Papież Polak odwiedza Kraków. To czas, który dał siłę Polakom

Piotr Subik
Historia. Akcja „Dziennika Polskiego” i Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie. Otwieramy fotograficzne archiwa IPN. Kogo SB uwieczniła na zdjęciach operacyjnych z wizyty Jana Pawła II w Krakowie w 1979 roku?

Kim są studenci Akademii Medycznej, którzy na Rynku Głównym w Krakowie oczekują przybycia Jana Pawła II? Kim są ludzie, których Służba Bezpieczeństwa sfotografowała siedzących na pomniku Mickiewicza czy podczas mszy św. na Błoniach?

Dzisiaj prosimy naszych Czytelników o rozpoznanie siebie lub znanych im osób, które znajdują się na zdjęciach operacyjnych wykonanych przez bezpiekę podczas pierwszej pielgrzymki Jana Pawła II do Polski i jego wizyty w Krakowie.

– To były dni, które wywarły ogromny wpływ na nas, Polakach. Ludzie poczuli siłę, widząc, że jest ich taka liczba. I ta liczba przeszła w jakość. Odtąd łatwiej było być odważnym, łatwiej było przeciwstawić się fizycznie i psychicznie komunie – wspomina były krakowski opozycjonista Adam Macedoński.

Suche słowa zatwierdzonych przez cenzurę depesz agencyjnych, publikowanych m.in. przez „Dziennik Polski”, nie oddawały nawet niewielkiej części euforii, jaką w trudnych czasach PRL-u wzbudziła ta wizyta.

Nazywano ją „bierzmowaniem Polski”, a symbolicznymi, wręcz proroczymi, stały się słowa wypowiedziane przez papieża Polaka na pl. Zwycięstwa w Warszawie 2 czerwca 1979 r.: „Niech zstąpi Duch Twój! I odnowi oblicze Ziemi. Tej Ziemi!”.

Papież bardzo chciał przybyć do Polski w maju 1979 r., by wziąć udział w obchodach 900. rocznicy męczeńskiej śmierci św. Stanisława. Ale nie było na to zgody komunistycznych władz. Nie mogły wprawdzie zabronić mu przyjazdu do Polski – choć uważały go za symbol walki Kościoła z państwem – ale miały możliwość opóźnienia wizyty.

Pielgrzymka odbyła się między 2 a 10 czerwca 1979 r. Papież odwiedził Warszawę, Gniezno, Częstochowę, a w dniach 6–10 czerwca kolejno: Kraków, Kalwarię Zebrzydowską, rodzinne Wadowice, Oświęcim, Nowy Targ i ponownie Kraków.

Pierwszy raz Jan Paweł II przyleciał do Balic wieczorem 6 czerwca, w piątym dniu pobytu w Polsce. Witał go głos dzwonu Zygmunta. Odkrytym samochodem przejechał do katedry na Wawelu, a później na ul. Franciszkańską 3, gdzie wcześniej rezydował jako biskup.

Nazajutrz odwiedził m.in. były niemiecki obóz koncentracyjny Auschwitz. 8 czerwca papież wrócił do Krakowa po mszy św. w Nowym Targu i przelocie śmigłowcem nad Tatrami.

Modlił się na Wawelu, a później w sanktuarium na Skałce. Potem pojawił się w oknie Pałacu Biskupów, by przemówić do wiernych zgromadzonych na Fran­ciszkańskiej. Żartował: „Jak byłem w Krakowie, to nigdy po oknach nie łaziłem, a teraz co się ze mną stało?”.

9 czerwca Jan Paweł II odprawił mszę w klasztorze cystersów w Mogile, a po południu modlił się przy grobie rodziców – Emilii i Karola – na cmentarzu Rako­wickim. Ponownie spotykał się z wiernymi wypatrującymi go w oknie kurii biskupiej.

10 czerwca dwa miliony pielgrzymów zgromadziły się na Błoniach, gdzie papież odprawił mszę św. Mówił: „Musicie być mocni mocą wiary, nadziei i miłości”. Prosił, abyśmy „całe to duchowe dziedzictwo, któremu na imię »Polska«, raz jeszcze przyjęli z wiarą, nadzieją i miłością (…)”. – Tłum falował, słychać było oklaski i okrzyki. Gdzieś z daleka chór śpiewał „Gaude Mater Polonia”, „Ciesz się, Matko Polsko!” – zapamiętał zaprzyjaźniony z „Dziennikiem Polskim” benedyktyn o. Leon Knabit.

W tamtych dniach działania operacyjne SB prowadziła pod kryptonimem „Lato-79”. Do obserwacji miejsc gromadzenia się pielgrzymów zaprzęgła m.in. 2 tys. funkcjonariuszy, a tylko w Krakowie prawie 500 tajnych współpracowników, w tym rekrutujących się z „wpływowych jednostek duchowieństwa”. Ich meldunki miały podobną wymowę: „(...) Ludzie napływali na Błonia w większości w grupach zwartych z krzyżami, flagami i innymi emblematami o treści religijnej.

Nie zaobserwowano, aby w tym czasie przybyła grupa zwarta z wrogimi hasłami”. Bezpieka filmowała tłumy 30 kamerami. Zakazano natomiast ich pokazywania Telewizji Polskiej. Chodziło o to, by Polacy odnieśli wrażenie, że podczas wizyty frekwencja była nikła.

Nie pomogły bowiem rozmowy „uświadamiające” prowadzone wcześniej przez agenturę w zakładach pracy czy naciski na dyrektorów szkół, by powstrzymywali młodzież od udziału w liturgii papieskiej. Pielgrzymami zapełniły się nie tylko Błonia, ale też ulice Krakowa, a zwłaszcza Rynek.

Papież odleciał do Rzymu 10 czerwca o godz. 17. Wcześniej na lotnisku w Balicach ucałował ojczystą ziemię. Mówił przy tym: „Żegnam Polskę, żegnam ojczyznę moją”. Górale śpiewali mu pieśń: „Góralu, czy ci nie żal...”. Miał wrócić do Krakowa za cztery lata.

NAPISZCIE DO NAS

Zapraszamy Czytelników w podróż do czasów PRL-u.

Z miliona fotografii znajdujących się w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, wykonanych w ramach działań operacyjnych przez Służbę Bezpieczeństwa, wybierzemy te, które dotyczą najważniejszych wydarzeń lat 70. i 80. XX wieku.

Tłumy ludzi pod kamienicą przy ul. Szewskiej, w której zamordowano Stanisława Pyjasa; wierni na Rynku Głównym i Błoniach podczas pielgrzymek papieża Jana Pawła II, początki Niezależnego Zrzeszenia Studentów, strajki w Hucie im. Lenina, stan wojenny, zadymy na ulicach Krakowa i Nowej Huty itd.

Kto odnajduje się na tych zdjęciach? Liczymy na pomoc Czytelników: jeśli rozpoznajecie siebie, bliskich, znajomych, sąsiadów itp. – napiszcie na adres e-mail: prl@dziennik.krakow.pl.

Co poniedziałek na łamach „Dziennika Polskiego” i na stronie www.dziennikpolski24.pl publikować będziemy kolejne fotografie z zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej.

FLESZ: Kiedy będzie wiosna? Zwierzęta dają sygnały.

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3