reklama

Ocalona pamięć

RedakcjaZaktualizowano 
Jest wiele miejsc zasługujących na pamięć, a mimo to pogrążonych w zapomnieniu. Nie pamięta się o nich z rozmaitych powodów: dobrowolnie, pod przymusem, dla wygody. Niektóre jednak bywają wyrywane z niepamięci. Tak jest z cmentarzem cholerycznym w Igołomi.

Igołomia

   Nad miejscem tym od lat czuwa mieszkający nieopodal Marian Kozera oraz jego ojciec Stanisław. Robili to, choć mogła ich spotkać kara...
   Zaraza cholery nawiedziła Igołomię w 1849 r. Zmarło wtedy około 800 osób. Nie wszystkich jednak - zdaniem Mariana Kozery - pochowano na tym wzgórzu: tam spoczywają tylko trzy osoby; pozostałe ofiary epidemii pogrzebano na cmentarzu przy kościele.
   - Ludzie umierali masowo, więc nie było sensu ich wywozić. Tak mówili najstarsi mieszkańcy: znam to z ich opowiadań - _tłumaczy.
   W kronice parafialnej zachowała się jedynie krótka wzmianka o cholerze i o tym, że pamięć zmarłych uczczono przez postawienie krzyża przy kościele. Mimo to cmentarz na wzgórzu nazywany był od niepamiętnych czasów "gminno-parafialnym cmentarzem cholerycznym".
   Rodzina Kozerów nie mieszkała w jego sąsiedztwie od zawsze. Ojciec pana Mariana przeniósł się w okolice wzgórza w czasie II wojny światowej. Wcześniej pracował we dworze, u hrabiny Morstinowej, do której należały te ziemie. Po wkroczeniu Niemców i zajęciu przez nich majątku pan Stanisław został oddelegowany tam do pracy jako gajowy.
   
- Wtedy to był prawie pięciohektarowy las. Zamieszkaliśmy w starym drewnianym domku, obok którego leżały jeszcze części wag cukrowych. Za czasów dworskich właśnie tutaj ważono wozy z burakami - wspomina pan Marian.
   Niemcy stopniowo karczowali las, a po wojnie nowi właściciele tamtych terenów kontynuowali wycinanie drzew. W końcu las został całkowicie wytrzebiony, a puste pola oddano w dzierżawę kilku rolnikom, m.in. Kozerom. Na początku lat pięćdziesiątych minionego stulecia zabrano im jednak te dodatkowe hektary: wraz z cmentarzem na wzgórzu zapisano je jako pastwiska. W ten sposób, przynajmniej urzędowo, cmentarz przestał istnieć. Na szczęście - nie dla wszystkich.
   
- Stał tam drewniany krzyż. Początkowo miał jakieś cztery metry wysokości. Z czasem zaczynał niszczeć od dołu i stawał się coraz mniejszy. Chodziliśmy tam z ojcem i wstawialiśmy go na nowo. W końcu postawiłem na jego miejscu żelazny - opowiada Marian Kozera. - Komuniści chcieli usunąć krzyż i wszystko zaorać, ale nie zrobili tego. Chyba nikt nie miał odwagi tego krzyża ruszać..._
   Jakiś czas temu wzgórze odzyskało nazwę cmentarza cholerycznego, zaś w listopadzie ubiegłego roku, z inicjatywy nauczycieli gimnazjum w Igołomi - zwłaszcza Marii Sibigi i Marii Rysak - obok krzyża wzniesiono obelisk, upamiętniający zmarłych w czasie zarazy. Fundatorem i wykonawcą obelisku jest Mariusz Błaszkiewicz z Nowego Brzeska, napisy umieścił Stanisław Kmieć z Niepołomic. Opiekę nad cmentarzem powierzono gimnazjalistom.
   Nikt jednak nie ma wątpliwości, że pamięć o ofiarach epidemii - a także miejsce ich wiecznego spoczynku - udało się uratować dzięki wytrwałej postawie rodziny Kozerów.
CELINA WORYNA
Zdjęcia: autorka

Flesz - nowi marszałkowie Sejmu i Senatu, sukces opozycji

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3