Małpia ospa dotarła do Polski: czy czeka nas kolejna pandemia? Rozmowa z prof. Krzysztofem Pyrciem

Patrycja Dziadosz
Patrycja Dziadosz
Prof. Krzysztof Pyrć, biolog i biotechnolog Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ, specjalista w zakresie mikrobiologii i wirusologii, nauczyciel akademicki UJ.
Prof. Krzysztof Pyrć, biolog i biotechnolog Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ, specjalista w zakresie mikrobiologii i wirusologii, nauczyciel akademicki UJ. Andrzej Banas
Udostępnij:
Wirus małpiej ospy wydostał się z afrykańskiego matecznika przenikając do Europy - a także już do Polski, budząc tym samym zdumienie i strach. Sygnał o rozprzestrzenianiu się nieznanego szerzej zarazka potraktowano jako zapowiedź kolejnej pandemii, w dodatku dużo groźniejszej niż covid. O to czy mamy się czego obawiać po wykryciu pacjenta zero, czym jest wirus małpiej ospy oraz czy czeka nas kolejna pandemia pytamy prof. Krzysztofa Pyrcia biotechnologa i wirusologa z Małopolskiego Centrum Biotechnologii UJ.

W Polsce potwierdzono pierwszy przypadek zakażenia małpią ospą. Czy mamy się czego obawiać?

Jeśli pyta mnie Pani, czy powinniśmy teraz panikować i masowo wykupywać papier toaletowy i mąkę tak, jak robiliśmy to na początku pandemii koronawirusa, to moja odpowiedź brzmi: absolutnie nie! Pojawienie się na niespotykaną dotąd skalę przypadków małpiej ospy w Europie i Stanach Zjednoczonych powinno natomiast zaniepokoić organizacje, które się tym zajmują, czyli np. WHO, ECDC (Europejskie Centrum Zapobiegania i Kontroli Chorób), jak również decydentów zarówno na poziomie Europy, jak i poszczególnych krajów. Chodzi o przygotowanie się na potencjalne różne scenariusze. Dla nas, jako zwykłych obywateli, na razie nie powinien to być powód do zmartwienia i kolejny stres.

Nie ma się co dziwić, że część z nas poczuło strach. Przez ostatnie ponad dwa lata staliśmy się bardziej wyczuleni na punkcie wirusów.

Dlatego powinniśmy zadbać o rzetelne poinformowanie i wyedukowanie społeczeństwa, czym jest małpia ospa. Tak, by nie dopuścić do rozprzestrzeniania się różnych absurdalnych teorii i informacji, które nie mają nic wspólnego z rzeczywistością. Np. jak ta, że małpia ospa spowodowana jest przez szczepionkę astrazeneca przeciw COVID-19. W szczepionce astrazeneca znajduje się wektor, który został stworzony na bazie, czyli na kanwie informacji pochodzącej z adenowirusa występującego u małp, ale nie ma on kompletnie nic wspólnego z wirusem ospy małpiej.

Kolejny fake news to to, że ospa małpia to choroba homoseksualistów. To nieprawda. Ta choroba może dotknąć wszystkich, niezależnie od ich orientacji seksualnej, rasy, płci itd. Mówienie o wirusie małpiej osoby jako o chorobie homoseksualistów może posłużyć - jak stało się to 40 lat temu przy HIV i AIDS - do stygmatyzacji osób homoseksualnych. A jednocześnie do poczucia złudnego bezpieczeństwa osób spoza tego środowiska oraz ukrywania zakażeń, bo wielu ludzi może wstydzić się przyznawać do wysypki, choć należy ją szybko zdiagnozować i leczyć.

Jak to się stało, że małpia ospa, która głównie była kojarzona z Afryką, rozprzestrzeniła się po Europie?

Nie ma w tym nic wyjątkowego. Choć sama choroba uznawana jest w Europie za egzotyczną, nie po raz pierwszy ją tu rozpoznano. Już wcześniej zdarzały się takie przypadki, były one jednak pojedyncze i w zdecydowanej większości wiązały się z bezpośrednim kontaktem chorego z zakażonym zwierzęciem. Wiedzieliśmy również, że choroba, choć nieefektywnie, może przenosić się między ludźmi. Zainteresowanie tą chorobą wywołał fakt, że pojawiło się wiele ognisk i duża w porównaniu do przeszłości liczba przypadków. Na pytanie co się stało, że wirus rozprzestrzenił się na taką skalę - na ten moment nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Czy był to przypadek, który sprawił, że bardzo dużo osób zaraziło się jednocześnie czy też nastąpiła jakaś zmiana w samym wirusie, która sprawiła, że transmisja między ludźmi stała się bardziej efektywna – to na razie niewyjaśnione kwestie, na które naukowcy szukają odpowiedzi.

Jak możemy się zarazić?

Najczęściej do zakażenia dochodzi od chorego zwierzęcia, jednak możemy zarazić się również przy bliskim kontakcie z drugą osobą - np. w czasie stosunku seksualnego lub kontaktu z zakażoną skórą lub płynami ustrojowymi. Pojawiają się także sugestie, że do zakażenia może dochodzić drogą kropelkową, jednak na ten moment mamy zbyt mało danych żeby jednoznacznie ocenić rolę tej ścieżki.

Czyli małpią ospą jest trudniej zakazić się niż koronawirusem?

Tak. Ten kontakt musi być bliższy niż w przypadku SARS-CoV-2.

Jakie objawy powinny nas zaniepokoić?

Wirus małpiej ospy potrzebuje tydzień - dwa tygodnie, by wywołać objawy. Zazwyczaj zaczynają się one od gorączki, dreszczy, kaszlu i bólów mięśniowych, ale z czasem pojawiają się wyraźne zmiany skórne. Z czasem krostki przekształcają się w pęcherzyki wypełnione ropą i tworzy się z nich strup, który później odpada.

Czy współczesna medycyna zna skuteczne sposoby leczenia małpiej ospy?

Tak. To co jednak należy podkreślić to fakt, że znacząca większość przypadków, które odnotowano do tej pory w Europie, były bardzo łagodne i ustąpiły samoistnie. Na rynku dostępny jest także lek - Tecovirimat, który może być stosowany w jej leczeniu. Na razie nie jest jednak powiedziane, że ktokolwiek będzie wymagał jego podania.

A szczepionki?

Nie mamy celowanej szczepionki przeciw małpiej ospie, natomiast mamy szczepionkę przeciwko ospie prawdziwej. Na podstawie danych historycznych szacuje się, że w około 85 proc. chroni ona nas także przed małpią ospą.

Wydaje się, że temat małpiej ospy na dobre wyparł obecnie temat koronawirusa. Mało kto z nas myśli o tym, że COVID-19 może do nas wrócić jesienią.

Jesiennej fali zachorowań na pewno nie unikniemy. Wciąż pozostaje jednak otwarte pytanie, jak to się przełoży na zgony i obłożenie szpitali. Czy będzie tak jak wiosną tego roku, gdy mieliśmy rekordowe liczby zakażeń, a relatywnie mało hospitalizacji? Czy ochrona, którą zdobyliśmy, będzie wystarczająca, aby ochronić osoby z grupy ryzyka przed ciężkim przebiegiem? Czy nowe warianty będą bardziej zjadliwe? Musimy podchodzić do sprawy rozsądnie i - szczególnie jeśli jesteśmy osobami z grupy ryzyka (starszymi czy z chorobami podstawowymi) - zabezpieczyć się przed jesienią.

Jak?

Przede wszystkim doszczepiając się. Niestety, czwarta dawka tych szczepionek, które są dostępne, nie daje fenomenalnych rezultatów i raczej przywracają ochronę niż ją wzmacniają. Możliwe, że będą musiały nam wystarczyć, jednak cały czas trwają prace nad kolejnymi szczepionkami oraz badane są różne schematy podawania tych istniejących. Badania powinny się zakończyć w kolejnych miesiącach i wtedy mogą pojawić się konkretne rekomendacje.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

miejsce #1

NEONAIL

NEONAIL Cleaner Środek do Odtłuszczania 100ml

16,35 zł6,39 zł-61%
miejsce #3

NEONAIL

Neonail Zestaw Christmas Story

139,00 zł89,00 zł-36%
miejsce #4

Inglot

Inglot Lakier Do Paznokci 15ml 009

35,00 zł29,90 zł-15%
miejsce #5

NEONAIL

Neonail Zestaw Frezów Professional (8949)

239,00 zł208,99 zł-13%
miejsce #6

Gehwol

GEHWOL SCHRUNDEN Maść na zrogowacenia stóp 75ml

30,54 zł27,69 zł-9%
Materiały promocyjne partnera

Deszczówka zatruta na całej planecie

Materiał oryginalny: Małpia ospa dotarła do Polski: czy czeka nas kolejna pandemia? Rozmowa z prof. Krzysztofem Pyrciem - Gazeta Krakowska

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Więcej informacji na stronie głównej Dziennik Polski
Dodaj ogłoszenie