Stany zapalne jamy ustnej przy protezie zębowej

Stany zapalne jamy ustnej przy protezie zębowej

Materiał informacyjny

Dziennik Polski 24

Dziennik Polski 24

Stany zapalne jamy ustnej przy protezie zębowej
Każdy z nas marzy o pięknym, zdrowym uśmiechu i zębach, dzięki którym bez problemu będzie mógł spożywać wszystkie posiłki. Choć proteza zębowa to doskonały sposób na uzupełnienie ubytków zębowych, niewłaściwie używana może być również źródłem wielu problemów, jak np. stany zapalne jamy ustnej. Nawet przy jej prawidłowym użytkowaniu nie sposób uniknąć aft czy chorób dziąseł, dlatego tak ważne jest by wiedzieć jak sobie z nimi radzić.
Stany zapalne jamy ustnej przy protezie zębowej

Dlaczego proteza powoduje stany zapalne jamy ustnej?


W jamie ustnej znajdują się warunki idealne do rozwoju stanów zapalnych. Wilgoć, wyższa temperatura i brak światła sprzyjają rozwojowi różnego rodzaju drobnoustrojów. Ponadto błona śluzowa wyścielająca jamę ustną, choć pełni funkcję obronną, jest bardzo delikatna i dlatego łatwo o jej uszkodzenia. Ze względu na fakt, iż jest ona także mocno unerwiona, ewentualne podrażnienia są wyjątkowo bolesne i uciążliwe.

Zapalenie jamy ustnej to niejednorodna jednostka chorobowa, która może mieć wiele przyczyn, a jedną z nich jest właśnie użytkowanie protez zębowych. Rozległy proces zapalny może obejmować nawet całą powierzchnię błony śluzowej jamy ustnej oraz warg i uniemożliwiać prawidłowe spożywanie pokarmów czy płynów. W zależności od przyczyny źródłowej, może występować zarówno pod postacią delikatnych odbarwień jak i rozległych owrzodzeń.

Proteza, potocznie nazywana sztuczną szczęką, to najpopularniejsze rozwiązanie w przypadku dużych ubytków zębowych lub wręcz bezzębia. Aby jednak dawała oczekiwane korzyści i była komfortowa w użytkowaniu, musi być odpowiednio dopasowana. Ważne jest również to, by odpowiednio o nią dbać. W przeciwnym razie może powodować wiele różnych problemów, zarówno na tle mechanicznego oddziaływania, jak też uczuleniowym czy toksycznym. Jeżeli chodzi o uszkodzenia mechaniczne, najczęściej spowodowane są one stopniowym zanikiem kości szczęki i obniżeniem się dziąseł. Dzieje się tak, ponieważ w momencie utraty naturalnego uzębienia kości szczęki i dziąsła nie są już tak mocno pobudzane jak do tej pory. Zanik kości prowadzi z kolei do poluzowania protezy, a co za tym idzie obtarć i ucisków w niektórych miejscach, co w ostateczności powoduje stany zapalne jamy ustnej, owrzodzenia oraz zmiany ziarniniakowe o charakterze rozrostowym.

Stany zapalne jamy ustnej mogą być spowodowane również podrażnieniami błony śluzowej i języka przez ostre krawędzie protezy. Nieodpowiednie dopasowanie protezy może ponadto wiązać się ze zbieraniem się resztek jedzenia pod protezą, w których doskonale rozwijają się m.in. drożdżaki powodując infekcje grzybicze. Na stany zapalne jamy ustnej zdecydowanie mniej narażone są osoby młodsze, które posiadają lepszą odporność, a także te które posiadają jedynie częściowe protezy. Ze względu na fakt, iż opierają się one dodatkowo o zdrowe zęby, są mniej inwazyjne niż pełne protezy.

Jeżeli chodzi o zakażenia jamy ustnej, najczęściej są one wywoływane przez drożdżaki ze szczepu Candida lub też bakterie kolonizujące powierzchnię protezy. Związane jest to przede wszystkim z niedostateczną troską o protezę zębową np. niemycie jej po każdym posiłku i pozostawianie w jamie ustnej na noc. Z kolei o charakterze alergicznym stanu zapalnego może świadczyć fakt, że zapalenie obejmuje dużo szerszy obszar błony śluzowej, niż tylko fragment znajdujący się pod protezą. Może to być spowodowane m.in. uczuleniem na materiał, z którego została wykonana podstawa protezy.

W przypadku pojawienia się stanów zapalnych jamy ustnej spowodowanych protezą zębową, wyróżnia się 3 stopnie nasilenia zmian:
  • stopień I- punktowe zaczerwienienia śluzówki,
  • stopień II - cała błona śluzowa przykryta przez protezę jest zaczerwieniona i nieznacznie opuchnięta,
  • stopień III- zmiany rozrostowe błony śluzowej np. zmiany ziarniniakowe.


Nawracające lub nieleczone stany zapalne jamy ustnej mogą sprzyjać rozwojowi wielu innych poważnych chorób na tle układowym, takich jak zapalenie płuc, miażdżyca a nawet insulinooporność, dlatego tak istotne jest by w porę podjąć działania lecznicze.

Afty spowodowane protezą


Szczególną zmianą zapalną, spowodowaną uszkodzeniami mechanicznymi jest afta. Początkowo ma charakter niewielkiego ubytku w błonie śluzowej jamy ustnej, pokrytego białym nalotem. Często też brak szybkiego wdrożenia leczenia i wyeliminowania czynnika drażniącego, prowadzi do powstania całego skupiska aft, powodującego silny odczyn zapalny i obrzęk wokół zmian, a nawet powiększenie okolicznych węzłów chłonnych. Owrzodzenia tego typu pojawiają się najczęściej w obrębie dziąseł lub poniżej dolnej wargi, choć zdarza się że obejmują również przestrzeń nad wargą górną. Zmiany te są bardzo bolesne, a spożywanie niektórych pokarmów (mocno przyprawionych lub bardzo gorących) dodatkowo wzmaga dolegliwości bólowe.

Jak leczyć stany zapalne jamy ustnej?


Jeżeli w trakcie użytkowania protezy odczuwamy dyskomfort lub pojawią się stany zapalne jamy ustnej należy bezwzględnie skonsultować się z dentystą lub protetykiem. Pomoże on ustalić przyczynę problemu. Być może konieczna będzie naprawa lub ponowne dopasowanie protezy. Uznaje się, że średnio raz na pięć lat konieczna jest całkowita wymiana protezy na nową, właśnie ze względu na zmieniające się w jamie ustnej warunki. Często też okazuje się, że źródłem problemu jest kamień nazębny, który należy usunąć w gabinecie dentystycznym. Zanim jednak udamy się do lekarza, możemy skorzystać z wielu preparatów łagodzących objawy, dostępnych w aptece bez recepty. Wśród nich największą popularnością cieszą się:
  • płyny antyseptyczne do płukania jamy ustnej zawierające np. chlorheksydynę;
  • napary z dębu, szałwii, podbiału lub rumianku;
  • żele do stosowania miejscowego zawierające m.in. lidokainę działającą znieczulająco. Ponadto zmniejszają one obrzęk i zapobiegają dalszemu rozwojowi aft i owrzodzeń;
  • specjalne pasty do zębów zawierające wyciągi z ziół i inne substancje łagodzące stany zapalne.


Należy również pamiętać o rygorystycznym przestrzeganiu higieny protezy, w przeciwnym razie leczenie może trwać o wiele dłużej. W przypadku kiedy stany zapalne jamy ustnej mają charakter nawrotowy, warto wprowadzić dodatkową suplementację żelazem, cynkiem i witaminami (PP, C, witamina B12 i B2). Działanie przeciwbakteryjne i przeciwzapalne wykazują również niektóre składniki naszej diety, np. czosnek i imbir. Z kolei prawidłową florę bakteryjną jamy ustnej uzupełnić możemy spożywając duże ilości przetworów mlecznych, tj. jogurty czy zsiadłe mleko.

Stany zapalne jamy ustnej spowodowane protezą – profilaktyka


W myśl zasady lepiej zapobiegać niż leczyć stany zapalne jamy ustnej, wszyscy posiadacze protez zębowych powinni zadbać o odpowiednią profilaktykę. Opiera się ona w głównej mierze o systematyczną higienę jamy ustnej i dbanie o protezę zębową. Pielęgnacja protezy powinna obejmować:
  • płukanie protezy i jamy ustnej po każdym posiłku letnią wodą,
  • pozostawianie jej na noc po czyszczeniu w suchym miejscu (czyścimy np. specjalną pastą do protez i przechowujemy w specjalnie przeznaczonym do tego celu pudełku),
  • czyszczenie przynajmniej 2x w tygodniu specjalnymi środkami do protez (proszki i tabletki czyszczące),
  • stosowanie kremów mocujących do protez (ograniczają one dostawanie się drobinek jedzenia pod protezę i zapobiegają przesuwaniu się protezy wewnątrz jamy ustnej).


Jeżeli chodzi z kolei o higienę jamy ustnej, regularne mycie dziąseł i płukanie jamy ustnej specjalnymi płynami zmniejsza ryzyko rozwoju bakterii i grzybów.

Źródła:
-https://www.poradnikzdrowie.pl/zdrowie/stomatologia/zapalenie-jamy-ustnej-przyczyny-objawy-leczenie-aa-esQE-uWay-gbfW.html
-https://wylecz.to/stomatologia/owrzodzenia-odlezynowe-w-jamie-ustnej/
-http://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zebow-i-jamy-ustnej,zapalenia-blony-sluzowej-jamy-ustnej,artykul,1578421.html
-https://ncez.pl/nauka-zrozumiala-dla-ciebie---wywiady-z-ekspertami/zywienie-w-chorobach-jamy-ustnej-i-gardla
-https://wylecz.to/uklad-pokarmowy/zapalenie-jamy-ustnej-objawy-i-leczenie/

Warto zobaczyć

Diety