Odzyskać oddech

Redakcja
Fot. THETA
Fot. THETA
Udostępnij:
Nawet najlżejsze objawy astmy powinny mobilizować do natychmiastowej reakcji - alarmuje stowarzyszenie Pacjentów i Osób Wspierających Chorych na Astmę Ciężką "Odzyskać Oddech". Właściwa diagnoza, dobrze dobrane leki i stała opieka medyczna, pozwalają kontrolować chorobę i zapobiegać jej przerodzeniu się w postać ciężką, trudną do opanowania.

Fot. THETA

Okazją do medycznej edukacji i szerzenia wiedzy o astmie jest Światowy Dzień Astmy, który obchodzony był 5 maja.
Czym jest astma oskrzelowa?
Astma, zwana też dychawicą, jest przewlekłą chorobą zapalną, prowadzącą do ograniczenia wydolności górnych dróg oddechowych w wyniku niekontrolowanych skurczów oskrzeli oraz gromadzenia się w nich gęstego śluzu. Jest chorobą nieuleczalną, która od samego początku trwania zapalenia powoduje nieodwracalne zmiany w oskrzelach. Charakterystyczne dla osób zmagających się z astmą są świszczący oddech oraz pojawiające się z różną częstotliwością napady duszności, którym towarzyszy uporczywy kaszel oraz uczucie ściśnięcia w klatce piersiowej.
Astma jest dziś jedną z najpoważniejszych chorób cywilizacyjnych na świecie. Szacuje się, że w Polsce choruje już ponad 3 mln osób, w tym 200 tys. ciężko. Wg danych Światowej Organizacji Zdrowia na całym świecie może chorować nawet 150 mln ludzi, z których co roku umiera kilkaset tysięcy.
To może spowodować atak
Prognozy epidemiologiczne na najbliższe lata wskazują jednoznacznie, że liczba zachorowań na astmę będzie stale rosnąć. Najwięcej przypadków zachorowalności notuje się w krajach wysoko uprzemysłowionych. Ponieważ jednym z najpoważniejszych czynników powodujących astmę jest alergia, dlatego szerzenie się skłonności alergicznych wśród dorosłych, a także coraz częstsze przypadki alergii u dzieci i niemowląt, mają ogromny wpływ na wystąpienie pierwszych objawów astmy.
Pojawieniu się choroby sprzyjają zjawiska podobne do tych, które wywołują alergię: przewlekłe infekcje wirusowe dróg oddechowych; palenie tytoniu; narażenie na ciągły kontakt z alergenami, czyli substancjami drażniącymi układ odpornościowy człowieka, takimi jak m.in.: dym tytoniowy (bierni palacze); roztocza (głównie kurzu domowego); wilgoć i pleśń w pomieszczeniach mieszkalnych; substancje zanieczyszczające powietrze (spaliny, dym). Alergenami mogą być również pyłki roślin, sierść zwierząt domowych, leki, niektóre produkty spożywcze.
Napad astmatyczny może być wywołany przez bardzo wiele bodźców. Oprócz alergenów czynnikami sprzyjającymi pojawieniu się charakterystycznych duszności są często: infekcje układu oddechowego; bodźce fizyczne, np. powietrze, zmiana ciśnienia, wysiłek fizyczny, śmiech, hiperwentylacja (nieprawidłowy przyspieszony lub pogłębiony oddech); bodźce emocjonalne - głównie stres, ale także inne stany silnego pobudzenia; ponadto zmiany hormonalne, wywołane m.in. chorobami tarczycy, cyklem miesiączkowym lub ciążą.
Droga bez odwrotu
Astmę oskrzelową dzieli się na kilka poziomów wg stopnia jej nasilenia. W najłagodniejszej postaci mówimy o astmie sporadycznej lub epizodycznej, gdzie objawy choroby pojawiają się rzadziej niż raz w tygodniu (i nie częściej niż dwa razy w miesiącu w przypadku nocnych napadów). Niestety, niewłaściwe leczenie, nieprzestrzeganie zaleceń lekarza, ciągłe narażenie na bodźce nasilające objawy oraz niehigieniczny tryb życia, szybko mogą doprowadzić do pogorszenia się stanu chorego i przejścia astmy w stan cięższy. Należy pamiętać, że do dziś medycyna nie zna metody, która pozwalałaby na cofnięcie pogłębionych zmian w oskrzelach. Dlatego należy dbać o właściwą kontrolę astmy. Im wcześniej chory skontaktuje się z lekarzem i zacznie właściwie leczyć astmę, tym większe szanse na opanowanie choroby.
Jak pomóc?
W czasie napadu astmatycznego, szczególnie podczas silnego ataku, często potrzebna jest natychmiastowa pomoc. Nawet bardzo regularne przyjmowanie leków i staranna kontrola astmy nie ustrzegą chorego przed pojawieniem się duszności. Gwałtowny skurcz oskrzeli powoduje charakterystyczny świszczący oddech oraz uniemożliwia nabranie powietrza. Co wówczas robić? Przede wszystkim należy zachować spokój, ponieważ panika może dodatkowo pogorszyć stan chorego.
Niezbędne jest podanie leku szybko rozkurczającego oskrzela (najczęściej jest to preparat salbutamolu lub fenoterolu), który zaczyna działać natychmiast, dzięki czemu w ciągu kilku minut chory może swobodniej oddychać.
W trakcie ataku astmy nie powinno się przyjmować pozycji leżącej, ponieważ utrudnia ona oddychanie. Najlepiej jest wtedy siedzieć lub stać podpierając się łokciami np. o stół. Gdy skurcz minie, nie wolno zostawiać chorego bez opieki. Należy zapewnić mu spokój i poczekać aż zupełnie wróci do stanu równowagi oddechowej. Jeśli jednak w ciągu 20 minut od podania leku skurcz oskrzeli nie mija, należy podać drugą dawkę lekarstwa. Jeśli i tym razem atak nie ustępuje - należy natychmiast wezwać pogotowie ratunkowe.
Najgroźniejsza postać
Wydawałoby się, że chorzy na astmę mogą funkcjonować zupełnie normalnie, bez większych wyrzeczeń, poza regularnym przyjmowaniem leków. Jednak przy najpoważniejszej postaci choroby - ciężkiej astmie steroidoopornej - życie wygląda zupełnie inaczej. Tu chory stale narażony jest na pojawienie się ostrego napadu duszności, w którym nie jest w stanie wypowiedzieć jednego zdania w czasie jednego wydechu, towarzyszy temu tachykardia (ponad 100 uderzeń serca na minutę) i często sinica. Konieczna jest wówczas interwencja lekarza i hospitalizacja. Ogromna wrażliwość astmy ciężkiej na wszelkie bodźce, uniemożliwia chorym nie tylko pracę, ale także prowadzenie aktywnego życia towarzyskiego, uprawianie sportu, a nawet wykonywanie prostych czynności domowych. Taki przebieg astmy prowadzi do trwałego kalectwa oddechowego.
Jedynym ratunkiem dla tych chorych jest kosztowna terapia biologiczna. W Polsce do podobnego leczenia kwalifikuje się około 1500 osób - kuracji poddanych jest zaledwie kilkanaście z nich, ponieważ NFZ nie refunduje przeciwastmatycznych preparatów biologicznych.
Pacjenci pozostawieni sami z problemem przejmują sprawy we własne ręce - zrzeszają się w stowarzyszeniach i organizacjach pozarządowych, by razem walczyć ze skutkami choroby.
- Zdarza się, że temat astmy traktowany jest pobłażliwie, jako jeszcze jedna forma alergii. Pisze się o niej sezonowo, z reguły wtedy, gdy rozpoczyna się sezon pylenia, kataru siennego, atopowych reakcji skórnych - komentuje Marcin Kamiński, prezes stowarzyszenia "Odzyskać Oddech". - Tymczasem niewielu chorych zdaje sobie sprawę z tego, że lekceważenie astmy może w konsekwencji doprowadzić do jej gwałtownego rozwoju, o czym najlepiej wiemy my, chorzy cierpiący na ciężką astmę alergiczną, trudną do kontroli. Dla wielu z nas - około 1000 pacjentów z całej Polski - astma stała się piętnem, które całkowicie determinuje sposób życia i znacząco pogarsza jego jakość. Bywa, że jesteśmy uczuleni nawet na leki ratujące nam życie w przypadku ataku - na przykład na sterydy. Jedyną alternatywą jest dla nas nierefundowana w Polsce terapia biologiczna, z wykorzystaniem omalizumabu. Chcemy pokazać lżej chorym, że muszą walczyć o własne zdrowie, zanim ich życie stanie się uzależnione od niemal niedostępnych, kosztownych terapii.
Niedawna pozytywna opinia Agencji Oceny Technologii Medycznych, dotycząca stosowania omalizumabu, uchyliła zamknięte dotąd dla pacjentów drzwi. Dla chorych na najcięższą postać astmy pojawiło się światełko w tunelu - liczą na poważną dyskusję o finansowaniu omalizumabu ze środków publicznych i na szybkie decyzje w tym zakresie. Dzięki terapii biologicznej wielu z nich mogłoby nie tylko opuścić dom, który stał się ich szpitalem i jednocześnie więzieniem, ale nawet powrócić do aktywności zawodowej. Innym można by dosłownie uratować życie.
(DD)
RAZEM, BY ODZYSKAĆ ODDECH
Organizacja Pacjentów i Osób Wspierających Chorych na Astmę Ciężką "Odzyskać Oddech" powstała, by pomagać osobom najciężej dotkniętym przez astmę oraz edukować w zakresie astmy pacjentów chorych na jej lżejszą postać, a także osoby zupełnie zdrowe. Historie członków Stowarzyszenia są dowodem tego, jak szybko niewłaściwie leczona lub zbagatelizowana choroba może zawładnąć całym życiem człowieka.
Więcej o Stowarzyszeniu "Odzyskać Oddech", a także o astmie można znaleźć na stronie internetowej: www.odzyskacoddech.pl. Więcej informacji o ciężkiej astmie alergicznej: www.astma-ciezka.pl; o programie GINA: www.ginasthma.com.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Dziennik Polski
Dodaj ogłoszenie