profesora Politechniki Lwowskiej Jana Sas-Zubrzyckiego. Dzieło, które pozostawił po sobie w tej wsi, utrzymane jest w manierze neogotyckiej (autor wymyślił zresztą pojęcie "gotyku nadwiślańskiego"). Jego budowa trwała 14 lat.
   Kościół to najznaczniejszy obiekt zabytkowy Lubatowej i - jeśli nie liczyć coraz mniej licznych zagród, zaliczanych przez etnologów do budownictwa pogórzańskiego - jedynym jej zabytkiem: wieś ma bowiem całkiem nowoczesny charakter. Wpływ na taki stan rzeczy miała stosunkowo znaczna zamożność jej mieszkańców, z dawien dawna specjalizujących się w rzemiosłach drzewnych (tradycyjnymi wyrobami lokalnych rękodzielników były różnego rodzaju utensylia gospodarskie), a także masowo dojeżdżających w latach po II wojnie światowej do nieźle płacących zakładów przemysłowych Krosna. Z tych też powodów wiele urodziwych drewnianych domów dawno już zastąpiły niekoniecznie gustowne, koniecznie za to przestrzenne i wygodne budynki murowane.
   Lubatowa ma - choć przywoływanie takich zasług jest dzisiaj cokolwiek demodé - w dziejach epizod bohaterski, symbolizowany Krzyżem Walecznych, nadanym wsi przez władze PRL. W latach II wojny światowej działały tam dobrze zorganizowane struktury konspiracyjne - za wspieranie partyzantki i udział wielu mieszkańców w leśnych oddziałach Niemcy dokonali pacyfikacji. Ich ofiarą padło kilkadziesiąt osób... (DELL)
   Do Lubatowej można dotrzeć na trzy sposoby. Albo skręcając w Rogach z trasy, wiodącej z Miejsca Piastowego do Barwinka, w lewo (i niemal natychmiast rozglądając się za drogą w prawo), albo całkiem lokalną łącznicą z uzdrowiskowego Iwonicza Zdroju, albo też malowniczą, choć w części wąską i wyboistą, drogą z Dukli przez Jasionkę.

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3