18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Wielkanoc na znaczkach Poczty Polskiej

bes
Przez dziesięciolecia Poczta Polska nie wydawała oddzielnych serii znaczków pocztowych, poświęconych obchodom Świąt Wielkanocnych. Motywy powyższe były sporadycznie obecne na znaczkach emitowanych w ramach tematów dotyczących sztuki sakralnej, zwłaszcza wizerunków Jezusa Chrystusa, a także propagowania zwyczajów ludowych.

Historia w znaczki wpisana

Otwarcie Poczty Polskiej na motywy wielkanocne nastąpiło kilka lat po transformacji ustrojowej. W 1995 r. wprowadzono do obiegu serię czterech znaczków „Pisanki polskie”, natomiast od 1997 r. symbole wielkanocne zaczęły regularnie gościć w naszej filatelistyce. Od 2000 r. aż do bieżącego w Polsce wydawano po dwa znaczki z myślą o przesyłaniu życzeń świątecznych. Na wstępie jednak przypomnę, że Wielkanoc jest najważniejszym świętem chrześcijańskim, upamiętniającym zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Jej termin ustala się na najbliższą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, a więc na marzec lub kwiecień.


1995

Z tego powodu okres wielkanocny w Polsce przypada zawsze na początek wiosny, co dodatkowo podkreśla radosny charakter Świąt Zmartwychwstania. Liczna symbolika tych świąt szczególnie widoczna jest w pielęgnowanych tradycjach ludowych: odchodząca zima kojarzy się z pokonaną śmiercią, a wiosenna zieleń, palmy, pisanki czy pisklęta z zalążkiem nowego życia.


1995

Do opłacania tegorocznej korespondencji wielkanocnej Poczta Polska 25 marca wprowadziła do obiegu dwa znaczki pocztowe, na których przedstawiono motywy ludowe w postaci kurczaczka (1,55 zł) i zajączka (2,40 zł) na ukwieconej łące. Znaczki są barwne i ładnie wykonane w aspekcie graficznym.

Na kopertach pierwszego dnia obiegu (FDC) przedstawiono młodzieńca i dziewczynę w strojach ludowych, kultywujących wielowiekowe tradycje. Na kopercie ze znaczkiem o niższym nominale młodzi idą z okazałymi palmami zapewne na Mszę św. w Niedzielę Palmową. Motyw drugiej koperty nawiązuje do obyczaju śmigusa-dyngusa, tj. polewania dziewcząt wodą w Poniedziałek Wielkanocny.

Znaczki skasowano w Urzędzie Pocztowym Warszawa 1 datownikiem okolicznościowym z napisem Wielkanoc i świątecznymi motywami graficznymi. Autorem projektów opisywanych znaczków, wydanych w wielomilionowych nakładach jest artysta plastyk – Jan Konarzewski.
W wielu krajach kręgu kultury chrześcijańskiej tematy związane z Wielkanocą były często popularyzowane wydaniami okolicznościowych znaczków, w tym przez zarządy niektórych poczt corocznie. W ostatnich kilku latach, trzeba to z przykrością stwierdzić, pojawiła się tendencja zmniejszania się w Europie liczby emisji znaczków, nawiązujących do Świąt Wielkanocnych.


1997

Natomiast te, które się ukazują, zwykle mają świecki, a nie sakralny charakter, poprzez wyłączne akcentowanie takich motywów jak zajączek czy kurze jaja, nienoszące jednak oznak przeznaczenia ich na święconkę, jak to ma miejsce w przypadku pisanek. Dzieje się tak w niektórych krajach Unii Europejskiej, jakoby pod pretekstem nie drażnienia akcentami chrześcijańskimi innowierców, a zwłaszcza muzułmanów.


2009

Trudno w takiej postawie nie dopatrywać się jednak krzywdzenia chrześcijan, w tym własnych obywateli, bądź akcentowania postaw ateistycznych, z pomijaniem kształtowanych przez wieki narodowych korzeni religijno-historycznych. Mam nadzieję, że Poczta Polska zachowa akcenty sakralne na swoich walorach, co myślę, że jest powszechnie oczekiwane w naszym kraju. 

W tym miejscu jako kontrast dla tegorocznej serii – jak zaznaczyłem powyżej, estetycznie wykonanej, lecz niestety poza tytułem pozbawionej wyraźnych akcentów religijnych, przypomnę emisję z przed dwóch lat.


1999
Wówczas objęła ona dwa obrazy pędzla Szymona Czechowicza__„Złożenie do grobu” (3,00 zł) i „Chrystus Zmartwychwstały” (1,55 zł), pochodzące ze zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie. Szymon Czechowicz (1689 – 1775) to malarz zaliczany do twórców ery baroku w Polsce. Spod pędzla artysty wyszły liczne obrazy religijne, które można oglądać m.in. w kościołach Wilna, Krakowa, Lwowa, Warszawy, Lublina, Lubartowa i Poznania oraz portrety, m.in. rodziny Ossolińskich, Sułkowskich, Jana Fryderyka Sapiehy, Klemensa Branickiego i Wacława Rzewuskiego. Autorką projektu ówczesnej serii znaczków, wydanej 1 kwietnia 2009 r. była artystka plastyk Magdalena Błażków.

Ze względu na walory poznawcze, celowa wydaje się krótka prezentacja polskich znaczków emisji „Wielkanoc”, nieopisanych powyżej, a wprowadzonych do obiegu w ostatnich kilkunastu latach:

- 1997 – cztery znaczki: święcenie palm (50 gr), malowanie pisanek (60 gr), święcenie pokarmów (80 gr) i śmigus – dyngus (1,1 zł);
- 1998 – dwa znaczki: Baranek Paschalny na tle krzyża (55 gr) i Jezus Chrystus (65 gr);- 1999 – na trzech spośród czterech znaczków przedstawiono sceny z czternastowiecznego Poliptyku Grudziądzkiego, tj. modlitwę w Ogrójcu (60 gr), dźwiganie krzyża przez Chrystusa (65 gr) i Zmartwychwstanie (1,40 zł). Ostatni znaczek serii ukazał piękny obraz Piety z Tubądzina (1,0 zł), namalowany w XV wieku przez nieznanego artystę;
- 2000 – dwa znaczki: Chrystus złożony do grobu (70 gr) i Chrystus Zmartwychwstały na tle koła (80 gr) w ikonografii symbolizujący Boga, wieczność i nieskończoność;
- 2001 – dwa znaczki wykonane w konwencji średniowiecznego witrażu, na których przedstawiono niewiasty u grobu Jezusa Chrystusa (1 zł) oraz zmartwychwstałego Syna Bożego w otoczeniu apostołów (1,9 zł);
- 2002 – piękna, świąteczna palma (1,10 zł) oraz kurczęta (2 zł);


2003

- 2003 – znaczki przedstawiające Syna Bożego w ludowym rzeźbiarstwie jako Chrystusa Frasobliwego (1,20 zł) oraz Chrystusa Zwycięzcę (2,10 zł). Figura Chrystusa Frasobliwego ukazuje Jezusa medytującego w pozycji siedzącej, z głową wspartą na dłoni. Z kolei rzeźba Chrystusa Zwycięzcy przedstawia jego postać stojącą z uniesioną do góry prawą dłonią w geście błogosławieństwa oraz krzyżem, wspartym o ziemię;
- 2004 – gałązki wierzby oraz zajączek (1,25 zł) i baranek (2,10 zł);
- 2005 – zajączek (1,30 zł) oraz pisklę (2,20 zł) w otoczeniu kwiatów;
- 2006 – ludowe tradycje Niedzieli Palmowej (1,30 zł) i śmigus-dyngus (2,40 zł);
- 2007 – dwa znaczki w konwencji tradycyjnej twórczości ludowej: baranek upleciony ze słomy (1,35 zł) i kurka wykonana z drewnianych pisanek (2,40 zł);
- 2008 – pisanki na zielonej serwetce (1,35 i 2,40 zł);

- 2010 – tło zielonej łąki – symbol wiosny, na którym przedstawiono baranka z chorągiewką wielkanocną, wyrażającego ofiarę życia Jezusa, złożoną za grzechy świata oraz Jego zwycięstwo nad śmiercią (1,55 zł), a także koszyk z jajami wielkanocnymi na walorze o nominale (2,40 zł).


2011

Andrzej Żarczyński

Koło PZF nr 1 „Łódź – Miasto”

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie