W warunkach mikroklimatu

Redakcja
Tradycje lecznictwa uzdrowiskowego w Kopalni Soli Wieliczka sięgają XIX w. Lekarz, Feliks Boczkowski, który opiekował się zdrowiem górników pracujących pod ziemią, doszedł do wniosku, że zapadają oni rzadziej na schorzenia ukła- du oddechowego, co może mieć związek z kopalnianym mikroklimatem i właściwościami soli.

Lekarz radzi

Staraniem doktora Boczkowskiego w 1839 roku powstał w Wieliczce zakład kąpielowy leczący wiele jednostek chorobowych. Leczenia kąpielami solankowymi zaprzestano po śmierci doktora w 1855 roku. Powrót do wykorzystania leczniczych walorów kopalni soli nastąpił w roku 1958, za sprawą prof. Mieczysława Skulimowskiego, twórcy podziemnego sanatorium, prowadzącego badania nad działaniem specyficznego mikroklimatu wyrobisk podziemnych, leczącego głównie astmę oskrzelową, zapalenie oskrzeli oraz katar alergiczny. W latach 60. ubiegłego wieku badania potwierdziły, że ok. 60 - 70 proc. osób leczących się w podziemnym ośrodku odczuwa znaczącą poprawę - zażywa mniej leków przyjmowanych z powodu różnych schorzeń, a przebieg samego schorzenia przechodzi w tzw. fazę remisji - bezobjawową.
Opracowana przez prof. Skulimowskiego metoda o nazwie subterraneoterapia - leczenie poprzez oddziaływanie na chorych specyficznego klimatu podziemnych komór solnych - stosowana jest do dziś przez Podziemny Ośrodek Rehabilitacyjno-Leczniczy przy Kopalni Soli Wieliczka.
W dużej komorze "Jeziora Wessel", mieszczącej się 135 m pod ziemią, panuje mikroklimat ze znaczną zawartością chlorku sodu (aerozol solny), z jonami magnezu, wapnia, manganu, jodu, stałym, niewielkim ruchem powietrza i stałą temperaturą między 9 a 14 stopni C. Pacjenci oddzieleni są tam od wszelkich wpływów zewnętrznego promieniowania kosmicznego UV.
Schorzenia układu oddechowego zaliczane są dziś do chorób cywilizacyjnych. Żyjemy w zanieczyszczonym środowisku - w powietrzu unosi się wiele substancji toksycznych, narażeni jesteśmy także, w sposób czynny lub bierny, na szkodliwe czynniki znajdujące się w dymie papierosowym. Wszystko to uszkadza nabłonek oddechowy i prowadzi do powstawania różnego rodzaju przewlekłych chorób układu oddechowego.
W wielickim ośrodku leczone są schorzenia górnych i dolnych dróg oddechowych, z których na pierwszym miejscu plasuje się astma oskrzelowa oraz przewlekła obturacyjna choroba płuc. Ponadto, korzystają z niego osoby z wszelkiego rodzaju przewlekłymi schorzeniami górnych dróg oddechowych, w tym chorobami alergicznymi i nawracającymi infekcjami dróg oddechowych.
Pacjenci, który trafiają do ośrodka - poprzez Narodowy Fundusz Zdrowia lub odpłatnie - objęci są pełną opieką medyczną, począwszy od wstępnej kwalifikacji do zjazdu. Lekarz ustala, czy nie istnieją

przeciwwskazania

do takiego leczenia, a mogą nimi być: zaawansowane schorzenia układu krążenia, układu oddechowego pod postacią niewydolności oddechowej, schorzenia nowotworowe (jeżeli były leczone przed ponad 5 laty, z dobrym skutkiem, rozważana jest możliwość przyjęcia pacjenta do ośrodka).
Z wielickiego sanatorium mogą też korzystać dzieci, ale powyżej czwartego rok życia, ponieważ do tego czasu kształtuje się ich układ immunologiczny. Górna granica wieku nie jest wyznaczona. W przypadku osób starszych kierujemy się tzw. wiekiem biologicznym pacjenta, jego ogólną kondycją i stanem zdrowia.
Turnus sanatoryjny trwa 17 dni. Pacjenci przebywają w komorze solnej 6,5 - 7 godzin codziennie, w godzinach przed-lub popołudniowych. W najbliższym czasie otwarte zostaną komory przeznaczone do pobytu nocnego, dzięki czemu osoby np. czynne zawodowo będą mogły w ciągu dnia uczyć się lub pracować.
Leczniczy pobyt pod ziemią zostanie z czasem wydłużony, bo jak to ustaliła w sposób naukowy prof. Irena Ponikowska, krajowy konsultant w dziedzinie balneologii i fizjoterapii, organizm człowieka wymaga optymalnie około 3-tygodniowego okresu na uzyskanie

pełnej regeneracji sił witalnych

i osiągnięcie zadowalającego skutku leczniczego. Leczenie uzdrowiskowe, silnie bodźcowe, działa na pacjenta od pierwszego dnia, powodując różnego rodzaju odczyny. Początkowy okres adaptacji, przechodzi w tzw. fazę ujemną, kiedy to może się pojawić odczyn uzdrowiskowy, polegający na nasileniu się objawów chorobowych. Niekiedy zdarza się, że konieczne jest przerwanie leczenia na jeden lub dwa dni albo zmniejszenie natężenia działających bodźców. Kolejna faza, tzw. dodatnia, to okres zdrowienia pacjenta.
Osoby ze schorzeniami górnego odcinka układu oddechowego - przewlekłe nieżyty nosa, z zatkaniem, niedrożnością nosa - dzięki przebywaniu w komorach solnych już po pierwszych dniach zaczynają oddychać nosem, mogą nabrać powietrza w sposób prawidłowy, dochodzi u nich do zmniejszenia niedrożności górnych dróg oddechowych. W wielu przypadkach pacjenci cierpiący na przewlekłe schorzenia górnych dróg oddechowych i mający przy tym zaburzenia węchu, dzięki terapii w sanatorium mogą zacząć czuć zapachy już w pierwszych dniach zjazdu. W przypadku astmy oskrzelowej i przewlekłej obturacyjnej choroby płuc zauważamy zwiększenie tolerancji wysiłku, możliwość zmniejszenia dawek leków podawanych przewlekle. Taka poprawa widoczna jest przez pół roku lub rok od pobytu w komorach solnych. Efekty utrzymują się dłużej, gdy pacjenci mogą przebywać w komorach trzykrotnie, w odstępie jednego roku. Kurację można powtórzyć po kilku latach, gdy pacjent zaobserwuje, że zmniejszyła się jego odporność, a choroba uległa nasileniu.
Podczas turnusu pod ziemią każdy pacjent przydzielony jest do grupy ćwiczeniowej, w której odbywa

rehabilitację oddechową,

zmierzającą do poprawienia funkcjonowania przepony - głównego mięśnia w układzie oddechowym. Prowadzona jest nauka prawidłowego toru oddechowego, efektywnego kaszlu, radzeniu sobie w czasie duszności - przyjmowaniu określonej pozycji ciała w trakcie ataku.
Dzieci przydzielane są do grup ćwiczeniowych, gdzie pod okiem fizjoterapeuty wykonują również ćwiczenia podnoszące ogólną sprawność ich organizmu.
Te kompleksowe działania mają doprowadzić w końcowym efekcie do regeneracji zniszczonego nabłonka dróg oddechowych i pobudzenia właściwości obronnych organizmu.
Dla niektórych osób, gdy leczenie farmakologiczne nie daje poprawy, pobyt w sanatorium, jak sami twierdzą, jest ostatnią deską ratunku. Sięgają po nią, szukając alternatywnych sposobów podratowania swojego zdrowia.
Nie każdemu pacjentowi odpowiada podziemny tryb leczenia. Obawiają się go np. cierpiący na klaustrofobię. Takim osobom proponujemy jedno-, dwu- lub trzydniowe zjazdy, bez skierowań i wymaganych badań. Mogą zjechać z uczestnikami turnusu pod ziemię i zobaczyć na czym polega nasza metoda lecznicza. Decyzję o ewentualnym leczeniu mogą podjąć po rozmowie z lekarzem. W trakcie turnusu pod ziemią zawsze znajduje się lekarz, pielęgniarka wykonująca pomiary podstawowych parametrów życiowych u pacjentów i fizjoterapeuta rehabilitant.
Z terapii w wielickiej kopalni można korzystać odpłatnie lub w ramach NFZ (skierowanie od lekarza pierwszego kontaktu czy specjalisty).
W naszym ośrodku leczymy pacjentów z całej Polski, ale też z całego świata. Dowodem wysokiej jakości usług jest posiadanie przez nasz ośrodek międzynarodowego znaku jakości ISO: 9001/2000. Chcąc umożliwić korzystanie z podziemnego sanatorium jak największej grupie osób staramy się pozyskiwać nowe miejsca dla pacjentów kierowanych przez NFZ. W kopalni są prowadzone prace remontowe, które mają na celu przystosowanie dodatkowych komór do pobytów leczniczych.
W najbliższym czasie na terenie Kopalni Soli Wieliczka zostanie oddany do użytkowania zakład przyrodoleczniczy w którym będą m.in. kąpiele solankowe, a już obecnie świadczymy szeroką gamę usług fizjoterapeutycznych na powierzchni. Ośrodki lecznicze na terenie kopalni soli funkcjonują także w innych rejonach Europy, m.in. w Niemczech, na Węgrzech i Ukrainie. Ośrodek wielicki jest jednak unikalny. Mieści się w kopalni uznanej za światowe dziedzictwo kultury UNESCO. Jako jedyny w Europie posiada dokładną analizę mikroklimatu - składu powietrza i jego właściwości.
Wysłuchała:
DANUTA ORLEWSKA

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3