Oficer, historyk i kustosz

Redakcja
Fotografia przedstawiająca Michalinę i Józefa Serugów z Różą Tarnowską oraz synami Leszkiem i Janem w Suchej Beskidzkiej. Fotografia udostępniona w latach 80. XX wieku przez Michalinę Serugową, która przez pół wieku podejmowała rozpaczliwe próby, aby ustalić wojenne losy męża...
Fotografia przedstawiająca Michalinę i Józefa Serugów z Różą Tarnowską oraz synami Leszkiem i Janem w Suchej Beskidzkiej. Fotografia udostępniona w latach 80. XX wieku przez Michalinę Serugową, która przez pół wieku podejmowała rozpaczliwe próby, aby ustalić wojenne losy męża...
Udostępnij:
Na przykładzie tej właśnie postaci widać, jak ogromne straty w wyniku zbrodni katyńskiej poniosła polska kultura. - Nazwisko pułkownika Wojska Polskiego Józefa Serugi znalazło się na odsłoniętym we wtorek obelisku przy "dębach pamięci" (relacja z uroczystości w jutrzejszym wydaniu "Dziennika Polskiego"), a dzisiaj w muzeum Barbara Woźniak opowie o jego życiu i dokonaniach, jako kustosza zbiorów hr. Tarnowskich na zamku w Suchej Beskidzkiej.

Fotografia przedstawiająca Michalinę i Józefa Serugów z Różą Tarnowską oraz synami Leszkiem i Janem w Suchej Beskidzkiej. Fotografia udostępniona w latach 80. XX wieku przez Michalinę Serugową, która przez pół wieku podejmowała rozpaczliwe próby, aby ustalić wojenne losy męża...

BOCHNIA. Takich ludzi zabijano strzałem w tył głowy...

W zaproszeniu na spotkanie z cyklu "Z Bochni w świat. Ze świata do Bochni", które rozpocznie się o godz. 17.30 w Sali Portretowej Muzeum im. Stanisława Fischera, podkreślono, że biografia pułkownika Józefa Serugi (1886 - 1940) stanowi wręcz klasyczny przykład losów polskiego inteligenta z czasów II Rzeczypospolitej, zaangażowanego czynnie w sprawy Ojczyzny, któremu - podobnie jak tysiącom polskich oficerów - strzelono w tył głowy w Katyniu oraz innych miejscach kaźni na Wschodzie.

W Bochni jego zasługi upamiętniono już w 1997 roku, czyniąc go patronem jednej z ulic na Osiedlu Niepodległości, 17 września ubiegłego roku poświęcono mu jeden z dziesięciu "dębów katyńskich" zasadzonych przy tworzonej alei, a 13 kwietnia, podczas uroczystych obchodów 70. rocznicy zbrodni katyńskiej, jego nazwisko umieszczono na obelisku odsłoniętym przy trasie KN-2.

Z biografii opracowanej przez Jana Flaszę dowiadujemy się, że Józef Seruga - oficer Wojska Polskiego, wybitny historyk książki i wojskowości oraz archiwista, urodził się 9 stycznia 1886 roku w Łapczycy. Tam uczęszczał do sześcioklasowej szkoły powszechnej, a następnie w latach 1898 - 1906 do gimnazjum bocheńskiego. Już wtedy zaangażował się w działalność niepodległościową na terenie powiatu, należąc do najaktywniejszych działaczy Drużyn Strzeleckich. Ukrywał również spiskowców z zaboru rosyjskiego. W Bochni założył tajne biuro paszportów i przepustek dla członków organizacji konspiracyjnych z Kongresówki. Studia historyczne odbył na Uniwersytecie Jagiellońskim. Po ich ukończeniu podjął pracę w bibliotece Akademii Umiejętności i w Archiwum Akt Dawnych Miasta Krakowa. W 1913 roku zainicjował wzniesienie w rodzinnej Łapczycy obelisku upamiętniającego rodaka - Józefa Chwałkowskiego, ucznia gimnazjum bocheńskiego, który jako ochotnik poległ w powstaniu styczniowym.

Doktorat uzyskał w 1917 roku. Karierę naukową przerwał jednak wybuch I wojny światowej. Walczył na froncie włoskim, gdzie został ranny. W pierwszych latach niepodległości odegrał istotną rolę w ratowaniu pamiątek kultury narodowej. Podczas wojny polsko-bolszewickiej powrócił do czynnej służby wojskowej, obejmując dowództwo kompanii telegraficznej w Zegrzu pod Warszawą. Należał do pionierów łączności radiowej w Wojsku Polskim. To właśnie służby radiowe złamały szyfry Armii Czerwonej, co w świetle najnowszych badań historycznych miało przyczynić się do zwycięstwa między innymi w Bitwie Warszawskiej. W 1925 roku został mianowany zastępcą dowódcy pułku w Jarosławiu, zaś rok później szefem łączności Dowództwa Okręgu w Krakowie. Po przeniesieniu w stan spoczynku był naczelnikiem krakowskiego Urzędu Telegraficznego. Później objął stanowisko kustosza zbiorów biblioteczno-muzealnych hr. Juliusza Tarnowskiego na zamku w Suchej Beskidzkiej. W sierpniu 1939 roku został zmobilizowany. Do niewoli sowieckiej trafił we wrześniu, ranny podczas bombardowania Lwowa...
Wśród prac historycznych jego autorstwa na szczególną uwagę bochnian zasługuje, napisane wspólnie z Zygmuntem Hendelem, studium architektoniczno-historyczne pt. "Kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Łapczycy". Liczne notatki i wypisy źródłowe, przekazane do zbiorów bocheńskiego muzeum przez jego żonę Michalinę Serugową, świadczą, że przygotowywał się także do napisania monografii Łapczycy. - Michalina Serugowa przez pół wieku podejmowała rozpaczliwe próby, aby ustalić jego wojenne losy. Dopiero pod koniec życia uzyskała potwierdzenie, iż jej mąż został zamordowany w Katyniu - informuje Jan Flasza.

Przemysław Konieczny

[email protected]

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Dziennik Polski
Dodaj ogłoszenie