Zadymy w Krakowie i Nowej Hucie

Piotr Subik
Protesty opozycji antykomunistycznej w dniu 31.08.1982 roku w Krakowie Instytut Pamięci Narodowej Sygnatura: IPNKr-3-15-1-61
Historia. Podczas stanu wojennego niemal każda manifestacja kończyła się bitwą z milicją. Czy poznajecie się Państwo na zdjęciach SB?

- Nowa Huta, obok Gdańska i Wrocławia, była jednym z najsilniejszych bastionów "Solidarności". Źródłem tego oporu był kombinat i nowohucka młodzież, która nie miała już żadnych złudzeń wobec komunizmu. Dzięki temu manifestacje na terenie dzielnicy nigdy nie wygasły - mówi dr Monika Litwińska z Biura Edukacji Publicznej Oddziału IPN w Krakowie.

Rozpoznaj się na zdjęciach z PRL-u >>

Pierwszy raz po wprowadzeniu stanu wojennego do starć z ZOMO doszło jednak na Rynku Głównym, po mszy św. w intencji górników zabitych w kopalni "Wujek". Na wiernych wychodzących ze świątyni brutalnie napadło ZOMO. Ludzie byli pałowani i przewracani strumieniami wody z armatek.

Brutalną akcję w centrum Krakowa ZOMO przeprowadziło także 13 maja 1982 r., po mszy św. w rocznicę zamachu na Ojca Świętego Jana Pawła II. W demonstracji uczestniczyło ok. 12 tys. osób. Ludzie nie mieli szans na ucieczkę, bo oddziały uzbrojonych milicjantów zablokowały wszystkie wyjścia z rynku.

Jak podkreślono w książce "Stan wojenny w Polsce 1981-1983", pod red. prof. Antoniego Dudka, opór społeczny narastał stopniowo, a przełom nastąpił właśnie w maju 1982 r., i to nie tylko w Małopolsce. A wydarzenia, które rozegrały się na Rynku 13 maja, nie były pierwszymi w tym miesiącu starciami z ZOMO w Krakowie. Szczególnie dramatyczny przebieg miały obchody rocznicy Konstytucji 3 maja. Kilka tysięcy osób zebrało się na mszy w katedrze na Wawelu. Po zakończeniu liturgii pochód ruszył w kierunku Rynku Głównego, ale pod drodze został zaatakowany przez ZOMO. Pacyfikacja trwała do nocy.

Z kolei 13 czerwca scenerią starć stała się Nowa Huta (pierwsza manifestacja odbyła się w tej dzielnicy 30 kwietnia 1982 r.). Po mszy w Arce Pana, kościele MB Królowej Polski w Bieńczycach, wierni sformowali pochód i ruszyli w stronę pl. Centralnego. A kiedy drogę zastąpiło im ZOMO, w ruch poszły kamienie, butelki z benzyną, a na okolicznych ulicach pojawiły się barykady. Największa w tym okresie manifestacja w Małopolsce odbyła się 31 sierpnia 1982 roku, w drugą rocznicę podpisania Porozumień Sierpniowych. Zaczęło się od przemarszu załogi Huty im. Lenina, a skończyło bitwą stoczoną przez manifestantów po mszy w Bieńczycach. Podobnie było na Starym Mieście. Za udział w zamieszkach zatrzymano ponad 250 osób.

Tragiczny przebieg mały wydarzenia w Nowej Hucie 13 października. To wtedy z rąk esbeka Andrzeja Augustyna zginął Bogdan Włosik, 20-letni elektryk (pisaliśmy o tym w poprzednim odcinku tego cyklu). Ostatnie w 1982 r. demonstracje odbyły się 10 i 11 listopada.

W 1983 r. siła społecznego oporu osłabła, do czego przyczyniło się m.in. zawieszenie stanu wojennego 31 grudnia 1982 r. Ale demonstracje, a przy ich okazji konfrontacje z ZOMO, odbywały się nadal. I niosły za sobą również tragiczne skutki. To podczas walk z milicją 3 maja 1983 r. od uderzenia granatem łzawiącym zginął 29-letni pracownik huty Ryszard Smagur. Przynajmniej chwilowe uspokojenie nastrojów przyniosła w czerwcu 1983 r. druga pielgrzymka papieża Jana Pawła II do Polski. Aż do zniesienia stanu wojennego 21 lipca 1983 r. w Krakowie i Nowej Hucie nie odnotowano już demonstracji.

NAPISZCIE DO NAS

Zapraszamy naszych Czytelników w podróż do czasów PRL-u. Z miliona fotografii znajdujących się w archiwach IPN w Krakowie wybraliśmy te, które dotyczą najważniejszych wydarzeń z lat 80. XX w. Kto odnajduje się na tych zdjęciach? Liczymy na pomoc Czytelników: jeśli rozpoznajecie siebie, bliskich, znajomych, sąsiadów itp. - napiszcie na adres: prl@dziennik.krakow.pl.

Kolejne fotografie publikujemy co poniedziałek na łamach "Dziennika Polskiego" i na www.dziennikpolski24.pl

Wideo

Komentarze 2

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

S
Szaman II kategorii

Mnie interesuje punkt 12 a mianowicie pocieranie jeża... Gdzie i kiedy można, moja ma jakies trudne dni i przydał by się jakiś mag żeby przepowiedział kiedy będę mógł pochochracj ej jeża....

M
Marsel Kamaletdinow

Astrolog Indian szkoły astrologii – professor Marsel Kamaletdinov !
Astrologia - to bardzo dokładny nauka : Z pomocą obliczeń astrologicznych można dokładnie i
szczegółowo przewidzieć pełną życia każdej osoby , wszystko znaczący wydarzenia w jego życiu do
ostatniego szczegółu I obliczać nieprzyjemny chwile w życie i przez możliwości ich obejścia !
Przewiduję, przeszłość i przyszłość wielu znanych ludzi na całym świecie ! A pomoc telegram th człowiek,
który podszedł do mnie ! Dla i obliczyć strologicheskogo mnie koniecznie fizyczna obecność najbardziej
człowieku, wymagany taki informacja jako : Rok narodziny miesiąc dzień urodzin urodzenia, miejsce
narodziny i przez możliwości h narodziny najbardziej mężczyzna a imię , Imię i nazwisko rodowe !
I może dać konkretnej odpowiedzi na praktycznie każdym pytaniu i dać prawo porady, i że można.
pytania, że większość osób pyta mnie :
1 Posiada czy nadzieja wzbogacić i w którą stronę?
2 Czas trwania kręgosłupa życie matka, ojciec lub inny zamknąć dla mnie ludzie?
3 Poród: gdzie i CT temat - chłopca czy dziewczyny?
4 Alive lub jm rtv osoby zaginionej I miejsce jego spędził?
5 Choroba: chory ludzi i może czy wyzdrowieć , niż , i gdzie ?
6 Małżeństwo : gdzie małżeństwa - małżeństwa, i z dobrze czy rodzin będzie partner przez małżeństwo?
7 Znaki zdrowie i długi życie?
8 Czas: gdzie mo jette wypadek?
9 Return schenie skradzionego mienia: kto złodziej i powrót czy nieruchomość właściciel i gdzie jest
skradzione przedmioty?
10 Zabójstwo kto zabił tego człowieka i to, co i gdzie teraz jest usytuowany morderca.
11 Czy przebieg procesu: kto zwycięstw - ja lub pozwany?
12 Podróż za pocierać jeża: gdzie i gdzie może iść i na jak czas lepiej?
13 Zmień siedzenia rozpoczął: czy zmienić miejsce praca i co czekać z nowy?
14 Jak dowiedzieć się, kto mój tajemnica wróg?
15 Tytuł: widok praca dla mnie wybierać do otrzymać noe moralne i moralne zadowolenie?
16 Będą umieścić czy mój brat lub osoba do więzienia i na jak I he umrze, jeśli on tam jest?
17 Zmiany czy dla mnie żona lub mąż: z przez kogo , gdzie I kiedy?18 Czy czy ja mieć seksua kontakt lnu z kobietą lub mężczyzną i jako dla mnie lepiej zapoznał się z jej lub
z czesc m?
19 Zakup i sprzedam: warto czy dla mnie kupować lub sprzedać to rzecz?
20 Veracity fałszywe pogłoski: lub prawdomówny te wiadomości?
21 Jak przykrywką sport dla mnie iść do zostać sławny?
22 Czy będzie zwycięstwo spór dla mnie?
23 Fpic sua moja żona do poczęcia dziecka i którego pierwszy?
24 Odzyskuje czy chory mężczyzna lub umiera i gdzie to zdarzyć?
25 Klątwa bóstw, co nazywa, i przez kogo , prysznice martwy ludzie lub żyje?
26 Znaki i ubóstwo i bogactwo: ich powody?
27 Jak nie jestem zavoe lokalizację vat dla kobiety lub mężczyzny: być może czy to ?
28 Jak moda dla mnie dotrzeć udany w życie w praca , wartość firmy, miłość?
29 wiele wiele inny pytania na że nie m ozhet własną odpowiedź!
tutaj kontakty - web: marsel-kami.jimdo.com lub skype : marsel-kami.
lub email: marseille57odessa@yahoo.com lub telefon efony : +380675560814 lub
+380993374117 lub +380938754847 lub 380 487 017 lub 049 lub
Pozdrawiam Marsel Kamaletdinov , professor of Indian Astrology and Magik !
Odessa, Ukraina

Dodaj ogłoszenie