18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Wołyńskie pochówki

Redakcja
We Włodzimierzu Wołyńskim pogrzebano szczątki obywateli polskich, rozstrzelanych przez NKWD.

FOT. AGNIESZKA RATNA tekst i zdjęcia

Kurier Galicyjski opisywał już prace wołyńskich archeologów w okolicach zamku Kazimierza Wielkiego, którzy odkryli masowe pochówki. Jak podał kierownik prac Sergij Panyszka, były to szczątki obywateli polskich, rozstrzelanych przez NKWD w 1941 roku. Pan Panyszka prognozuje, że takich pochówków na terenie grodziska Włodzimierskiego jest jeszcze kilka. W sierpniu br. wspólna polsko-ukraińska ekspedycja archeologiczna odnalazła kolejną mogiłę, w której natrafiono na szczątki ponad 300 osób w różnym wieku. Wśród nich są wojskowi, cywile, mężczyźni, kobiety i dzieci. Najmłodsza ofiara miała około 1,5 roku, a najstarsza – około 60. „Wiele znalezionych przedmiotów świadczy o tym, że pomordowani tu byli Polakami, – mówi archeolog, dyrektor firmy „Wołyńskie starożytności” Oleksij Złatogorski. – Są to guziki, nieśmiertelniki polskich policjantów, dużo przedmiotów ze złota i monet, które świadczą o tym, że ci ludzie zostali rozstrzelani przez sowieckie organy, które śpieszyły się, nie sprawdzały dokumentów i kieszeni ofiar”.

Tego samego zdania jest i Włodzimierz Stemkowski, dyrektor Włodzimierz-Wołyńskiego muzeum historycznego:

– Pierwsza wersja – to mogą być żołnierze i oficerowie korpusu gen. Mieczysława Smorawińskiego. We wrześniu 1939 roku zostali otoczeni przez Armię Czerwoną i oddziały Wehrmachtu. Ślad po tym zgrupowaniu zaginął. Widocznie, przez jakiś czas byli przetrzymywani w koszarach, a potem ich stopniowo rozstrzeliwano. Inna hipoteza – to uciekinierzy z Polski, którzy w 1939 roku zostali okrążeni. Mogła to też być i miejscowa ludność, Ukraińcy i Polacy, którzy stali się niewygodni lokalnym władzom. Jak dla naszej terenów, ofiary mają dobrze utrzymane uzębienie. Możliwie, że ofiary – to mieszkańcy Warszawy, Krakowa czy Lwowa, gdzie stomatologia stała wówczas na wysokim poziomie. Ostatnio niektóre masmedia podały informację o tym, że ofiarami mogli być Żydzi, rozstrzelani przez hitlerowców. Myślę, jednak, całkowicie nie odpowiada to faktom. Ludność żydowskiego getta została rozstrzelana poza miastem. Przed tym odebrano im kosztowności. Jak wyjaśnić ten fakt, że przy szczątkach znaleziono wiele cennych złotych przedmiotów? Lub, po co Żydówka miałaby przy sobie lusterko z naklejonym na odwrocie portretem marszałka Rydza-Śmigłego?

Włodzimierz Stemkowski twierdzi, że w powojennych latach o tajnym cmentarzu w centrum miasta dobrze wiedziało KGB. Gdy ekspedycja archeologiczna z Leningradu rozpoczęła prace na zamczysku i natknęła się na ludzkie szczątki zabroniono dalszego prowadzenia prac. Taką samą decyzję otrzymał mieszkaniec miasta, gdy chciał wykopać dół na potrzeby gospodarcze.

Ekshumację szczątków ukraińscy archeolodzy prowadzili wspólnie z polskimi kolegami pod kierownictwem profesora Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu Andrzeja Koli. Prace były finansowane przez stronę ukraińską – przedsiębiorstwo państwowe „Wołyńskie starożytności”. Od finansowania zależy, kiedy prace rozpoczną się w roku następnym. O tym, że dotychczas znalezione tu pochówki nie są jedynymi świadczą dwa nowe stanowiska, zorganizowane w tym roku. W nich też znaleziono ludzkie szczątki.

Teraz, przed zbliżającą się zimą, prace zostały tymczasowo zakonserwowane. Wydobyte szczątki zostały pochowane zgodnie z tradycją chrześcijańską na Federowskim cmentarzu w centrum Włodzimierza-Wołyńskiego. W czasie ceremonii pogrzebowej przewodniczący Rady Wojewódzkiej Borys Klimczuk powiedział: „Nie znamy skąd pochodzili, narodowości ani wieku tych ludzi. Te masowe mordy – to straszna lekcja dla wszystkich narodów. Dziś żyjemy w czasach pokoju i powinniśmy być dobrzy dla siebie i dawać zdecydowaną odprawę wszelkim gnębicielom”.

Borys Klimczuk zawiadomił, że badania archeologiczne na dawnym grodzisku we Włodzimierzu-Wołyńskim będą kontynuowane w przyszłym roku. W miejscu odkrytych pochówków zostanie wystawiony obelisk „Człowiekowi – ofierze reżymów totalitarnych”. Gubernator Wołynia podziękował prezydentowi i rządowi Rzeczypospolitej za uporządkowanie pochówków na tych terenach.

AGNIESZKA RATNA tekst i zdjęcia

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3