Zamek w Dębnie

ABK
Znajdujący się w leżącej między Brzeskiem a Wojniczem wsi Dębno późnogotycki zamek jest najstarszym zabytkiem architektury świeckiej w naszym regionie. Jest także najstarszą w Polsce wielkopańską rezydencją. Wzniesiony w 70. latach XV w. na dolnych partiach rycerskiego zameczku z 1 poł. wieku XIV, do dziś przetrwał w pierwotnym niemal kształcie. Inicjatorem jego budowy był kasztelan krakowski Jakub z Dębna z rodu Odrowążów, będący drugą osobą w państwie w czasach panowania króla Kazimierza Jagiellończyka. Usytuowany na niewielkim, sztucznie uformowanym wgórzu, otoczonym głęboką fosą z przerzuconym nad nią drewnianym mostem i nieckami dawnych stawów, sprawia wrażenie masywnego, dobrze zabezpieczonego przed wtargnięciem doń nieproszonych gości fortalicjum. Bezpieczeństwo jego mieszkańcom zapewniały niegdyś także kamienne mury przyziemia czterech połączonych ze sobą piętrowych gmachów otaczających wewnętrzny dziedziniec, grube kraty w oknach piwnic i parteru oraz dwie narożne baszty o wspartych na kamiennych kroksztynach górnych kondygnacjach.

Wznosząc nowy zamek dębiński, zadbał kasztelan Jakub, aby był on nie tylko bezpieczny, ale także wygodny i odpowiadał wymogom reprezentacji. Dlatego też określił jego budowniczemu, którym był kierujący krakowską strzechą murarsko-kamieniarską Marcin Proszko, rozbudowany program przestrzenny i użytkowy. I tak - jako mieszkanie służyły mu komnaty na piętrze gmachu południowego i parterze zachodniego. Budynek północny przeznaczył dla zamkowej służby i straży. Celom reprezentacji zaś służył cały gmach wschodni z przybudowaną doń, a rozebraną w 1777 r. zamkową kaplicą i obszerną, powiększoną jeszcze o wnętrze wykusza "salą rycerską", zajmującą niemal połowę jej pierwszego piętra. O tej jego roli zaświadcza zachowany do dziś bogaty późnogotycki wystrój architektoniczny, na który składają się wykute w piaskowcu karpackim portale schodkowe typu "długoszowskiego", portale z herbem Odrowąż, rzeźbiona oprawa wnętrz dwóch wykuszy oraz rzeźbiarska dekoracja zewnętrznej strony wykusza północnego w postaci fryzu z herbami Polski, Litwy i Odrowążów oraz płycin z ornamentami maswerkowymi i roślinnymi.
Odrestaurowany w 3 ćwierci ubiegłego wieku dębiński zamek w 1976 r. przekazany został w użytkowanie tarnowskiemu Muzeum Okręgowemu, które urządziło w nim ekspozycję wnętrz zamkowych, tworząc jeden ze swoich oddziałów. Podstawę owej ekspozycji stanowi kolekcja zabytkowych mebli, dzieł sztuki i rzemiosła artystycznego oraz militariów pochodzących ze zbiorów książąt Sanguszków, które przed 1939 r. zdobiły wnętrza należącego do nich pałacu w tarnowskich Gumniskach. A jest też odtworzone wnętrze zamkowej kaplicy, skarbiec, zamkowa kuchnia i "apteka", a nawet więzienny loch. (ABK)

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3