Problemy z zatokami. Silny, pulsujący ból głowy i katar

Dorota Dejmek
Dorota Dejmek
Public Domain Pictures
Zatoki przynosowe. Co roku blisko 4 miliony dorosłych Polaków doświadcza problemów z zatokami. W sezonie zimowym warto zadbać o ich zdrowie, ponieważ nieleczone mogą doprowadzić do powikłań, m.in. zapalenia opon mózgowych, ropnia mózgu, zapalenia nerwu wzrokowego.

Zatoki potrafią dokuczać niezależnie od pory roku. Latem nie lubią zimnego nawiewu z klimatyzatorów, a zimą chłodnego powietrza i wiatru. Przy infekcji zatok, prócz kataru lub uczucia zatkanego nosa, pojawia się często ból, tkliwość, obrzęk i ucisk w okolicy oczu, policzków lub czoła. Te nieprzyjemne objawy dotyczą 10-15 proc. ogółu populacji, co w Polsce daje około 4 mln osób. O problemach z zatokami mówi mgr farmacji Agnieszka Dębowska z Apteki Medicover.

Zatoki przynosowe to przestrzenie powietrzne w kościach twarzoczaszki. Gdy są drożne, funkcjonują prawidłowo. Ich blokada natomiast powoduje zaleganie wydzieliny śluzowej, co w większości przypadków przeradza się w infekcję. Dochodzi wówczas do napływu komórek zapalnych i zmiany charakteru produkowanego płynu na śluzowo-ropny. Konsekwencją uporczywych, nawracających infekcji zatok może być nieodwracalne zniszczenie ich wyściółki śluzowej.

Budowa

Zatoki można uważać za przedłużenie jam nosa, ponieważ stanowią wgłębienia błony śluzowej w otaczającą kość, stąd też biorą się ich nazwy: czołowa, klinowa, szczękowa i sitowa (komórki sitowe). Trzy pierwsze występują parzyście. Największe są zatoki szczękowe, a najmniejsze sitowe, które składają się z drobnych jamek kostnych. Zatoki łączą się z jamami nosa poprzez wąskie ujścia i kanaliki. Zaczynają powstawać już w życiu płodowym. Jako pierwsza wykształca się zatoka szczękowa, co następuje w drugim trymestrze ciąży, a najpóźniej czołowa, która pojawia się w wieku około sześciu lat. Ostateczne wymiary osiągają w drugiej dekadzie życia.

Funkcje

Rola zatok przynosowych nie została do końca sprecyzowana. Jedna z ich potwierdzonych funkcji polega na ogrzewaniu i nawilżaniu wdychanego powietrza (nos w ciągu doby musi nawilżyć ok. 10 tysięcy litrów powietrza) oraz wyrównywaniu różnicy stężeń podczas oddychania. Mówi się też o roli mechanicznej zatok, związanej z ochroną mózgoczaszki przed urazami i zmniejszeniem wagi szkieletu twarzoczaszki. Mogą one ponadto pełnić funkcję fonetyczną, stanowiąc przestrzeń rezonacyjną i chroniąc ucho wewnętrzne przed przewodzeniem głosu przez kości.

Czynniki ryzyka

Czynnikami ryzyka sprzyjającymi zapaleniu zatok są: alergiczny nieżyt nosa, wady anatomiczne przegrody nosowej i bocznej ściany nosa (np. polipy, guzy nowotworowe), wrodzone zaburzenia transportu śluzowo-rzęskowego (np. mukowiscydoza), choroba refluksowa przełyku i refluks krtaniowo-gardłowy, niedobory immunologiczne, narażenie na dym tytoniowy i zanieczyszczenia środowiska. Do wystąpienia infekcji może się przyczynić również wypadek, np. uraz głowy czy otwarcie zatoki szczękowej podczas ekstrakcji zęba. U dzieci należy wziąć pod uwagę przerost migdałka gardłowego oraz fakt uczęszczania do placówek wychowawczych (żłobki, przedszkola), gdzie ma miejsce kumulacja zarazków.

Stany zapalne

Pierwotną przyczyną zapalenia zatok są wirusy (rinowirusy, orbiwirusy, adenowirusy, wirusy grypy, wirus paragrypy). Sprawcami infekcji bywają również bakterie (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Staphylococcus aureus). Tworząc na błonie śluzowej zatok swoiste skupiska, dają one początek bakteryjnemu biofilmowi, który stanowi utajone ognisko zapalne. Drobnoustroje w tej formie są trudne do wykrycia i ciężko je wyeliminować konwencjonalną antybiotykoterapią. Obecność biofilmu bakteryjnego wiąże się z poważnym i opornym na leczenie przebiegiem choroby. Wśród przyczyn zapalenia zatok wymienia się ponadto grzyby (Aspergillus, Candida albicans) oraz patogeny nietypowe (Mycoplasma pneumoniae, Chlamydia pneumoniae, Legionella pneumophila). Infekcje grzybicze dotyczą zwykle osób z obniżoną odpornością i cukrzyków, a ich przebieg jest agresywny.

Postacie choroby

Zapalenie błony śluzowej nosa i zatok przynosowych (w skrócie ZNZP, łac. rhinosinusitis) może przybierać formę ostrą lub przewlekłą. Ostra postać ZNZP charakteryzuje się nagłym występowaniem objawów, które trwają krócej niż 12 tygodni. Postać przewlekłą z kolei cechują powracające symptomy i czas choroby przekraczający 12 tygodni. Zmiany zapalne obejmują zazwyczaj kilka zatok jednocześnie, ale nie zawsze obustronnie.

Objawy zapalenia

Charakterystycznym objawem chorych zatok jest ból głowy, określany jako jednostajny i niepulsujący. Nasila się on przy zmianie pozycji głowy, a jego umiejscowienie zależy od zajętej zatoki. Na podstawie bólu głowy nie można jednak rozpoznać ZNZP, bo istnieje wiele innych schorzeń z tą dolegliwością. Częstym symptomem infekcji zatok (szczególnie u dzieci) jest przewlekły kaszel, suchy pochodzenia zatokowego lub powstały w wyniku usunięcia wydzieliny z gardła (nie z oskrzeli). Dodatkowo mogą występować takie objawy jak zatkany nos czy nieprzyjemny zapach z ust, związany z obecnością śluzowo-ropnej wydzieliny na tylnej ścianie gardła.

Bakteria, wirus czy alergia

Odróżnienie zakażenia bakteryjnego od wirusowego jest dość trudne ze względu na brak charakterystycznych objawów. Rodzaj wydzieliny z nosa i jej ropny charakter nie dają podstaw do rozpoznania przyczyny infekcji. Zakażenie bakteryjne prawie zawsze poprzedza infekcja wirusowa, będąca powszechnym schorzeniem, które u przeciętnej, ogólnie zdrowej osoby dorosłej może występować nawet 2-5 razy w ciągu roku, dlatego ważna pozostaje obserwacja przebiegu choroby (ewolucja objawów). U 75 proc. pacjentów objawy zakażenia wirusowego mijają po 7-10 dniach. Nieustępujące symptomy, trwające dłużej niż 10 dni, mogą świadczyć o obecności bakterii, jednak dzieje się tak tylko w 0,5-2 proc. przypadków. Istotne jest, aby odróżnić infekcję od alergii, gdzie kichanie, wodnisty katar i łzawienie oczu utrzymują się dłużej niż 3 miesiące. W przypadku zauważalnej sezonowości objawów, należy zasięgnąć rady alergologa. Nieleczone lub nieprawidłowo leczone zapalenie zatok przynosowych może doprowadzić do wystąpienia powikłań, m.in. zapalenia opon mózgowych, ropnia mózgu, zapalenia nerwu wzrokowego, zapalenia gałki ocznej. Dlatego szczególnie ważna jest właściwa i wczesna diagnostyka, która pozwoli na zastosowanie prawidłowego leczenia.

ZOBACZ KONIECZNIE:

Miss Studniówki 2018. Zobacz najpiękniejsze dziewczyny!

Zaginieni z Małopolski. Pomóż w poszukiwaniach!

Janusze projektowania w akcji - te rzeczy są bezużyteczne!

Najlepsze restauracje w Krakowie? SPRAWDŹ TOP 20!

WIDEO: Lekarz: Smog jest groźny dla płuc i serca, może powodować nowotwory

Autor: Agencja TVN, x-news

dziennikpolski24.pl

Wideo

Komentarze 4

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

K
Klara

To może być od nadciśnienia ból. Zmierz sobie, a jak nie masz aparatu to kup od razu porządny - świetne są w sklepie haxe.pl

L
Lara

To prawda, od alergii może boleć cię głowa, może kapać ci z nosa. Nie mówiąc o kłopotach z łzawieniem lub podrażnieniem oczu. Wydaje mi się, że leki takie jak wspomniany alertec znacznie ułatwiają codzienne życie. Trzeba jakoś przetrwać okres pylenia.

N
Neo

Ja również biorę ten lek na alergię wziewną. To mój faworyt, ponieważ nie chce mi się po nim spać i mogę wysiedzieć dzięki niemu w pracy. Wcześniej różnie bywało i czasami kawa nie pomagała.

A
Asia

U mnie ból głowy i katar, cieknący jak woda z kranu zawsze oznaczą alergię. Co roku, o tej samej porze atakuje i jak tylko zaczynam kichać nieskończoną ilość razy, idę do apteki po alertec. Kiedyś myślałam, że to chore zatoki ale badania wykazały alergię wziewną.

Dodaj ogłoszenie