Wieliczka. Spektakularne odkrycie w synagodze. Znaleziono setki cennych przedmiotów [15.01.]

Jolanta Białek
Jolanta Białek
Skrzynia z cennymi przedmiotami była ukryta pod podłogą synagogi
Skrzynia z cennymi przedmiotami była ukryta pod podłogą synagogi Michał Wojenka
W zbutwiałej drewnianej skrzyni, którą odkryto pod podłogą we wschodniej części Starej Synagogi w Wieliczce było ok. 350 przedmiotów. Znaleziono m.in. świeczniki, części mosiężnych żyrandoli, dwa naczynia z brązu z hebrajskimi napisami i srebrny kielich, a także odznaki oficerów C.K. Armii.

WIDEO: Krótki wywiad

Zawartość skrzyni – mającej 80 cm wysokości, 70 cm szerokości i 130 cm długości – pochodzi prawdopodobnie z XIX wieku. Archeolodzy nie mają wątpliwości, że znalezisko można określić mianem skarbu.

Do odkrycia doszło przypadkiem, podczas robót związanych z odsłonięciem pierwotnego poziomu posadzki i podziałów wnętrza w synagodze pochodzącej z połowy XVIII wieku. Na wykonanie tych prac Gmina Wyznaniowa Żydowska w Krakowie otrzymała dofinansowanie (100 tys. zł) z wielickiego Powiatowego Programu Ochrony Zabytków.

- To bardzo wstępne prace związane z planowaną renowacją zabytku. Roboty zostały już zakończone, teraz trwa opracowywanie wyników badań – mówi dr Michał Wojenka z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, sprawujący nadzór archeologiczny nad pracami w wielickiej synagodze. Dodaje, że o tej bożnicy jest bardzo mało danych dotyczących wystroju wnętrza i szczegółów architektonicznych, dlatego wyzwanie stanowi już samo opracowanie dokumentacji dla jej odnowy.

Zabytek znajdujący się przy ul. Wiejskiej 11 na terenie dawnej żydowskiej dzielnicy Klasno, jest najstarszą i jedyną zachowaną w dawnym kształcie do czasów współczesnych bożnicą w Wieliczce. Synagoga nazywana starą lub wielką po raz pierwszy została zaznaczona na planach fortyfikacyjnych Wieliczki z lat 1777-1779. Podczas II wojny światowej obiekt zdewastowali hitlerowcy. Po roku 1945 był tam magazyn. Takie funkcje synagoga pełniła do przełomu XX i XXI wieku.

Dziś bożnica - wzniesiona na planie prostokąta, z kamienia łamanego i cegły - wygląda jak ruina. Pierwsze prace związane z ratowaniem zabytku podjęto przed ponad dekadą. W synagodze wykonano podstawowe roboty - remont dachu i wzmocnienie budynku, który był w tak złym stanie, że „rozchodził się”. Przeprowadzono tam też I etap badań konserwatorskich i prac projektowych (z pomocą gminy Wieliczka, która w 2013 roku przekazała na to 30 tys. zł).

O potrzebie odnowy wielickiej synagogi mówi się od lat, jednak droga renowacji budowli, którą w 1987 r. wpisano do krajowego rejestru zabytków, wciąż wydaje się daleka.

- To przedsięwzięcie na lata. By rozpocząć renowację synagogi trzeba wykonać jeszcze wiele prac projektowych, natomiast na sam remont potrzeba według szacunków 3,5-4 mln zł. Będziemy szukać tych funduszy w różnych źródłach, ale sprawa nie jest łatwa – mówił przed rokiem „Dziennikowi Polskiemu” Tadeusz Jakubowicz, przewodniczący Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie.

Czytaj także

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 9

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

G
Gość
13 stycznia, 21:19, Paweł Bieńkowski:

Jaka szkoda, że nie ma już Żydów w Polsce, w Wieliczce. Przydała by się wszystkim żydowska mądrość. Bez niej mam wrażenie, ze króluje w naszym narodzie sama głupota... (nie tylko po komentarzach to widać, ale i w życiu publicznym).

14 stycznia, 0:38, Gość:

Też tak sądzę, też żałuję....

Racja, też tak uważam

G
Gość
13 stycznia, 17:31, Gość:

niech zydzi sami placa a nie wyremontowac za nasze a pozniej oddac im za darmo

13 stycznia, 18:29, Gość:

Niech KK sam płaci, a nie za publiczną kasę, z podatków niewierzących.

Otóż to !!

G
Gość
13 stycznia, 19:51, Gość102:

Wkur.... mnie niemilosiernie wasze kretynskie komentarze. Siedzicie trole, nie macie co robic i przypier.. się do byle czego - byle news i juz "tusk winny" "zydzi" albo jeszcze inne dopier... nki. ODWALCIE SIE, idzcie sobie kartofle albo buraki ugotowac. ODKRYTO COS POD POSADZKĄ, cos cennego sprzed wielu wielu lat. NIE POTAFICIE TEGO buce docenic ??? Co z Wami nie tak, bo anonimy to sie panoszycie i probujecie zablysnac przetykajac swoj hejt i inne takie buractwa?

Leczcie się.

Hejt to pożywka dla wielu. Inaczej nie potrafią. Kazda okazja dobra, by rzygnąć żólcią i nienawiścią. Olać takich i już.

G
Gość
13 stycznia, 21:19, Paweł Bieńkowski:

Jaka szkoda, że nie ma już Żydów w Polsce, w Wieliczce. Przydała by się wszystkim żydowska mądrość. Bez niej mam wrażenie, ze króluje w naszym narodzie sama głupota... (nie tylko po komentarzach to widać, ale i w życiu publicznym).

Też tak sądzę, też żałuję....

G
Gość
13 stycznia, 14:42, Krakauer:

Co to za skarb ? Takie klamoty to znajdziecie w piwnicach co drugiej krakoskiej kamienicy. Po prostu zydowska propaganda.

13 stycznia, 16:30, Gość:

Dla jednego to nic , dla innego to skarb , w czym problem ??

Tak, właśnie tak. To co stare, co może nam przybliżyć przeszłość- to skarb.

P
Paweł Bieńkowski

Jaka szkoda, że nie ma już Żydów w Polsce, w Wieliczce. Przydała by się wszystkim żydowska mądrość. Bez niej mam wrażenie, ze króluje w naszym narodzie sama głupota... (nie tylko po komentarzach to widać, ale i w życiu publicznym).

G
Gość102

Wkur.... mnie niemilosiernie wasze kretynskie komentarze. Siedzicie trole, nie macie co robic i przypier.. się do byle czego - byle news i juz "tusk winny" "zydzi" albo jeszcze inne dopier... nki. ODWALCIE SIE, idzcie sobie kartofle albo buraki ugotowac. ODKRYTO COS POD POSADZKĄ, cos cennego sprzed wielu wielu lat. NIE POTAFICIE TEGO buce docenic ??? Co z Wami nie tak, bo anonimy to sie panoszycie i probujecie zablysnac przetykajac swoj hejt i inne takie buractwa?

Leczcie się.

G
Gość
13 stycznia, 17:31, Gość:

niech zydzi sami placa a nie wyremontowac za nasze a pozniej oddac im za darmo

Niech KK sam płaci, a nie za publiczną kasę, z podatków niewierzących.

G
Gość
13 stycznia, 14:42, Krakauer:

Co to za skarb ? Takie klamoty to znajdziecie w piwnicach co drugiej krakoskiej kamienicy. Po prostu zydowska propaganda.

Dla jednego to nic , dla innego to skarb , w czym problem ??

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3