MKTG SR - pasek na kartach artykułów

Pociągi jadące wzdłuż Soły prosto w Beskidy. Pomysł linii z Żywca do Oświęcimia i dalej do Krakowa oraz na Śląsk sprzed 100 lat! Zdjęcia

Bogusław Kwiecień
Bogusław Kwiecień
Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia, podkreśla, że o planach budowy linii mówiono już bardzo konkretnie
Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia, podkreśla, że o planach budowy linii mówiono już bardzo konkretnie Bogusław Kwiecień
W latach 20. i 30. XX wieku gazety rozpisywały się na temat budowy linii kolejowej wzdłuż Soły, którą miały jeździć pociągi z Oświęcimia do Żywca przez Kęty. Tym samym łączyłaby się z Krakowem i Śląskiem. Projekt był bardzo śmiały, ale nikt nie wątpił, że można go zrealizować. Plany te przerwał wybuch II wojny światowej.

Kliknij w przycisk "zobacz galerię" i przesuwaj zdjęcia w prawo - naciśnij strzałkę lub przycisk NASTĘPNE

Ta historia zaczęła się dobrze ponad 100 lat temu

O budowie kolei z Oświęcimia przez Kęty, Porąbkę do Żywca mówiło się jeszcze przed I wojną światową, m.in. za sprawą planów sztabu Armii Austro-Węgierskiej. Ówcześni jej stratedzy zwracali uwagę, na duże jej znaczenie z punktu widzenia militarnego, ale i gospodarczego.

Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia, podkreśla, że o planach budowy linii mówiono już bardzo konkretnie
Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia, podkreśla, że o planach budowy linii mówiono już bardzo konkretnie Bogusław Kwiecień
Stacja kolejowa w Kętach na początku XX wieku
Stacja kolejowa w Kętach na początku XX wieku Fotopolska.eu

Kolej miała m.in. przewozić robotników z Żywiec­czyzny na Górny Śląsk. Prace przerwano, gdy rozpoczęła się pierwsza wojna światowa. Temat powrócił w latach 20. ub. wieku. W 1921 roku powstała nawet spółka pod nazwą Towarzystwo Eksploatacji Doliny Rzeki Soły, której celem było m.in. doprowadzenie do powstania kolei elektrycznej.

Plany budowy połączenia kolejowego z Oświęcimia przez Kęty do Żywca przerwał wybuch II wojny światowej
Plany budowy połączenia kolejowego z Oświęcimia przez Kęty do Żywca przerwał wybuch II wojny światowej Fotopolska.eu
Pociąg elektryczny przed II wojną światowa (na zdjęciu z 1936 roku)
Pociąg elektryczny przed II wojną światowa (na zdjęciu z 1936 roku) Narodowe Archiwum Cyfrowe

W 1928 roku podczas spotkania w Kętach rada nadzorcza spółki, której prezesem był burmistrz Oświęcimia Roman Mayzel, postanowiła rozpocząć poszukiwania kapitału zagranicznego, który sfinansuje budowę nowej linii. „Ilustrowany Kuryer Codzienny” z 24 marca 1928 roku donosił, że Ministerstwo Komunikacji udzieliło koncesji na budowę nowego połączenia. Gazeta podkreślała jego wielkie znaczenie dla gospodarki i turystyki.

Linią z Oświęcimia do Żywca przez Kęty miały jeździć pociągi elektryczne
Linią z Oświęcimia do Żywca przez Kęty miały jeździć pociągi elektryczne Fotopolska.eu

– To była inwestycja planowana z wielkim rozmachem – podkreśla Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia. W tym czasie trwała już, choć z przerwami, budowa zapory i zbiornika w Porąbce, która miała dzięki temu stać się górskim kurortem turystycznym.

W okresie międzywojennym Oświęcim był ważnym węzłem na kolejowej mapie Polski
W okresie międzywojennym Oświęcim był ważnym węzłem na kolejowej mapie Polski Fotopolska.eu

Linia kolejowa odgrywałaby więc w tym przypadku ważną rolę. Tereny te ze względu na ukształtowanie i krajobrazy nazywane były „Polską Szwajcarią”

Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia z gazetami, które pisały o budowie linii kolejowej wzdłuż Soły
Łukasz Szymański, miłośnik historii i kolekcjoner z Oświęcimia z gazetami, które pisały o budowie linii kolejowej wzdłuż Soły Bogusław Kwiecień

Łukasz Szymański ma w swoich zbiorach także egzemplarze gazet z lat 30., które pisały o tych planach. Wśród nich „Siedem Groszy” z 8 grudnia 1938 roku. Autor zamieszczonego tutaj artykułu podkreśla, że sprawa budowy linii Oświęcim – Kęty – Porąbka – Żywiec jest cały czas aktualna.

Historia stacji w Oświęcimiu sięga drugiej połowy XIX wieku
Historia stacji w Oświęcimiu sięga drugiej połowy XIX wieku Fotopolska.eu

Linia Oświęcim - Żywiec o znaczeniu gospodarczym

Oświęcimski miłośnik historii zwraca także uwagę na duże znaczenie gospodarczego takiego połączenia. W Żywcu była fabryka papieru i olbrzymi browar. We wstępnej koncepcji wyznaczono kolejne stacje. Z Międzybrodzia miało być wywożone drewno i urobek z kamieniołomu. Dalej był Czaniec i Kęty, które były już ważną węzłową stacją na trasie Bielsko-Biała – Wadowice – Kalwaria Zebrzydowska.

Według relacji prasowych plany budowy linii z Oświęcimia do Żywca przez Kęty były zaawansowane
Według relacji prasowych plany budowy linii z Oświęcimia do Żywca przez Kęty były zaawansowane Bogusław Kwiecień / gazeta z kolekcji Łukasza Szymańskiego

Następnie pociągi miałyby zatrzymywać się w Malcu, gdzie istniała duża gorzelnia, Osieku, słynącym już w tym okresie z hodowli ryb, gorzelni i browaru w majątku Rudzińskich. Stąd budową kolei elektrycznej były zainteresowane nie tylko samorządy gmin wzdłuż przyszłej jej trasy, ale także właśnie przedsiębiorcy. Niektórzy zarzucali m.in. Rudzińskim, że wykorzystali znajomości w kręgach władzy w stolicy, aby trasa przebiegała po prawej stronie Soły.

Plany zakładały także budowę stacji w Grojcu i we wschodniej części Oświęcimia, gdzie nowa linia łączyłaby się z istniejącą trasą Oświęcim - Skawina. W 1937 roku, jak pisał „Kuryer Codzienny” z 9 stycznia, zainteresowane samorządy i przedsiębiorcy wystąpili do władz państwowych z petycją, wykazując konieczność powstania linii. Do tego miały tutaj jeździć pociągi elektryczne.

Linia Oświęcim - Żywiec z odnogą do Jawiszowic

Według wstępnej koncepcji kolej z Oświęcimia do Żywca miała mieć także odnogę przechodzącą przez tereny węglowe w rejonie Jawiszowic. Z ówczesnych badań geologów wynikało, że kryły one duże pokłady węgla. Kolej w przyszłości miała zapewnić jego transport.

Wybuch II wojny światowej przerwał plany budowy kolei w dolinie Soły. Po wojnie nie powrócono do projektu.

od 7 lat
Wideo

Zakaz krzyży w warszawskim urzędzie. Trzaskowski wydał rozporządzenie

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polecane oferty

Materiały promocyjne partnera
Wróć na dziennikpolski24.pl Dziennik Polski