Na polską nutę

PS

Dziennik Polski 24

Dziennik Polski 24

1. "Pieśń konfederatów barskich" - utwór uważany często za pieśń patriotyczną z końca XVIII wieku, towarzyszącą konfederatom barskim. W rzeczywistości nie jest oryginalną pieśnią konfederacką. Pochodzi z dramatu "Ksiądz Marek" Juliusza Słowackiego i została napisana przez wieszcza w 1843 r. Renesans popularności "Pieśń konfederatów" przeżyła w okresie pierwszej "Solidarności" i stanu wojennego, kiedy śpiewano ją na znak sprzeciwu wobec władz. - Pamiętam mszę w obozowej stołówce prowadzoną przez biskupa Sochę i "Pieśń konfederatów barskich": "Nigdy z królami nie będziem w aliansach", to był stały punkt naszych więziennych mszy - wspominał jeden z internowanych działaczy "Solidarności". Z kolei członkowie 16. Warszawskiej Drużyny Harcerzy im. Zawiszy Czarnego zapamiętali takie zdarzenie: Do historii przeszło jedno z ognisk na obozie w Morawach, na którym pojawił się wizytator reżimowego ZHP z zadaniem przekonania harcerzy IV plutonu do polityki stanu wojennego i porzucenia praktyk religijnych. W odpowiedzi drużyna odśpiewała mu na stojąco "Pieśń konfederatów" ("Nigdy z królami nie będziem w aliansach, nigdy przed mocą nie ugniemy szyi, bo u Chrustusa my na ordynansach, słudzy Maryi"), po czym wizytator (potem w latach 90. poseł SLD) oburzony opuścił ognisko. Warto dodać, że to ulubiona pieśń premiera Kazimierza Marcinkiewicza, wielokrotnego organizatora konkursu piosenki patriotycznej w Gorzowie.

Płyta "Radosna Niepodległości" to 24 znane i mniej znane utwory. Dzisiaj piszemy o siedmiu z nich, jutro - o pozostałych.

   2. "Dalej bracia do bułata..." - słowa napisał Rajnold Suchodolski, uczestnik powstania listopadowego, autor tekstu znanego poloneza "Patrz Kościuszko na nas z nieba" ze znamienną strofą: "Kto powiedział, że Moskale/ Są to bracia dla Lechitów,/ Temu pierwszy w łeb wypalę/ Przed kościołem Karmelitów".
Suchodolski został ranny w bitwie pod Ostrołęką 26 maja 1831 r., w której uczestniczył jako podchorąży 5. pułku strzelców pieszych. Zginął w czasie obrony Warszawy na Pradze. Najbardziej znanym utworem Suchodolskiego jest "Witaj majowa jutrzenko". Pieśń "Dalej bracia do bułata..." znana jest także pod tytułem "Orzeł Biały". Początkowo utwór wykonywano na melodię "Mazurka Dąbrowskiego", wykorzystywano też znaną melodię rosyjską "Wołga, wołga mat' rodnaja".
   3. "Krakowiak Kościuszki" - pieśń znana też pod tytułami "Krakowiak kosynierów" i "Bartoszu, Bartoszu!" to jedna z najpopularniejszych pieśni patriotycznych dotyczących okresu powstania kościuszkowskiego (1794 r.). Powstała w 1837 r. Autorami słów byli Marceli Skałkowski (1818-46) i Władysław Anczyc, a melodia to ludowy krakowiak. W minionym okresie pieśń padała ofiarą manipulacji, bowiem jej słowa "moskiewskie pałasze" zamieniano w nagraniach na "te wrogie pałasze".
   4. "Pobudka krakusów" - słowa napisał Władysław Ludwik Anczyc (1823-1883), uczestnik powstania krakowskiego 1846 r. i Wiosny Ludów, więzień polityczny, literat i dramatopisarz, autor popularnych sztuk: "Kościuszko pod Racławicami", "Łobzowianie", "Jan III pod Wiedniem", "Emigracja chłopska", tłumacz, poeta, wydawca, twórca nowoczesnej i prężnej krakowskiej drukarni. Melodię skomponował Kazimierz Hofman (1842-1911), kompozytor, pianista, dyrygent i nauczyciel. Absolwent konserwatorium wiedeńskiego, działał w Krakowie, gdzie w Rynku Głównym miał sklep z fortepianami i pracował jako nauczyciel. Był twórcą słynnej melodii "Płynie Wisła, płynie". "Pobudka krakusów" pochodzi z warstwy muzycznej słynnej sztuki Anczyca "Kościuszko pod Racławicami" z 1880 r.
   5. "Warszawianka" - (La Varsovienné) pieśń, zaczynająca się od słów "Il est levé voici le jour sanglant..." została napisana w języku francuskim przez poetę Casimira Francois Delavigne'a pod wpływem wydarzeń powstania listopadowego w Polsce. Autorem najbardziej znanego polskiego przekładu był poeta i historyk Karol Sienkiewicz. Muzykę skomponował dyrygent i kompozytor Karol Kurpiński. Tekst został opublikowany w marcu 1831 r. w warszawskim czasopiśmie "Polak Sumienny". Prapremiera pieśni odbyła się 5 kwietnia 1831 r. w Teatrze Narodowym w wolnej od wojsk rosyjskich Warszawie. Orkiestrą dyrygował sam kompozytor. Pieśń zdobyła sobie z czasem wielką popularność. Upamiętnił ją Stanisław Wyspiański w swoim dramacie "Warszawianka". Dziś "Warszawianka" jest melodią marszową Wojska Polskiego.
   6. "Marsz Polonia" - Marsz Polonii, początkowo zwany "Pieśnią Polaków" wywodzi się z "Mazurka Dąbrowskiego". Utwór powstał w Ameryce w końcu XIX w. Do Polski został przywieziony z Brazylii przez nauczycielkę i działaczkę ruchu chłopskiego Jadwigę Jahołkowską przed II wojną światową. W pierwotnej wersji pieśń rozpoczynały słowa: "Jeszcze Polska nie zginęła, choć my za morzami", a kończyły: "Amerykę rzucim i do Polski wrócim". Śpiewali ją harcerze w okresie międzywojennym, a podczas II wojny światowej żołnierze polscy na Zachodzie, popularyzując własną odmianę refrenu "Marsz, marsz Sikorski". To dzięki tej pieśni powstał termin Polonia, określający Polaków na stałe zamieszkałych poza Polską. "Marsz Polonia" jest dziś śpiewany podczas patriotycznych uroczystości za granicą oraz polonijnych w kraju.
   7. "Jeszcze jeden mazur dzisiaj" - inny tytuł "Ostatni mazur". Autorem muzyki do tego popularnego mazura był Fabian Tymolski, polski kompozytor, urodzony 14 stycznia 1828 r. we Lwowie, zmarły tamże w październiku 1885 r. W swoim dorobku ma około 200 tańców (w tym ponad 50 mazurów, krakowiaków i walców) oraz liczne popularne w swoim czasie polonezy elegijne, nawiązujące do polonezów M. K. Ogińskiego. Jednak najbardziej znany Tymolski jest właśnie z melodii "Ostatniego mazura". Z kolei autorem słów był Ludwik Ksawery Łubiński (1839-1892), uczestnik powstania styczniowego, twórca innych wierszy o tematyce patriotycznej. "Ostatni mazur" także dziś jest bardzo popularny i znajduje się w repertuarze wielu zespołów estrady wojskowej i ludowej. Zebrał: (PS)

Komentarze

Dodajesz komentarz jako: Gość

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Liczba znaków do wpisania:

zaloguj się

Najnowsze wiadomości

Zobacz więcej

Najczęściej czytane

Polecamy

Wideo