Matura 2014: biologia, poziom podstawowy i rozszerzony [ARKUSZE, ODPOWIEDZI]

red./natablicy.pl
Matura 2014. W poniedziałek 12 maja maturzyści przystąpili do egzaminu z biologii na poziomie podstawowym i rozszerzonym. Egzamin z biologii napisze w tym roku ok. 58 tys. maturzystów w całej Polsce.

Chęć zdawania matury na poziomie podstawowym zadeklarowały 29 674 osoby (8,9 proc. zdających). Poziom rozszerzony rozwiązywać będzie natomiast 28 185 osób (8,4 proc. zdających).

Matura 2014: biologia, poziom podstawowy [ARKUSZE]

Matura 2014: biologia, poziom podstawowy [ARKUSZE PDF]

Matura 2014: biologia, poziom podstawowy [ODPOWIEDZI]

Matura 2014: biologia, poziom rozszerzony [ARKUSZE]

Matura 2014: biologia, poziom rozszerzony [ARKUSZE PDF]

Matura 2014: biologia, poziom rozszerzony [ODPOWIEDZI]

ZADANIE 1.
a) B. Skurcz komórek mięśniowych.
b) parathormon

ZADANIE 2.
1. Połączenie ze sobą dwóch lub więcej łańcuchów polipeptydowych o ukształtowanej już strukturze trójwymiarowej. 4
2. Łączenie aminokwasów w łańcuch polipeptydowy. 1
3. Zwijanie się łańcucha polipeptydowego w strukturę trójwymiarową, często stabilizowaną przez mostki dwusiarczkowe. 3
4. Zwijanie łańcucha polipeptydowego w helisę lub harmonijkę. 2

ZADANIE 3.
1. Rybosom składa się z dwóch podjednostek otoczonych jedną błoną plazmatyczną. FAŁSZ
2. W większości komórek eukariotycznych występują dwa rodzaje rybosomów, które różnią się wielkością i wartością stałej sedymentacji. PRAWDA
3. Rybosomy uczestniczące w syntezie białka, z którego w komórce będą wytwarzane glikoproteiny, przyłączone są do zewnętrznej powierzchni błon aparatu Golgiego. FAŁSZ

ZADANIE 4.
Na siateczce śródplazmatycznej odbywa się biosynteza hormonów peptydowych, produkowanych przez komórki trzustki.

ZADANIE 5.
A. Budują organelle ruchu: wici i rzęski.
E. Umożliwiają segregację chromosomów w trakcie podziału jądra komórkowego.

ZADANIE 6.
a) D, E, C, A, B
b) C

ZADANIE 7.
a) W cyklu życiowym przedstawionym na schemacie dominuje diplofaza. Organizm dojrzały płciowo jest diploidalny, a stadium haploidalne stanowią tylko gamety.
b) Mejoza umożliwia rozmnażanie płciowe organizmu, poprzez wytwarzanie gamet.

ZADANIE 8.
a) Większą ilość skrobi będzie można wykryć w liściach rośliny z grupy 1. Została ona umieszczona na świetle z dostępem do CO2 na 2 dni, co umożliwiło przeprowadzenie fotosyntezy, której rezultatem jest synteza glukozy.
b) Rośliny zostały umieszczone na kilka dni bez dostępu światła, aby mogły zużyć całą posiadaną glukozę i zasymilować dostępny dwutlenek węgla w fazie ciemnej fotosyntezy.

ZADANIE 9.
Jest to siarkowodór. Zielone bakterie przystosowały się do jego pobierania, ponieważ żyją bez tlenu. Odwodorowanie wody prowadziłoby do powstania tlenu, który jest zabójczy dla tych bakterii.

ZADANIE 10.
Spadek współczynnika WO u badanego owada spadł był spowodowany tym, iż jego larwy nie pobierając pokarmu, rozpoczęły korzystanie z materiałów zapasowych w postaci białek i tłuszczów.

ZADANIE 11.
1. Związane z funkcjonowaniem układu krwionośnego: np. E. szybsze tętno. Zapewnia sprawniejsze dostarczanie tlenu do tkanek organizmu, chroniąc je przed niedotlenieniem.
2. Związane z funkcjonowaniem układu oddechowego: np. D. większa pojemność płuc. Dzięki niej możliwe jest pobieranie większych ilości tlenu i dostarczanie ich do tkanek, które muszą mieć zapewniony dostateczny dopływ tlenu.
Egzamin maturalny z biologii na poziomie podstawowym trwa 120 minut, a do zdobycia jest 50 punktów. Maturzyści, którzy postanowili sprawdzić swą wiedzę na poziomie rozszerzonym mają do wykorzystania 150 minut, a do zdobycia – dziesięć punktów więcej. Podczas egzaminu można korzystać z linijki.

ZADANIE 12.
np.
1. A. Dochodzi do zawiązania inhibitora z kofaktorem innym niż koenzym, który jest niezbędny do pełnienia funkcji katalitycznej przez enzym, co hamuje jego pracę.
2. C. Zawiązanie się inhibitora w miejscu innym niż centrum aktywne, uniemożliwia przyłączenie się do tego miejsca koenzymu, który jest niezbędny do funkcjonowania enzymu. W ten sposób inhibitor hamuje allosterycznie enzym.

ZADANIE 13.
a) Najbardziej wyczulony na substancje gorzkie jest zmysł smaku.
b) Wykrywanie substancji gorzkich chroni przed możliwym spożyciem trujących substancji, zwykle posiadających gorzki smak.

ZADANIE 14.
1. Intensywne pocenie się podczas wysiłku fizycznego skutkuje zwiększeniem ilości ADH uwalnianego do krwi z przysadki. PRAWDA
2. ADH zwiększa przepuszczalność kanalików zbiorczych dla wody, dzięki czemu chroni organizm przed jej utratą. PRAWDA
3. Wzrost wydzielania ADH następuje wtedy, gdy zwiększa się zawartość wody w organizmie. FAŁSZ

ZADANIE 15.
Różnica: W sygnalizacji nerwowej cząsteczka sygnałowa działa bezpośrednio na komórkę docelową, a w sygnalizacji hormonalnej musi być transportowana przez krew.
Podobieństwo: Zarówno w sygnalizacji nerwowej jak i hormonalnej biorą udział cząsteczki sygnałowe.

ZADANIE 16.
np.
1. struna grzbietowa
2. cewka nerwowa
3. ogon

ZADANIE 17.
a) należące do owodniowców: 1, 4, 6, 7
b) stałocieplne: 4, 6

ZADANIE 18.
Duża zawartość mioglobiny w mięśniach ssaków wodnych powoduje dostarczanie dużej ilości tlenu do mięśni w trakcie pływania. Dzięki temu mogą długo przebywać pod wodą bez pobierania powietrza.

ZADANIE 20.
a) Do zakwitania tej odmiany pszenicy w środowisku naturalnym potrzebna jest wcześniejsza wernalizacja, a następnie hodowanie jej w warunkach długiego naświetlenia światłem dziennym.
b) W krajach tropikalnych blisko równika nie należy wprowadzać upraw tej odmiany pszenicy, ponieważ temperatura tam występująca będzie zbyt wysoka i nie możliwe będzie zachodzenie wernalizacji.

ZADANIE 21
Przenawożenie roślin roztworami nawozów o zbyt wysokim stężeniu może skutkować ich zwiędnięciem, ponieważ wystąpi wtedy zjawisko suszy fizjologicznej, co oznacza, że nie będzie ona mogła pobrać wody z podłoża.

ZADANIE 22.
np.
1. cienka skórka
2. tkanka wzmacniająca

ZADANIE 23.
a) Proces ten to odwrotna transkrypcja, podczas którego przepisywana jest informacja genetyczna z RNA na DNA. Dzięki temu wirus może wbudować swój kwas nukleinowy w materiał genetyczny gospodarza.
b) Za utrudnione rozpoznawanie tego wirusa przez układ odpornościowy odpowiada glikoproteina. Dzięki niej wirus HIV przyłącza się i atakuje komórki układu odpornościowego człowieka.

ZADANIE 24.
a) Coroczne powtarzanie szczepienia przeciw grypie jest konieczne, ponieważ wirusy mutują, a więc szczepienie przyjęte w jednym roku może nie chronić przed najnowszymi szczepami wirusa.
b) Duża zmienność genetyczna wirusów grypy przyczynia się do występowania epidemii, ponieważ sprawia, że nowe szczepy, powstałe w wyniku mutacji nie są hamowane przez szczepionki.

ZADANIE 25.
a) mRNA
b) Na rysunku przedstawiono proces ekspresji informacji genetycznej u organizmów prokariotycznych, ponieważ transkrypcja i translacja zachodzą jednocześnie.

ZADANIE 26.
Kodon: AUG
Aminokwas: metionina

ZADANIE 27.
a) różowe kolce: AAbb
zielone kolce: aaBB
b) A

ZADANIE 28.
a) Genotyp samca: XbY
Fenotyp samca: czarny
b) płeć męska
c) Nie pojawią się szylkretowe samce, ponieważ dostaną chromosom Xb od matki, która jest ruda.

ZADANIE 29.
a) dwa geny leżą na chromosomie najbliżej siebie: w, y
b) kolejność czterech badanych genów na chromosomie: m, v, w, y

ZADANIE 30.
A. W testach wykrywających obecność wirusów (np. HIV) i niektórych bakterii.
C. W diagnostyce chorób genetycznych, np. mukowiscydozy, choroby Huntingtona.

ZADANIE 31.
1. Do czasu wytworzenia warstwy ozonowej życie na Ziemi rozwijało się wyłącznie w środowisku wodnym. PRAWDA
2. Zwierzęta opanowały środowisko lądowe dopiero wtedy, gdy występowały już na nim rośliny nasienne dostarczające tlenu. PRAWDA
3. Pierwszymi zwierzętami, które opanowały środowisko lądowe, były ryby trzonopłetwe. FAŁSZ

ZADANIE 32.
antagonistyczny - pasożytnictwo - kleszcze i antylopy
nieantagonistyczny - symbioza - antylopa i pierwotniaki
antagonistyczny - konkurencja - antylopy i zebry

ZADANIE 33.
a) 1. producenci
3. destruenci
b) Organizmy te odgrywają kluczową rolę w funkcjonowaniu tego ekosystemu, ponieważ dzięki nim cała energia zwarta w zawiązkach organicznych zostaje wykorzystana.

ZADANIE 34.
Argument "za": Nowa metoda uprawy ryżu daje większe plony, dzięki czemu można zaspokoić zwiększającą się populację.
Argument "przeciw": Konieczne jest stosowanie środków ochrony roślin, które mogą zachwiać równowagą w ekosystemie.

Choć matura z biologii cieszy się coraz większą popularnością wśród egzaminowanych, nie jest ona przedmiotem obowiązkowym, zatem bez względu na uzyskany wynik – maturzysta ma prawo otrzymać świadectwo maturalne (pod warunkiem zdania przedmiotów obowiązkowych w części pisemnej i ustnej). Wynik z biologii ważny jest zwłaszcza dla przyszłych farmaceutów i lekarzy.

Tegoroczni maturzyści są ostatnim rocznikiem, który zdawać będzie egzaminy po staremu. Od przyszłego roku najważniejszą zmianą będzie odejście od prezentacji na egzaminie ustnym z polskiego. Zamiast tego zdający będzie losował zadanie przygotowane przez Centralną Komisję Egzaminacyjną. Będzie ono dotyczyć fragmentu tekstu – literackiego, popularnonaukowego – lub reprodukcji. Maturzysta będzie miał 15 minut na przygotowanie wypowiedzi inspirowanej wylosowanym tekstem.

Maturzysta, który nie zda jednego z egzaminów, ma prawo do poprawki pod koniec sierpnia. Termin poprawkowego egzaminu pisemnego wyznaczono 26 sierpnia, a poprawkowe ustne w dniach 25-29 sierpnia.

Wideo

Komentarze 26

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

p
pola
zdawałam z języka niemieckiego mature pisemna i ustną i nie zdałam. Czy moge poprawiac za rok, ale z innego języka np. z rosyjskiego lub angielskiego ?
g
gość lekarz
W odpowiedzi , w kluczu, maturzysta ma negować informacjom podanym w tekście powyżej - są kocięta szylkretowe w F1 .
CKE wymaga aby maturzyści nie tylko rozwiązywali zadania ale też szukali pytań podchwytliwych .
Jeśli w kluczu mamy w pokoleniu P , samca fenotypowo czarnego /XbY/ to może być w F1 kot szylkretowy
bo kotka jest ruda /XBXb lub XBXB/.I na to wszystko maturzysta ma 4 minuty .
Czy ktoś zastanowił się ile czasu faktycznie " stracił " przeciętny maturzysta na to pytanie .
x
xd
moje wątpliwości budzi zadanie 17 bowiem uznałem, że to salamandra plamista na czarno-białym obrazku to gówno się można dopatrzeć tyleee
j
ja
Jak sądzicie w zadaniu 12 dlugo sie zastanawialam nie chcac popelnic bledu i chyba przedobrzylam. Stwierdzilam ze inhibitor łacząc się z koenzymem lub kofaktorem ktory nie jest koenzymem to tak naprawde to samo bo przeciez enzym zazwyczaj ma albo koenzym albo metal. Dlatego sforumowalam odpowiedz poleczenie inhibitora z kofaktorem a nie z koenzymem czy kofaktorem ktory nie jest koenzymem, druga odpowiedz to inhibitor blokuje miejsce w ktore ma wejsc kofaktor. Jak sądzicie czy to jest dobrze czy mi nie uznają.
g
gość - egzaminator
Potwierdzam to co piszesz - dużo pytań otwartych, stanowczo za mało czasu na zastanowienie się nad precyzyjną odpowiedzią. Podobnie u nas maturzyści pisali do końca nie mając czasu na przeczytanie powtórne tego co napisali. Wymownym też jest, że w tym roku wielcy "biolodzy" w Polsce umieszczali rozwiązania matury rozszerzonej na różnych portalach z bardzo dużym opóźnieniem. To opóźnienie w porównaniu z ubiegłym rokiem wynosiło 4 godziny zegarowe. Mało tego na następny dzień zmieniali swoje odpowiedzi. Jest to zatem dowód, że naszym polskim profesorom, znawcom tej dziedziny trzeba było co najmniej 1 doby na ustalenie precyzyjnych odpowiedzi, a maturzyście tylko 150 minut. Masz więc rację, że trzeba liczyć na szczęście i mądrych egzaminatorów, którzy ustalą klucz do sprawdzania taki, że zaliczą maturzystom te trochę inaczej sformułowane odpowiedzi, no bo przecież skoro skoro "profesorowie" mieli problem i wymagali dużo więcej czasu to myślę, że egzaminatorzy ustalą klucz z głową.
g
gosc
podpunkt B jest źle, chodzi o obieg materii, reducenci rozkładają martwa materie organiczą umozliwiają w obiegu materii w przyrodzie(rozkładają ja do prostych związków nieorganicznych które nastepnie wykorzystują producenci do fotosyntezy)
b
biolog
Funkcja zewnątrzwydzielnicza trzustki to produkcja enzymów, a nie hormonów.
d
d.
Bardzo przykre jest to, że CKE daje młodym ludziom prezent w postaci 34 rozbudowanych zadań. W mojej szkole na 60 osób, które pisało rozszerzoną biologię nikt nie wyszedł wcześniej a tylko pojedyncze osoby zdążyły przewertować maturę- nie mówiąc już o dokładnym sprawdzeniu. Zastanawiam się, czego drogie CKE od nas wymaga. Myślenia, które jest ogarniętą presją czasu, czy też mądrych, wyważonych odpowiedzi, które niestety wymagają koncentracji i zastanowienia. Uważam, że zadania nie były trudne, ale wymagały zastosowania odpowiedniego biologicznego słownictwa i dużej precyzji. Teraz trzeba liczyć na szczęście i mądrego egzaminatora, który będzie sprawdzał nasze prace.
Pozdrawiam ! :)
j
jaa
czy w zadaniu 33 zamiast destruenci/reducenci można było napisać saprofity ? wydaje mi sie ze tak
g
gosc
argument za jest na pewno prawidłowy ? wydaje mi sie ze ryżu nie sadzi sie po to aby zjadały go zwierzeta a ponieważ argument powinien dotyczyc środowiska naturalnego chyba trzeba by napisać o zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych
m
mmm
masz racje, sprawdzałem w operonie - nasienne pojawiły sie pod koniec paleozoiku, podczas gdy stawonogi były juz na lądzie w sylurze
k
ktoś
Wydaje mi się że zadanie 31 jest źle, powinno być P,F,F. Pierwsze rośliny jakie wyszły na ląd to Rhyniofity, zaliczane do paproci a nie do nasiennych, a po nich a przed nasiennymi na ląd wyszły zwierzęta typu: wije, pająk czy owady...
j
ja
Zgadzam się z komentarzami nie była trudna ale tyle zadań z uzasadnianiem a wiadomo, że nad nimi trzeba posiedzieć, żeby się domyśleć co kochane Cke chciałby zamieścić w kluczu nie wiadomo czy się rozpisać czy może krótko i na temat dla mnie to są najgorsze zadania... a było ich w tym roku za dużo! I teraz się zastanawiaj do czerwca 90% a może 70% ... a może 50
..
Liczę na ok. 85, ale kto wie, jaki będzie klucz :) Ogólnie było łatwiej, nieco łatwiej niż w zeszłych latach, ale raczej nie jestem zadowolony z tego wyniku, teraz bym potrzebował ponad 90 z chemii, zobaczymy, ale może mnie czekać rok w domu, ale powodzenia wszystkim :)
b
bio
Jak wam poszło? Na ile procent liczycie?? Moim zdaniem za mało czasu było i zadania zbyt dziwnie skonstruowane.
Dodaj ogłoszenie