W aptece - święto...

Redakcja
W naszej aptece

Koniec września był dla lekarzy i aptekarzy szczególnie uroczysty. W ostatnich dniach miesiąca przypada bowiem uroczystość świętych Kosmy i Damiana - patronów medycyny i farmacji.
   
   Ich kult rozwijał się od przełomu V i VI wieku. W wieku X święci Kosma i Damian decyzją Kościoła rzymskiego zostali uznani za patronów lekarzy i tych, którzy z nimi współpracują w samarytańskiej posłudze ludziom cierpiącym. W roku 1311 słynne Kolegium Świętych (College de Saint Côme), zrzeszające lekarzy i chirurgów, obrało sobie świętych braci na swoich patronów. Następne było Londyńskie Towarzystwo Aptekarzy (The Society of Apothecaries of London) powstałe w roku 1619.

Kraków czcił patronów

   Kult świętych Kosmy i Damiana stosunkowo szybko dotarł do Polski. Oto jak podaje Jan Długosz, w 1335 r. na uniżoną prośbę magistra Marcina - kantora i kanonika krakowskiego będącego także lekarzem (physicus) - biskup krakowski Jan Grotkowicz wzniósł ołtarz świętych Kosmy i Damiana w katedrze na Wawelu.
   W Krakowie od XV wieku _Facultas Medica Academiae Cracoviensis _czcił swoich patronów w sposób szczególny - oto dnia 27 września dziekan wzywał członków wydziału na uroczyste nabożeństwo w kościele oo. Franciszkanów. Trzysta lat później podobnie świętowano w Warszawie w katedrze św. Jana.

Kim byli Kosma i Damian

i czym zasłużyli sobie na ten szczególny kult wśród aptekarzy i lekarzy? Byli braćmi bliźniakami pochodzenia arabskiego, żyjącymi na przełomie III i IV w. w miasteczku Aigai w Cylicji. Zgodnie ze współczesną nomenklaturą, uważani byli za lekarzy, choć zapewne musieli pełnić także funkcje lekoznawców, bo profesja aptekarza jeszcze nie była wówczas znana. W ich czasach działali herbarii - zielarze i farmakopole - wędrowni sprzedawcy leków, prawdopodobnie tym także musieli się zajmować Kosma i Damian. W swojej praktyce lekarskiej bracia korzystali z doświadczeń aleksandryjskiej Szkoły Medycznej, dlatego zapewne jako diaiteikes stosowali w leczeniu diety, jako cheirurgikeis dokonywali prostych zabiegów chirurgicznych, a ponadto posługiwali się lekami pochodzenia roślinnego i zwierzęcego jako pharmakeutikeis.
   Kosma i Damian byli chrześcijanami. W myśl wyznawanych zasad prowadzili swoją praktykę w sposób bardzo nietypowy - nie pobierali bowiem żadnych opłat za terapię, budząc tym samym szacunek i podziw wśród pacjentów, a niechęć wśród innych lekarzy i w kręgach ludzi zbliżonych do cesarskiego dworu. Z powodu swoich działań bracia zyskali przydomek Anargyroi, czyli tacy, którzy leczą bez srebra (z greckiego an - bez, argyreos - srebrny). Niestety, działalność Kosmy i Damiana zbiegła się w czasie z falą prześladowań chrześcijan przez cesarza Dioklecjana. Lekarze zostali więc pojmani i zginęli śmiercią męczeńską w roku 303 n.e. w swoim rodzinnym mieście.

Tradycja się odradza

   Na ikonach Kosma i Damian trzymają w rękach nie różniące się między sobą przedmioty liturgiczne. W Kościele rzymskim nie istniała tak rygorystyczna tradycja malarska, dlatego świętych przedstawiano z atrybutami ich przynależności zawodowej. Święty Kosma trzyma naczyńko szklane przeznaczone do badania moczu, które w II w. n.e. wprowadził Klaudiusz Galen - słynny lekarz rzymski. Zaś św. Damian trzyma puszkę apteczną lub moździerz jako symbole zawodu aptekarza. W późniejszych czasach wizerunki świętych zaczęły się pojawiać także w aptekach.
   Tradycja uroczystych obchodów święta patronów aptekarzy i lekarzy utrzymała się w Polsce do okresu międzywojennego. Po nacjonalizacji aptek w latach 50. święci Anargyrzy, będący symbolem pewnej postawy życiowej, stracili miejsce w powojennej aptece państwowej, dopiero dziś tradycja powoli się odradza.
Twój zaprzyjaźniony Aptekarz

Flesz: Wegańskie ubrania. Made in Poland

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3