Za Birkuta klaszczę od czterdziestu lat

Marek Bartosik
Edytorial. Rok był 1976. Centrum Katowic, kino Rialto. Widownia wypełniona, choć seans jest popołudniowy, dzień powszedni, a miejsce, gdzie władza pozwoli pokazać „Człowieka z marmuru” trzeba było wytropić.

Wreszcie dwie i pół godziny ciszy. Potem przez salę przeszedł jakiś impuls. Wszyscy gwałtownie wstali i długo, bardzo długo klaskali przed ciemniejącym ekranem. Stałem między nimi, wstrząśniętymi.

Pierwszy raz spotkałem się z taką reakcją publiczności w kinie. I klaskałem zawzięcie, bo historią Birkuta Andrzej Wajda mówił wprost do nas, nazywał naszą frustrację i beznadzieję.

Żyliśmy ćwierć wieku po tym jak Mateusz Birkut budował Nową Hutę. Ale tuż obok mojego rodzinnego miasta trwała inna wielka budowa socjalizmu, tym razem w wersji Edwarda Gierka. Powstawała huta Katowice.

Już bez stalinowskiej opresji, ale z takim samym ekonomicznym i ekologicznym bezsensem i nieznośną oprawą propagandową, której symbolem było hasło „Żeby Polska rosła w siłę...”. „Człowiek z marmuru” otworzył mi, ówczesnemu nastolatkowi, oczy na rzeczywistość. Pozostał dla mnie najważniejszym, choć przecież nie najpiękniejszym filmem Andrzeja Wajdy.

Po śmierci reżysera jego filmy znowu będą hierarchizowane i analizowane - artystycznie, historycznie, politycznie. Oceniana będzie postawa samego Wajdy wobec władzy, tamtej czerwonej, jego działania publiczne w III RP. Dla widzów to jednak nie ma dużego znaczenia.

Wajda pozostanie w pamięci milionów jako ktoś, kto wpłynął na ich rozumienie Polski, jej historii albo wręcz na ich losy. Czasami bardzo konkretnie. Ja np. bez „Człowieka z marmuru” , bez roli Krystyny Jandy, może nie uwierzyłbym, że mimo dotkliwie realnego socjalizmu trzeba zostać dziennikarzem. Klaszczę więc Wajdzie za historię Birkuta, za tamto uniesienie już od czterdziestu lat.

CZYTAJ RÓWNIEŻ: Odszedł Andrzej Wajda, człowiek z żelaza polskiej kinematografii

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3