Nie chcą czekać, wolą naprawiać Kraków. To ich czas

Agnieszka Maj, Arkadiusz Maciejowski
Nasza akcja. Najpierw traktowano ich jak oszołomów, teraz muszą liczyć się z nimi najważniejsi politycy. Aktywiści powoli zaczynają współrządzić Krakowem. Co piątek będziemy prezentować sylwetki ludzi, z którymi możemy zmienić miasto

- Któregoś dnia stwierdziłem, że albo spróbuję coś zmienić, albo wyjadę z Krakowa, ponieważ nie chcę się udusić - wspomina Andrzej Guła, założyciel Krakowskiego Alarmu Smogo-wego. Tak jak inni miejscy aktywiści, w pewnym momencie przestał wierzyć, że ważne dla niego sprawy załatwią wyłonione w demokratycznych wyborach władze.

W ciągu trzech lat działalności Guła doprowadził do tego, że zanieczyszczenie powietrza stało się najważniejszym tematem w lokalnych mediach, a podczas ostatnich kampanii wyborczych dyskusja kręciła się właśnie wokół smogu.

Spektakularny sukces osiągnął także inny podwawelski ruch: Kraków Przeciw Igrzyskom. Jego działacze doprowadzili do zorganizowania w Krakowie pierwszego w historii miasta referendum, którego efektem było zablokowanie pomysłu zorganizowania w Krakowie zimowych igrzysk olimpijskich.

- To, że dzięki nam odbyło się referendum, to jedno. Jednak równie ważny jest fakt, że aktywiści z różnych środowisk zaczęli wtedy ze sobą współpracować, aby wspólnie zmieniać miasto. To nieodwracalny przełom - twierdzi Tomasz Leśniak, lider Inicjatywy Kraków Przeciw Igrzyskom. Dziś kieruje nią z... Islandii, gdzie wyjechał za chlebem. W Krakowie nie mógł znaleźć atrakcyjnej pracy.

Krakowską rzeczywistość zmienia także od sześciu lat Fundacja Stańczyka. Jeden z jej twórców 31-letni Jan Niedośpiał postawił sobie za cel walkę z łamaniem przepisów przez lokalnych polityków. Tropi omijanie prawa w czasie kampanii wyborczych i piętnuje utajnianie przez władze informacji, które powinny być dostępne dla wszystkich mieszkańców. W wyniku procesów sądowych doprowadził m.in. do ujawnienia przez prezydenta Jacka Majchrowskiego treści porozumienia koalicyjnego z Platformą Obywatelską.

Krakowscy aktywiści załatwili dla mieszkańców także wiele innych spraw, m.in. dużo większe środki na budżet obywatelski czy też zmianę sposobu zagospodarowania Zak-rzówka w taki sposób, aby powstał tam park. Wymusili też budowę w szybszym tempie ścieżek rowerowych i doprowadzili do całkowitej jawności w pracach krakowskich radnych: teraz każda sesja w Radzie Miasta i w dzielnicach jest nagrywana.

A wszystko w ciągu ostatnich kilku lat. - Ludziom przestało się podobać to, co się wokół nich dzieje. Zaczęli dużo podróżować i mogą zobaczyć, jak te same problemy są rozwiązywane w innych miastach. Chcemy równać do najlepszych - tak Jan Niedośpiał tłumaczy nagły wybuch popularności ruchów miejskich.

Anna Cioch, działaczka Pracowni Obywatelskiej i Fundacji Stańczyka, zwraca uwagę na to, że w ostatnim czasie wzrosło wśród mieszkańców zainteresowanie sprawami najbliższego otoczenia. - Coraz więcej jest krakowian obeznanych w tematyce miejskiej, zaangażowanych, zrzeszających się w ważnych dla siebie sprawach. Przekonali się, że w pojedynkę ciężko coś załatwić, że warto działać razem - mówi.

Prof. Zbigniew Nęcki, psycholog społeczny z UJ, już w 2013 roku na naszych łamach zauważał, że w Krakowie mamy do czynienia z narodzinami prawdziwego społeczeństwa obywatelskiego. "Mamy wiele godnych pochwały inicjatyw, np. w sprawie poprawy jakości powietrza, ale pojawiają się też inicjatywy, które blokują inwestycje potrzebne, jak np. spalarnia śmieci czy spopielarnia zwłok.

Na szczęście w większości mieszkańcy mobilizują się w słusznych sprawach" - mówił prof. Nęcki. Od tamtego czasu liczba tzw. oddolnych inicjatyw w Krakowie gwałtownie rośnie. - Bo są one coraz bardziej skuteczne, a to rodzi efekt śnieżnej kuli. Kolejni mieszkańcy widzą, że jeśli się zaangażują, to mogą coś w swym mieście zmienić. Kiedyś to była zabawa. Działacz społeczny był wyśmiewany, teraz zasługuje na szacunek.

Ważny jest tu internet, pozwala szybko zmobilizować ludzi o podobnych poglądach - tłumaczy dziś prof. Nęcki, który przewiduje, że miejskich aktywistów będzie wciąż przybywać. A my w "DP" będziemy prezentować ich sylwetki i zarażać Was ich pomysłami.

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

g
gość

Wg różnych informacji, w obrębie II obwodnicy jest ok 30% pieców węglowych w mieście, więc podłączenie
tego obszaru do sieci ciepłowniczej, pociągnie za sobą proporcjonalne zmniejszenie się zanieczyszczenia powietrza.
A tak po za tym to w Austrii w jednym z miast pozyskuje się ciepło do ogrzania miasta z kolektorów słonecznych już w 20%.

M
Miki

To bardzo zacne co robią te osoby, lecz aby starczyło im obiektywizmu, bo jak czytam że im zawdzięczamy znaczny wzrost środków na budzet obywatelski, to już zaczynam się martwić.
Jak przeczytałem wypowiedź pani Ani nt delegacji dla radnych dzielnicowych, to już nie mam zmartwienia tylko wiem, że pani nie ma bladego pojęcia co się dzieje w dzielnicach, a feruje swoje opinie lekko i bezkrytycznie.
Jeśli na tym ma polegać naprawa miasta, to nie życzę powodzenia.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3