Niepełnosprawni tracą etaty

Dorota Stec-FusZaktualizowano 
Po zmianie przepisów niepełnosprawnym coraz trudniej zdobyć pracę, pomoc w rehabilitacji i leczeniu
Po zmianie przepisów niepełnosprawnym coraz trudniej zdobyć pracę, pomoc w rehabilitacji i leczeniu FOT. ANNA KACZMARZ
Rynek pracy. W krajach UE średnia jest następująca: na dziesięciu inwalidów zatrudnienie znajduje pięciu. W Polsce – zaledwie dwóch. Będzie pod tym względem jeszcze gorzej, bo rząd z roku na rok ogranicza dotacje i w efekcie drastycznie spada liczba zakładów pracy chronionej.

Pan Jerzy z Bochni 24 lata temu uległ wypadkowi. Od tego czasu porusza się na wózku. Znalazł zatrudnienie w firmie Mikrotech SA. Pracował przy komputerze w domu, ale w październiku ub. roku został zwolniony. Jest zdruzgotany. Renta nie wystarcza na utrzymanie czworga dzieci. – Pytam o pracę wszędzie, ale bez efektu – mówi.

Jeden z przedsiębiorców chciał przyjąć pana Jerzego do skręcania półek. Zrezygnował, gdy okazało się, że musi dostosować zakład do potrzeb osoby na wózku, a dotacja z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie wyrówna kosztów.

Historia pana Jerzego to przykład niepokojącej tendencji na rynku pracy. Od trzech lat rząd zmniejsza nakłady na niepełnosprawnych, a w ub. roku zrównał wysokość dotacji do tzw. zakładów pracy chronionej z dofinansowaniem zatrudniania niepełnosprawnych w firmach na otwartym rynku. Efekt jest taki, że coraz więcej przedsiębiorstw rezygnuje ze statusu zakładu pracy chronionej i pozbywa się ludzi, którzy pracy potrzebują najbardziej.

– Co najmniej 50 proc. załogi zakładów pracy chronionej stanowią niepełnosprawni, z czego 20 proc. musi mieć znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności albo tzw. schorzenia szczególne. Pracodawca najpierw zwalnia właśnie takie osoby, bo są najmniej efektywne – mówi Jan Zając, prezes Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych. Dodaje, że na otwartym rynku inwalidzi nie mają żadnych szans.

W Małopolsce zostało dziś 90 zakładów pracy chronionej, tymczasem w 2006 r. było ich 150. Ile osób straciło pracę? Nie wiadomo. Jak informuje rzecznik Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie Jan Brodowski, takie dane nie są zbierane.

Krakowskie przedsiębiorstwo Prof-us nie zrezygnowało na razie ze statusu zakładu pracy chronionej. Na około 500 zatrudnionych 454 to niepełnosprawni, także osoby upośledzone neurologicznie i psychicznie. 80 proc. z nich pracuje przy sprzątaniu. – Dla nich to nie tylko źródło dochodu, ale także terapia. Walcząc o miejsca pracy, walczą równocześnie z wykluczeniem społecznym – podkreśla Elżbieta Gwiazda-Musiał, członek zarządu firmy.

Zgodnie z ustawowymi wymogami Prof-us zatrudnia pielęgniarki, które świadczą pracownikom pomoc medyczną, ustalają terminy wizyt masażysty i lekarza, pomagają wypełniać wnioski o wyjazdy na turnusy rehabilitacyjne, koordynują indywidualne programy pomocy. Niepełnosprawni nie muszą czekać w kolejkach do specjalistów, bo opiekę zapewniają im dwie firmy medyczne, z którymi Prof-us podpisał umowę. Ponadto pracownicy firmy otrzymują z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zwrot 40–60 proc. wydatków na leki i sprzęt rehabilitacyjny.

Nie wiadomo, jak długo Prof-us pozostanie zakładem pracy chronionej. Obowiązki ciążące na firmie od lat są takie same, a budżetowe wsparcie coraz mniejsze.

Ministerstwo tryska optymizmem, a niepełnosprawni klepią biedę

Zmniejszanie dotacji do zatrudnienia inwalidów sprawia, że znalezienie przez nich pracy zaczyna graniczyć z cudem

Piętnaście lat temu funkcjonowało w kraju blisko cztery tysiące Zakładów Pracy Chronionej. Dziś pozostało 1275, a w Małopolsce 90. Tymczasem osoby ze znacznym stopniem nie­peł­no­sprawności tylko w tych firmach mogą znaleźć pracę, która oznacza dla nich coś znacznie więcej niż tylko źródło dochodów.

Dzięki niej mają kontakt z ludźmi i świadomość, że są komuś przydatni. Niestety, coraz częściej są zwalniani, a znalezienie nowego zatrudnienia staje się niezwykle trudne, wręcz niemożliwe.

– Przecież pracujemy nie gorzej, a niekiedy lepiej od pełnosprawnych, bo jesteśmy bardziej zmotywowani – nie kryje rozgoryczenia poruszający się na wózku Izydor Puścizna, przewodniczący Małopolskiego Związku Osób Niepełnosprawnych. Nie rozumie, dlaczego rząd postanowił zlikwidować rynek pracy chronionej w momencie, w którym sytuacja na nim zaczęła się normalizować.

Zgubny efekt wyłudzania dotacji

Przewodniczący Puścizna zgadza się, że przez pierwsze lata wypłacania dotacji z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych dochodziło do wielu patologii.

– Pracodawcy nakłaniali zdrowe osoby do starania się o orzeczenia niepełno­spraw­ności, bo dzięki temu mieli dotacje – mówi Puścizna. Niektórzy przedsiębiorcy pobierali wsparcie na niepełnosprawnych, lecz ich pracy nie egzekwowali, nie ponosząc żadnych związanych z nią kosztów.

Za pieniądze podatnika powstała w ten sposób niejedna fortuna. Ale to przeszłość. System orzekania niepełno­sprawności został uszczelniony, a kontrole prowadzone przez PFRON i urzędy wojewódzkie są na tyle skuteczne, że wyłapuje się większość nadużyć.

Mimo to rząd postanowił najpierw zmniejszyć dotacje dla zakładów pracy chronionej, a potem zrównać ich wysokość z dofinansowaniem na otwartym rynku pracy. Zakładom pracy chronionej pozostawiono jednak wszystkie dotychczasowe, bardzo kosztowne obowiązki związane z rehabilitacją i leczeniem pracowników, zaś firmy działające na otwartym rynku z tego zwolniono.

– W tej sytuacji zakłady pracy chronionej rezygnują z dotychczasowego statusu i przechodzą do otwartego rynku pracy. To zupełnie zrozumiałe – komentuje Maciej Dudek, członek Rady Krajowej Polskiej Organizacji Pracodawców Osób Niepełnosprawnych (POPON).

Krakowska firma Primar, której jest prezesem, przeszła już na otwarty rynek i nie przyjmuje do pracy niepełnosprawnych. Również Contimax z Bochni, jak informuje Aneta Nowotny, po rezygnacji ze specjalnego statusu przestał szukać pracowników z niepełno­sprawnością.

Minister widzi sukces w procentach

W przesłanym redakcji stanowisku resort pracy przekonuje, że zmniejszenia dofinansowania w niczym nie pogorszyły sytuacji niepełnosprawnych, a nawet ją poprawiło. I wylicza: w III kwartale 2014 r. współczynnik aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych wyniósł 28,2 proc. (wzrósł o 1 proc. w porównaniu z I kwartałem).

Wskaźnik zatrudnienia wyniósł 24,1 proc. (wzrost niemal o 2 proc.), a stopa bezrobocia – 17,4 proc. – spadła prawie o 3 proc.

Ministerstwo z zadowoleniem podkreśla, że na otwartym rynku firmy mają prawo do oferowania niepełnosprawnym tych samym form pomocy, które są zobowiązane świadczyć zakłady pracy chronionej. Fakt, że tego nie czynią i czynić nie zamierzają, resortu nie interesuje.

Niepełnosprawni mówią, jak jest naprawdę

Prawda jest taka, że rzekomy wzrost zatrudnienia – o ile nie jest to żonglowanie liczbami – dotyczy jedynie osób z najmniejszym stopniem niepełno­spraw­ności. Często tych, którzy orzeczenie „załatwili” przed laty, gdy było to jeszcze możliwe.

Pracodawcy działający na otwartym rynku chętnie ich przyjmują, bo są tak samo efektywni jak pełnosprawni, a firma dostaje jeszcze dofinansowanie. Mało tego, jeśli takie osoby będą stanowić co najmniej 6 proc. ogółu zatrudnionych, to zakład będzie zwolniony z odprowadzania składek na PFRON. jeszcze dofinansowanie.

– Osób ze schorzeniami szczególnymi, czyli tych najbardziej potrzebujących pracy, na otwartym rynku nikt nie zatrudni – prezes POPON-u Jan Zając nie ma żadnych wątpliwości.

Jak podkreśla Maciej Dudek, napawające rząd optymizmem statystyki wynikają także z faktu, iż osoby z lekką niepełno­sprawnością są „wchła­niane” przez agencje pracy tymczasowej. Na krótko, bez żadnego wsparcia i za grosze, tylko po to, by poprawić statystyki zakładu. W zakładach pracy chronionej jest inaczej. Zatrudniają ludzi na umowę o prace, a płaca nie może być niższa od minimalnej.

Urzędnicy ministerstwa długo wyliczają instrumenty pomocy, skierowane bezpośrednio do niepełnosprawnych: szkolenia, staże przygotowania zawodowego, prace interwencyjne, studia podyplomowe, bony na zasiedlenie, jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej, sfinansowanie połowy kredytu na kontynuowanie działalności, wniesienie wkładu do spółdzielni socjalnej itd. Jaka jest dostępność tego wsparcia i ile osób z niego korzysta? O tym nas nie poinformowano.

Jan Zając mówi wprost, że osoby wymagające szczególnej troski nie są w stanie z rządowych propozycji skorzystać. Taką samą ocenę wygłasza Izydor Puścizna. – Dodatkowo zostaliśmy pozbawieni realnej możliwości wyjazdu na turnusy rehabilitacyjne, choć mamy do nich prawo raz na rok. Brakuje na to pieniędzy – ubolewa przewodniczący Małopolskiego Związku Osób Niepełnosprawnych.

Nie rozumie też, dlaczego zniesiono dofinansowanie zakupu aut dla niepełnosprawnych poruszających się na wózkach. Bez tego ich kontakt ze światem, wizyty u lekarzy i załatwianie podstawowych spraw stały się bardzo trudne.

dorota.stec@dziennik.krakow.pl

polecane: Flesz - e-papieros zagraża zdrowiu

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 15

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

M
MARIAN

ZPCh to największe zło. Dostawały kiedyś olbrzymie dofinansowania, a niepełnosprawnym dawały ochłapy. Taka spółdzielnia Harnaś z Nowego Targu wykorzystywała monopol na zatrudnianie niepełnosprawnych nie respektując żadnych praw, a pani prezes nagradzana i odznaczana ,mówiła pięknie i z patosem o pomocy niepełnosprawnym .Szokiem dla pani prezes było że musi wypłacac pensje na konto, oczywiście z "czystej troski o nas". Zaniżanie minimalnego wynagrodzenia to norma ,o 7-godzinnym dniu pracy czy dodatkowym 10-dniowym urlopie, już nie wspominam. Gdybyście szanowali niepełnosprawnych, nie balibyście się konkurencji otwartego rynku pracy. Te zakłady nie dostawają więcej od was, a wy możecie udzielac innym firmom ulg we wpłatach na PFRON.

M
MARIAN

ZPCh to największe zło. Dostawały kiedyś olbrzymie dofinansowania, a niepełnosprawnym dawały ochłapy. Taka spółdzielnia Harnaś z Nowego Targu wykorzystywała monopol na zatrudnianie niepełnosprawnych nie respektując żadnych praw, a pani prezes nagradzana i odznaczana ,mówiła pięknie i z patosem o pomocy niepełnosprawnym .Szokiem dla pani prezes było że musi wypłacac pensje na konto, oczywiście z "czystej troski o nas". Zaniżanie minimalnego wynagrodzenia to norma ,o 7-godzinnym dniu pracy czy dodatkowym 10-dniowym urlopie, już nie wspominam. Gdybyście szanowali niepełnosprawnych, nie balibyście się konkurencji otwartego rynku pracy. Te zakłady nie dostawają więcej od was, a wy możecie udzielac innym firmom ulg we wpłatach na PFRON.

M
MARIAN

ZPCh to największe zło. Dostawały kiedyś olbrzymie dofinansowania, a niepełnosprawnym dawały ochłapy. Taka spółdzielnia Harnaś z Nowego Targu wykorzystywała monopol na zatrudnianie niepełnosprawnych nie respektując żadnych praw, a pani prezes nagradzana i odznaczana ,mówiła pięknie i z patosem o pomocy niepełnosprawnym .Szokiem dla pani prezes było że musi wypłacac pensje na konto, oczywiście z "czystej troski o nas". Zaniżanie minimalnego wynagrodzenia to norma ,o 7-godzinnym dniu pracy czy dodatkowym 10-dniowym urlopie, już nie wspominam. Gdybyście szanowali niepełnosprawnych, nie balibyście się konkurencji otwartego rynku pracy. Te zakłady nie dostawają więcej od was, a wy możecie udzielac innym firmom ulg we wpłatach na PFRON.

B
Beata

Tak firma prof US zakład pracy chronionej to jedna wielka ściema panie na stanowiskach serwisu sprzątające maja cięższa pracę niż niejeden zdrowy człowiek ta firmę powinno się dokładnie przeswietlic i anonimowo porozmawiać z pracownikami to skandal jak ci ludzie są wykorzystywani a gdy nie dają rady kierownictwo szantażuje zwolnieniem wykorzystują tych chorych ludzi a co o lekarzach dotacjach dla pracowników to może o jest owszem ale dla kierownictwa o wyżej postawionych osób a dla robili to nie ma nic

T
Tele-Fonika

3. Zlikwidować ZPChr'y
- Zakłady Pracy Chronionej to jest jeden wielki przekręt - firmy które fikcyjnie zatrudniają inwalidów tylko po to by pobierać dotacje.

Nieprawda. Pan Bogusław Cupiał uczciwie na ZPChr Tele-Fonika dorobił się majątku.

L
Lens

[...]Jak to jest... osoba z I grupa niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji pracuje i prowadzi firmę ??? Widzę tu jakąś sprzeczność...[...]

Tak pracuje i prowadzi firmę - wyobraź sobie że praca to nie tylko machanie łopatą.
Są różne rodzaje niepełnosprawności i nie można wszystkich traktować tak samo - ktoś z niepełnosprawnością intelektualną będzie jeździł na nartach ale do pracy (mówię o normalnej pracy zarobkowej a nie o warsztatach terapii zajęciowej) nie będzie się nadawał natomiast ktoś z poważną niepełnosprawnością fizyczną będzie miał problem żeby udać się po najprostsze zakupy ale w pracy (oczywiście też nie każdej) może sobie świetnie radzić i zarabiać.
Dla tego pisałem o zmianie sposobu pomocy dla rodzin z dziećmi niepełnosprawnymi fizycznie - trzeba uświadomić rodzicom że tylko dobre wykształcenie pozwoli na uwolnienie się od zasiłków/zapomóg/itp.

[...]Jeszcze coś jeśli ON ma I czy II grupę pobiera rentę i pracuje mając orzeczona niezdolność do pracy nie naraża się na weryfikację i zabranie renty?[...]

Owszem - jednak musi być spełniony jeden podstawowy warunek - trzeba mieć prawo do renty.
Błędnie zakładasz że ktoś kto ma grupę automatycznie dostaje rentę - a tak nie jest.

Choruję w zasadzie od urodzenia i jedyne co mogę dostać to rentę socjalną. Wiesz ile to jest? Około 740 zł brutto czyli jakieś 620 zł na rękę - żeby dostać rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy (uwaga to aż 880 zł brutto) niezdolność musi powstać w okresie zatrudnienia. Jednak żeby otrzymać rentę socjalną nie mogę zarobić więcej niż 2760 zł brutto (tj. około 1990 zł na rękę).

d
do autora - komentarza

Tak dotyczy to komentarza "w Moskwie (gość) • 30.03.15, 19:47:4".

s
s

s

p
proszę wyjaśnić...

Jak to jest... osoba z I grupa niezdolna do pracy i samodzielnej egzystencji pracuje i prowadzi firmę ??? Widzę tu jakąś sprzeczność... Jeszcze coś jeśli ON ma I czy II grupę pobiera rentę i pracuje mając orzeczona niezdolność do pracy nie naraża się na weryfikację i zabranie renty ?

d
do autora

Duże brawa za mądrość i odwagę przy pisaniu tego tekstu. To jest naprawdę znakomita analiza rzeczywistych niedomagań naszych polskich realiów. Jeszcze raz BRAWO !

d
do autora

Duże brawa za mądrość i odwagę przy pisaniu tego tekstu. To jest naprawdę znakomita analiza rzeczywistych niedomagań naszych polskich realiów. Jeszcze raz BRAWO !

w
w Moskwie

30% bezproduktywnych urzedasow, reszcie obnizyc pensje o 50 %, w wyniku czego nastepne 30% sie zwolni , zapolowac na zlodziei i aferzystow , a zyc bedziemy wszyscy dostatnio z pracy wlasnych rak , a niepelnosprawni i inni przez los doswiadczeni nie beda kula u nogi dla rzadzacych , tylko pelnoprawnymi czlonkami polskiego spoleczenstwa.

L
Lens

Niestety będzie coraz gorzej
żeby poprawić sytuację trzeba zrobić kilka rzeczy:

1. Zweryfikować "inwalidów"
- niestety obecnie większość inwalidów to osoby prawie zupełnie zdrowe z załatwionymi grupami/orzeczeniami, które zasilają wszelakie agencje ochroniarskie.

2. Zlikwidować PFRON i ich system dofinansowań i refundacji
- koszty utrzymania są ogromne a efekty działania odczuwa tylko wąska grupka krewnych i znajomych królika.

3. Zlikwidować ZPChr'y
- Zakłady Pracy Chronionej to jest jeden wielki przekręt - firmy które fikcyjnie zatrudniają inwalidów tylko po to by pobierać dotacje.

4. Wprowadzić niższe składki
- w miejsce zlikwidowanych refundacji wprowadzić pomniejszone składki ubezpieczeniowe za pracowników z I i II grupa - dla wszystkich pracodawców w takiej samej wysokości. To znacząco uprości system i ograniczy biurokrację (PFRON i rzesze urzędników od których widzi misię zależy pomoc).

5. Zmienić system pomocy
- wprowadzić system pomocy w kształceniu dzieci i młodzieży niepełnosprawnej - tak by rodzice takich dzieci nie pozostawali sami z problemem i byli świadomi że dla ich dzieci, niepełnosprawnych fizycznie, jedyną szansą na rynku pracy jest dobre wyksztalcenie.
- wprowadzić system pomocy w dowozie do pracy (szkoły) dla osób niepełnosprawnych - tak by osoby które mają problemy z poruszaniem się mogły dotrzeć do pracy/szkoły. Nie wszystkie prace można wykonywać zdalnie a nauka na Uczelni technicznej też wymaga obecności - pokonywanie codziennie trasy do pracy/szkoły i z pracy/szkoły jest dla wielu osób barierą nie do przezwyciężenia.

Mam I grupę - przez kilka lat pracowałem na etacie zarówno w ZPChr jak i na wolnym rynku - teraz prowadzę firmę i sam zatrudniam miedzy innymi osoby niepełnosprawne - znam temat z obu stron.

N
Niepełnosprawny 153 zł.

Musimy być wyrozumiali dla rządu PO-PSL ma przecież duże wydatki i strary zwiazane z wojną na Ukrainie.
Należy przyjąć do wiadomości, że sama religia w szkołach kosztuje rocznie budzet państwa ok. 1,6 miliarda zł. Będąc z wizytą na Ukrainie łaskawa pani premier Kopacz obiecała rządowi Ukrainy 100 miliardów euro pożyczki. Ps. Rząd Ukrainy spłaci...cynamonem z gaci!

G
Gość

Taka jest POlska.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3