Świat nauki podziwia synchrotron z Krakowa

Aleksandra Gieracka, BANZaktualizowano 
Hala badawcza SOLARIS ma 3 tys. mkw. powierzchni. Na górnym zdjęciu pierwszy z 12 magnesów FOT. ANDRZEJ BANAŚ
Nauka. Do Narodowego Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS dotarł pierwszy z 12 magnesów, które stanowią serce powstającego w Krakowie akceleratora.

Niezwykle cenny blok żelaza ma 5 metrów długości i 80 centymetrów szerokości. Waży prawie 8 ton. Wczoraj w południe został umieszczony w hali badawczej. Pozostałe jedenaście fragmentów dotrze do Krakowa do końca października. To będzie największe i najnowocześniejsze urządzenie badawcze nie tylko w Polsce, ale i Europie Środkowo-Wschodniej.

– Magnesy umieszczone są w bloku żelaza o niezwykłej czystości, które bardzo trudno jest pozyskać – tłumaczy Michał Młynarczyk, kierownik administracyjny projektu.

– Technologiczna kwintesencja tego projektu polega na tym, że tradycyjnie w budowie synchrotronów wykorzystywana była sekwencja kilku magnesów, które stały jeden za drugim. Natomiast tutaj wymyślono, żeby nawinąć magnes wokół cewki w zintegrowanym bloku żelaza.

Za kilkanaście miesięcy naukowcy będą mogli przeprowadzać na nowym synchrotronie pierwsze badania. Powstające urządzenie nie przypomina typowego laboratorium.

Centralnym punktem hali badawczej o powierzchni 3 tys. mkw. jest specjalnie skonstruowany pierścień, po którym będą poruszać się elektrony. Dookoła pierścienia o obwodzie 96 metrów zostaną zainstalowane linie badawcze. Może być ich nawet 20. – Na początek będą dwie linie. Montaż kolejnych jest uzależniony od potrzeb zgłoszonych przez naukowców, którzy będą u nas prowadzić badania – mówi Michał Młynarczyk.

Poniżej poziomu hali znajdują się dwa tunele. W jednym z nich został umieszczony akcelerator liniowy. Produkuje on elektrony, wstępnie je przyspiesza, a potem są one wstrzykiwane do pierścienia, gdzie zaczynają krążyć.

Prof. Bogdan Kowalski z Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk zapewnia, że synchrotron znajdzie zastosowanie w każdej dziedzinie życia.

– Może pomóc w leczeniu raka, w podglądaniu zawartości skamieniałego jaja dinozaura czy odkrywaniu zamalowanych warstw cennych obrazów – twierdzi ekspert.

Synchrotron pozwala prowadzić badania w bardzo krótkim czasie i z bardzo dużą dokładnością. Jego niezwykłość wynika też z tego, że jednocześnie można prowadzić na nim kilkanaście pomiarów.

– Naukowcy będą do nas przyjeżdżać na dzień czy dwa i uzyskają efekty, na jakie w tradycyjnym laboratorium musieliby poświęcić tygodnie albo miesiące. W tym samym czasie można bowiem badać różne zagadnienia. Chemicy, fizycy, biolodzy, materiałoznawcy mogą pracować obok siebie – opowiada kierownik administracyjny projektu.

Centrum będzie czynne całą dobę. Do tej pory polscy naukowcy musieli korzystać z podobnych urządzeń za granicą. Powstający w Krakowie ośrodek jest pierwszym tego typu przedsięwzięciem w Europie Środkowo- -Wschodniej. Narodowe Centrum Promieniowania Synchrotronowego SOLARIS powstaje przy współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim. Jednak obsługiwać będzie ponad trzydzieści placówek i instytucji badawczych z całego kraju.

– Budowa ośrodka przyciąga wielu naukowców nie tylko z Polski. Już teraz bez przesady mogę powiedzieć, że patrzy na nas cały naukowy świat za sprawą wykorzystania przez nas najnowszych technologii. I mamy bardzo mały budżet jak na takie inwestycje. Próbujemy stworzyć świetny synchrotron niskim kosztem – przekonuje Marek Stankiewicz, dyrektor centrum.Twórcy placówki liczą, że w ich ślady pójdzie więcej państw. Całkowity koszt inwestycji to ok. 200 mln zł.

redakcja@dziennik.krakow.pl

polecane: FLESZ: 10 matek, które zmieniły świat

Wideo

Materiał oryginalny: Świat nauki podziwia synchrotron z Krakowa - Dziennik Polski

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 3

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
s
sol

To synchrotron jest jakimś zagrożeniem? Krzyczeć można tylko z radości.

zgłoś
x
x

I nie protestują krakusy? A przeciwko tak potrzebnej i w ogóle nieszkodliwej spopielarni zwłok taki krzyk.

zgłoś
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3