reklama

,,Z rozkazu Rządu Polskiego obejmuję tu władzę". Podgórze - hołd pamięci kapitana Antoniego Stawarza, oswobodziciela Krakowa

Janusz Michalczak
Janusz Michalczak
Zaktualizowano 
Nie dość okazji do wspominania postaci - w owym czasie porucznika - Antoniego Stawarza (1889 - 1955), człowieka wielkiej odwagi i fantazji. Jednego z tych wielkich Polaków, którego życiorys jest gotowym materiałem na scenariusz filmowy. 31 października, to dzień w którym przed 101 laty Antoni Stawarz, dowodząc niewielkimi oddziałami, zajął dworzec i austriackie koszary przy ul. Kalwaryjskiej, a także odwach w Rynku Głównym.

WIDEO: Krótki wywiad

Wydarzenia, które rozegrały się za murami koszar, opisał w swoich wspomnieniach wydanych tuż przed wojną w 1939 roku.

Mając w pogotowiu uzbrojonych żołnierzy zarządził, jako oficer inspekcyjny, alarm wzywając na plac apelowy nieuzbrojonych żołnierzy. "Chciałbym jednak, aby mnie wszyscy dokładnie zrozumieli, więc będę mówił do każdego w jego własnym języku - zawołał. - Niech Niemcy ustąpią na lewo, Słowianie zaś na prawo!”. Ze stojącego przede mną tłumu wyłoniły się natychmiast dwie różne gromady: na lewo wielka, na prawo mniejsza składająca się z Czechów, Rusinów i Ślązaków. Na polu zrobiło się jasno. Niektórzy niezdecydowani wahali się, dokąd mają się przyłączyć. „Chodźże tu do nas Franta! Od kiedy ty znowu zostałeś Niemcem?” – słyszę jakiegoś Czecha.

Podobnie ktoś po polsku woła do niezdecydowanego Ślązaka. Wyjmuję gwizdek służbowy i wydaję jeden, długi, przeraźliwy gwizd. Na ten sygnał wypada ppor. Śnigowski z ludźmi, ukrytymi za barakiem i błyskawicznie wprost otacza zbrojnym kordonem przerażoną gromadę niemiecką. Nie na darmo uczono żołnierzy tej sztuki w celach asystencyjnych. Zastraszeni Niemcy widząc skierowane ku sobie bagnety, zbijają się w gromadę.

Mówię do nich po niemiecku: "To, co chciałem wam powiedzieć, powiem wam teraz. Stara Austria wali się w gruzy, a na podstawie zasad prezydenta Wilsona powstają na jej miejscu państwa narodowe. Rewolucja w całym państwie. Polacy w Galicji, nie mogąc się doczekać dobrowolnego opuszczenia ich ziemi przez zaborców, zmuszeni są użyć w tym celu siły. Oznajmiam wam, iż jesteście rozbrojeni. Wasi dawniejsi dowódcy przestali być dzisiaj nimi, a ja z rozkazu Rządu Polskiego obejmuję tu władzę, tj. tu w koszarach na Podgórzu i okolicy".

Podczas dzisiejszej uroczystości 101-lecie tych wydarzeń, która odbyła się na pl. Niepodległości w Podgórzu, zainscenizowano wydarzenia ściągnięcia austriackiej i wywieszenia polskiej flagi oraz przejęcia komendy nad koszarami. Złożono też kwiaty pod tablica upamiętniającą poległych legionistów. - Wolność nie jest nigdy dana raz na zawsze - podkreślał wiceprzewodniczący Rady Miasta Krakowa Sławomir Pietrzyk. - Musimy pamiętać, że walczyły o nią kolejne pokolenia Polaków. To dla nas wielkie zobowiązanie.

Czytaj także

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3