Kraków. Nowohucki "Pałac Dożów" został ściśle chronionym zabytkiem

Małgorzata Mrowiec
Małgorzata Mrowiec
Nowohucki tzw. Pałac Dożów, określany też mianem Watykanu, trafił do rejestru zabytków. Mowa o dwóch budynkach tworzących Centrum Administracyjne Huty im. T. Sendzimira (pierwotnie im. Lenina). Zostały wpisane do rejestry wraz z zespołem głównej bramy wjazdowej na teren kombinatu metalurgicznego przy ul. Ujastek 1 w Nowej Hucie. Wpis, dokonany przez małopolską konserwator zabytków, w tych dniach się uprawomocnił.

- Na podstawie decyzji o wpisie z 22 października budynki objęte są ochroną całkowitą, zarówno ich zewnętrze i wnętrze. Wykonywanie wszelkich robót budowlanych, prac konserwatorskich lub innych działań przy tym zabytku wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków – przekazuje Dominika Długosz, zastępca małopolskiego konserwatora.

Pałac Dożów to dwa identyczne gmachy, wzniesione w połowie lat 50. XX wieku przy głównym wejściu na teren kombinatu, z przeznaczeniem dla dyrekcji zakładu. Są połączone podziemnym tunelem. Autorami projektu, wyłonionego w konkursie, byli: Janusz Ingarden, Marta Ingarden i Janusz Ballenstedt.

- Pałacowi Dożów bez wątpienia się to należało - komentuje jego wpis do rejestru zabytków dr hab. Waldemar Komorowski, historyk sztuki, członek Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa. - Jest to architektoniczne dzieło dobrej jakości artystycznej. Reprezentuje socrealizm, a wręcz mamy tu szczyt socrealizmu, obiekt, który realizuje wszystkie zadania, jakie stawiano przed tą architekturą.

Jak tłumaczy Waldemar Komorowski, zgodnie z ideą socrealizmu Nowa Huta była traktowana jako młodsza siostra Krakowa. Jej architektura - podobnie jak cała architektura Polski Ludowej – miała nawiązywać do dobrych wzorów z dawnych czasów, w tym wypadku – miały być w niej stosowane elementy zaczerpnięte z renesansu, w nawiązaniu do renesansowego Krakowa.

- I stąd elementy, cytaty z architektury polskiej XVI wieku, zaczerpnięte z różnych miejsc i wklejone w Pałac Dożów. Ogólna bryła budynków to powiększona bryła kasztelu w Szymbarku. Attyka z kolei jest luźnym powtórzeniem attyki z Kazimierza nad Wisłą. Co więcej, są tam liczne cytaty z architektury europejskiej, nawet – o czym, jak myślę, zleceniodawcy, czyli partia komunistyczna, nie mieli pojęcia – są architektoniczne cytaty z bazyliki św. Piotra na Watykanie – w zwieńczeniach klatek schodowych - mówi dr Komorowski.

Historyk sztuki podkreśla, że wpis do rejestru zabytków ma dla obiektu ogromne znaczenie, ponieważ Pałac Dożów, który już nie pełni pierwotnej funkcji, czeka na nowe życie. - Budynki są dobrze zachowane, łącznie ze świetnymi wnętrzami, bardzo wystawnymi. Dobrze, że jest wpis konserwatorski, bo chroni budynek przed ewentualnym wyburzeniem lub dewastacją przy okazji przyszłych adaptacji – wyjaśnia dr Komorowski.



Czytaj także

Wideo

Materiał oryginalny: Kraków. Nowohucki "Pałac Dożów" został ściśle chronionym zabytkiem - Dziennik Polski

Komentarze 7

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

N
NH

Remont pałacu potrzebny na wczoraj !!!

S
Sokular

Ktoś ma poczucie humoru z tym porównaniem.........i chyba nie był nigdy w Wenecji .Budynek wart jest zapamiętania z innej przyczyny.W grudniu w stanie wojennym robotnicy Huty Lenina licznie strajkowali i w tym samym dniu gdy w Kopalni Wujek zamordowano górników tutaj zomowcy pacyfikowali strajk i taranowali tę bramę,wielu aresztowano....

K
Kreakauer

Zrownac to dziadostwo z ziemia. Jaki to zabytek ?

G
Gość

Nie lepiej posadzić las ?

G
Gość

Precz z Majchrowskim!!

G
Gość

Takich "zabytków" socrealizmu jest od cholery w każdym dużym przemysłowym mieście dzisiejszej Rosji. Samych "Pałaców Kultury i Nauki" ( Jak ten w Warszawie ) w Moskwie jest kilka, sam naliczyłem 7. Te całe architektoniczne "dzieła" socrealizmu są żywcem wzorowsne na bolszewickiej modzie lat 30-stych 20

>

I będzie. Stał pusty i niszczał....

Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3