Chcą upamiętnienia kirkutu za synagogą

Alicja FalekZaktualizowano 
Łukasz Blocher nie wiedział, że przy ul. Piotra Skargi był żydowski cmentarz. - Powinna się tutaj pojawić choćby tabliczka - uważa. Damian Radziak
Społeczność żydowska zwróciła się do konserwatora zabytków o pozwolenie na ogrodzenie starego cmentarza. Zgody nie dostała.

Na niedużym skwerze przy ul. Piotra Skargi rosną kasztany. Niewielu mieszkańców miasta wie, że w tym miejscu znajdował się jeszcze w XIX wieku żydowski cmentarz. Głęboko pod ziemią nadal spoczywają ludzkie szczątki, bo przenoszenie zwłok w religii żydowskiej jest zabronione.

Przy skwerze nie ma choćby tabliczki informującej o kirkucie. Potomkowie cadyka Chaima Halberstama z Nowego Jorku w USA chcą to zmienić i teren dawnego cmentarza ogrodzić. Na to nie wyraża zgody konserwator zabytków i proponuje inne rozwiązanie.

Co kryje ziemia?
Łukasz Blocher, młody mieszkaniec Nowego Sącza, często przechodzi ul. Piotra Skargi i zatrzymuje się, żeby odpocząć na jednej z ławek umieszczonych na skwerze.

- Nie zdawałem sobie sprawy, że w tym miejscu przed laty byli grzebani zmarli - przyznaje Blocher. - W regionie jest wiele starych cmentarzy, ale zazwyczaj są tabliczki z informacjami. Tutaj takiej brakuje i szkoda, bo warto poznawać historię miasta.

Tego samego zdania jest Łukasz Połomski, historyk i założyciel Sądeckiego Sztetlu, który przybliża historię Żydów.

- Cmentarz utworzono wraz z przybyciem do Nowego Sącza pierwszych Żydów w 1673 roku. Dopiero w 1855 r. powstała nowa nekropolia przy ul. Rybackiej - zaznacza Połomski. - Jeszcze w okresie międzywojennym część starego kirkutu była ogrodzona i znajdowały się tutaj macewy. Niemcy wykorzystali je do budowy dróg i ogrodzeń.

Symboliczna brama
Pomysł mieszkających w Stanach Zjednoczonych potomków sądeckich Żydów popiera także Witold Król. Kierownik sądeckiej delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Krakowie zaznacza jednak, że ich pierwszą propozycję zmuszony był odrzucić.

- Nie mogłem się zgodzić na wysoki płot i zamknięcie skweru dla mieszkańców - mówi Król. Dodaje, że teren starego cmentarza znajduje się w obszarze sądeckiej starówki, który wpisany jest do rejestru zabytków. Każda zmiana musi być konsultowana z urzędem.

Konserwatorowi zabytków zależy, żeby dawny kirkut upamiętnić w taki sposób, by zawierał symbolikę judaistyczną i by każdy miał do niego dostęp. Stąd potomkom Halberstama zaproponowano inne rozwiązanie.

- Zgodziliśmy się na oddzielnie skweru od ulicy niewysokim płotem - mówi Król. - Zaproponowaliśmy też stworzenie symbolicznej bramy między dwoma światami - żywych i umarłych.

Teraz urzędnicy czekają na nowy projekt. Najprawdopodobniej poznają go w kwietniu, kiedy chasydzi przyjadą do Nowego Sącza na grób swojego cadyka.

Autor: Damian Radziak

Wideo

Materiał oryginalny: Chcą upamiętnienia kirkutu za synagogą - Gazeta Krakowska

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze 1

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Pani Alicjo - wyznawców religii piszemy z małej litery: chrześcijanie, muzułmanie, żydzi.

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3