Barycz - tam, gdzie była sól

Redakcja
Udostępnij:
\*\* missed drop char \*\*Solankę najpierw przesyłano do Krakowskich Zakładów Sodowych (dawny Solvay), położonych obecnie na terenach Centrum Handlowego "Zakopianka", a po ich zamknięciu do warzelni w Wieliczce. Wskutek wyczerpania się zasobów eksploatację soli w złożu "Barycz" zakończono 31 grudnia 1998 r., a kopalnię postawiono w stan likwidacji.

Geoturystyka dla każdego

Wszyscy znamy kopalnię w Wieliczce. Ale mało kto wie, że do niedawna wydobywano też sól w granicach Krakowa, ze złoża "Barycz", stanowiącego zachodnie przedłużenie złoża wielickiego. Eksploatację soli rozpoczęto tu w 1924 r. Prowadzono ją metodą ługowania za pomocą otworów wiertniczych z powierzchni. Otworową kopalnię "Barycz" oddziela od podziemnych wyrobisk kopalni "Wieliczka" szeroki, 200-metrowy filar ochronny.

Od soli do odpadów

   Tworzące się w wyniku ługowania soli podziemne komory zapadały się, zmieniając pierwotną rzeźbę terenu. Z powodu osiadania i zapadlisk obszar kopalni "Barycz" nie nadawał się do dalszego użytkowania. A ponieważ miasto Kraków poszukiwało miejsca dla składowania odpadów komunalnych, zdecydowano się je tu ulokować. Naturalna morfologia terenu i budowa geologiczna podłoża sprzyjały temu przedsięwzięciu.
   Obszar składowiska stanowi zamkniętą z trzech stron dolinę, otoczoną wzniesieniami Kosocic, Grabówek, Pagorów i Soboniowic. Naturalnym wylotem doliny jest przełom potoku Malinówki pomiędzy wzgórzami Pagory i Kosocice. W podłożu wysypiska występują nieprzepuszczalne skały ilaste, które tworzą nadkład złoża solnego. Ich miąższość wynosi 100 - 180 m. Tereny pogórnicze kopalni "Barycz" stały się miejscem składowania odpadów komunalnych już w 1974 r.
   Składowanie odpadów rozpoczęto od strony gminy Wieliczka i ta część wysypiska, zwana umownie etapem I, jest już zrekultywowana. Jej powierzchnię pokrywa zielona, przysłowiowo angielska trawa. Teren ten wygląda jak pole golfowe, a jedyną przeszkodą dla potencjalnych użytkowników są wystające studzienki, służące do odgazowania składowiska. Obecnie odpady lokowane są w granicach II etapu składowiska, a III etap pozostaje w trakcie budowy. Całością zarządza Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania - spółka z o.o.

Monitoring środowiska

   Na składowisku w Baryczy zgromadzono już duże ilości odpadów. W latach 90. przybywało ich corocznie od 170 do 220 tys. ton.
   Tak polskie, jak i unijne standardy ekologiczne wymagają, by taki obiekt był bezpieczny dla środowiska. Dlatego też w rejonie składowiska prowadzone są badania mikrobiologiczne powietrza atmosferycznego i odorów, badania na obecność metanu w powietrzu glebowym wokół składowiska oraz badania fizykochemiczne i bakteriologiczne wód powierzchniowych i podziemnych. Prowadzone są też pomiary natężenia hałasu oraz pomiary osiadania składowiska. Badania i pomiary prowadzone są przez Państwową Inspekcję Ochrony Środowiska, Miejskie Przedsiębiorstwo Oczyszczania - spółka z o.o., Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN oraz przez Kopalnię Soli "Wieliczka".

Zagrożenia i korzyści

   Składowane odpady w wyniku procesów rozkładu i fermentacji wydzielają gaz, zwany biogazem. Emisja gazu ze składowiska może trwać do 20 lat od zakończenia składowania, a z 1 tony odpadów powstaje w tym okresie od 100 do 400 m3 biogazu. Jeżeli nie jest on ujmowany, stanowi zagrożenie dla środowiska naturalnego.
   Głównymi składnikami biogazu są metan (CH4) i dwutlenek węgla (CO2). Najgroźniejszym ze względów ekologicznych jest niekontrolowany wypływ metanu, który daje prawie 30-krotnie większy efekt cieplarniany niż CO2. Natomiast zagospodarowanie biogazu może przynieść wymierne korzyści ekonomiczne. Z uwagi na walory uznawany jest on za formę energii odnawialnej. Energia własna biogazu szacowana jest na 4 - 5 kW/m3. Już ujmowanie gazu z wysypisk o powierzchni porównywalnej ze składowiskiem w Baryczy staje się opłacalne. Wykorzystanie biogazu jest jedną z form racjonalnego zagospodarowania odpadów, które większości z nas wydają się całkiem bezużyteczne.
   Biogaz ze składowiska odpadów w Baryczy pozyskiwany jest poprzez pionowe otwory wiercone do głębokości około 15 m na obszarze I etapu wysypiska oraz poziome perforowane systemy rurowe założone w obszarze II etapu składowania. Oba połączone ze sobą systemy umożliwiają pozyskiwanie biogazu w ilości 250 - 300 m3/godz. Zawiera on od 45 proc. do 65 proc. metanu, który wykorzystywany jest przede wszystkim do produkcji energii elektrycznej i ciepła dla potrzeb zaplecza technicznego i socjalnego składowiska. Nadwyżki energii elektrycznej przekazywane są do miejskiej sieci energetycznej.
   Na geoturystyczną wyprawę po składowisku odpadów komunalnych "Barycz" zapraszamy 23 marca. Spotkamy się przed wejściem do obiektu o godz. 12. Dostaniemy się tam autobusem linii 107, odjeżdżającym sprzed dworca kolejowego w Płaszowie o 11.37; wysiądziemy na przystanku Barycz II na żądanie.
KRZYSZTOF BRUDNIK, KRZYSZTOF CZAJKA
   
   Mgr inż. Krzysztof Brudnik jest głównym geologiem Kopalni Soli "Wieliczka"; a dr inż. Krzysztof Czajka kierownikiem Zakładu Gospodarki Odpadami Komunalnymi i Energii Odnawialnej PAN. Obaj są absolwentami Wydziału Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Akademii Górniczo-Hutniczej.
   Miejsce naszego spotkania wydaje się mniej sympatyczne i zachęcające niż dotychczasowe, ale tak nie jest, co osobiście sprawdziła organizatorka wycieczki - dr inż. Renata Blajda z Katedry Geologii Kopalnianej WGGiOŚ AGH.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polacy posiadają coraz droższe smartfony

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Dziennik Polski
Dodaj ogłoszenie