Po wspomnienia sybiraków polecieli aż za wielką wodę

Piotr Subik
Piotr Subik
„Porywacz na światową skalę” o. Łucjan Królikowski podczas homilii w Reading w USA
„Porywacz na światową skalę” o. Łucjan Królikowski podczas homilii w Reading w USA fot. archiwum centrum
Pamięć. W amerykańskim stanie Connecticut jest jedno z największych skupisk Polaków, którzy przeżyli Sybir.

Ojciec Łucjan Królikowski przed II wojną jako młody zakonnik studiował filozofię we Lwowie. Po 17 września 1939 roku sowieckie NKWD aresztowało go i wywiozło na Syberię.

Później został kapelanem w armii gen. Władysława Andersa. A po demobilizacji - opiekunem polskich sierot w obozie w Tengeru w Tanzanii. Wywiózł stamtąd 150 dzieci do Kanady, tym samym krzyżując komunistom plany zabrania ich do Polski. „Życie Warszawy” nazwało go z tego powodu „porywaczem na światową skalę”.

To właśnie udział w spotkaniu 97-letniego dzisiaj o. Łucjana z „sierotami z Tengeru” był jednym z celów wyjazdu do Stanów Zjednoczonych przedstawicieli Centrum Dokumentacji Zsyłek, Wypędzeń i Przesiedleń Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie - dr. hab. Huberta Chudzio i Mariusza Solarza.

Spotkanie odbyło się w Reading, mieście w stanie Connecticut. Od swoich dawnych podopiecznych o. Łucjan otrzymał tort przyozdobiony napisem „Jambo Rafiki”. W języku suahili oznacza to „Witajcie, przyjaciele”. Sędziwy kapłan odprawił mszę świętą i wygłosił homilię.

- Mówił o sybirakach, o tułaczce w Rosji. O szkieletach dzieci, które tam widział. Nie ukrywał, że może to być jego ostatnie kazanie... - opowiada dr Chudzio, dyrektor Centrum.

To pierwsza misja historyków krakowskiego Centrum do USA. Przed rokiem w Instytucie Piłsudskiego w Nowym Jorku z wykładem dotyczącym działalności placówki gościł tylko jej dyrektor.

Historycy z Krakowa w planach mają nagranie wspomnień ponad 20 sybiraków, którzy po zakończeniu wojny nie wrócili do Polski, a ostatecznie osiedli w USA. Wśród nich będzie Antonina Bogdańska. Urodziła się w… Stanach Zjednoczonych, ale na długo przed wybuchem wojny jej rodzina wróciła do Polski, by ostatecznie być wywiezioną na Syberię w lutym 1940 r. Następnie przez polskie osiedla w Ifundzie i Tengeru trafiła do Wielkiej Brytanii, a stamtąd wyjechała na stałe do USA. Mieszka w stanie Connecticut.

Naukowcy rozmawiali już natomiast z Pawłem Dąbrowskim, kombatantem, który pod Monte Cassino zwoził z pola bitwy dżipem setki rannych i zabitych.

- Niestety, coraz trudniej odnaleźć żyjące jeszcze osoby, które były dorosłe podczas zsyłki na Sybir. Zwykle udaje nam się udokumentować losy tych, którzy byli wówczas dziećmi. Ale i w ich przypadku musimy się spieszyć - mówi Alicja Śmigielska, historyk z Centrum.

Misja w Stanach Zjednoczonych rozpoczęła się w minionym tygodniu, potrwa jeszcze kilka dni. Stany Zjednoczone to kolejny kraj - po Wielkiej Brytanii, Australii, Kanadzie i Izraelu - w którym zbierane są relacje osób doświadczonych wywózką na Sybir. Efektem wyjazdów do Nottingham, Bradford i Leeds były publikacje książkowe, w tym roku mają się pojawić dwie kolejne, tym razem dotyczące materiałów zgromadzonych w Birmingham i Coventry.

piotr.subik@dziennik.krakow.pl

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3