Kwietniowa poprawa nastrojów w małopolskich firmach. Ale aż co trzeci przedsiębiorca odczuł poważne negatywne skutki wojny w Ukrainie

Zbigniew Bartuś
Zbigniew Bartuś
Tysiące małopolskich przedsiębiorców zaangażowało się w pomoc dla Ukraińców. Równie wielu odczuło negatywne skutki napaści Rosji na naszych wschodnich sąsiadów.
Tysiące małopolskich przedsiębiorców zaangażowało się w pomoc dla Ukraińców. Równie wielu odczuło negatywne skutki napaści Rosji na naszych wschodnich sąsiadów. Andrzej Banaś
Udostępnij:
Mimo przedłużającej się wojny w Ukrainie i związanych z nią turbulencji ekonomicznych (w tym szokującego wzrostu cen energii i paliw) nastroje wśród małopolskich przedsiębiorców uległy poprawie w porównaniu z tragicznymi, jakie dominowały w marcu – wynika z badania przeprowadzonego przez GUS wśród właścicieli i menedżerów firm w naszym regionie w kwietniu 2022. GUS po raz pierwszy zapytał o wpływ nie tylko pandemii, ale i wojny na biznes w Małopolsce. Skutki wojny okazały się być znacznie dotkliwsze od wpływu wygasającej (chwilowo?) zarazy: tylko kilkanaście procent firm nie odczuło wpływu rosyjskiej napaści na Ukrainę, natomiast konsekwencje poważne lub zagrażające istnieniu firmy dotyczą ponad 40 procent przedsiębiorstw handlu detalicznego, blisko 37 proc. budowlanych i jednej trzeciej działających w branży przetwórstwa przemysłowego. W dwóch ostatnich sektorach te odsetki są większe niż w okresach nasilenia pandemii koronawirusa. Ci również istotne – mimo napływu setek tysięcy uchodźców, więcej firm odnotowało spadek liczby zatrudnionych Ukraińców niż wzrost tej liczby.

Badania przeprowadzone wśród przedsiębiorców i menedżerów w Małopolsce przez GUS w pierwszych 10 dniach marca 2022, a więc już po rosyjskiej inwazji na Ukrainę i napłynięciu do naszego regionu tysięcy uchodźców, wykazały, że w kluczowych dla Krakowa i Małopolski sektorach gospodarki, jak przetwórstwo przemysłowe, budownictwo, handel, logistyka i turystyka, mocno przybyło osób oceniających negatywnie obecną koniunkturę i przewidujących jej dalsze pogorszenie. Zwłaszcza prognozy okazały się czarne – oceny bieżącej sytuacji były znacznie lepsze, a w niektórych branżach wręcz przeważały te pozytywne.

Wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury, uśredniający odczyty z diagnoz i prognoz dla wszystkich branż, wyniósł w marcu minus 5,2 – taka była przewaga firm oceniających koniunkturę negatywnie nad tymi, których oceny były pozytywne, z tym że w większości branż przewaga ocen negatywnych była jeszcze większa, bo średnią zawyżała sekcja informacji i komunikacji (obejmująca m.in. sektor nowoczesnych usług dla biznesu). W kwietniu 2022 ten wskaźnik znacząco się poprawił i wyniósł plus 3,7; znowu jednak wywindowała go głównie zwyżka nastrojów w informacji i komunikacji.

Kwietniowa poprawa nastrojów, ale w kilku kluczowych branżach wciąż przeważają pesymiści

Od wielu miesięcy mamy w Małopolsce do czynienia z charakterystycznym trendem: oceny bieżącej sytuacji („składowa diagnostyczna” wskaźnika koniunktury) są niezłe lub wręcz dobre, zaś prognozy na najbliższe tygodnie („składowa prognostyczna” wskaźnika) – złe lub bardzo złe. Jak to wyglądało w kwietniu?

  • przetwórstwo przemysłowe – w kwietniu 2022 wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie plus 3,7, tj. wyższym niż przed miesiącem (minus 5,2), ale niższym niż w kwietniu 2021 r.; przy czym diagnozy aktualnej sytuacji były dobre, zaś prognozy zostały zdominowane przez pesymistów;
  • budownictwo – w kwietniu wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie minus 14,8, tj. podobnym jak w marcu (minus 15,9), ale niższym niż w kwietniu 2021 r.; w prognozach przewaga pesymistów wyniosła blisko 20 procent, gdy w ocenach sytuacji bieżącej – niespełna 10.
  • handel hurtowy – w kwietniu wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie plus 6,9, tj. wyższym niż przed miesiącem (minus 2,7) oraz wyższym niż w kwietniu w ostatnich dwóch latach;
  • handel detaliczny – w kwietniu wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie minus 7,2, tj. wyższym niż w marcu (minus 16,7), ale niższym niż w analogicznym okresie poprzedniego roku; przewaga pesymistów w przypadku prognoz wyniosła tu blisko 13 procent, gdy w ocenach bieżącej sytuacji tylko 1,7 proc.
  • transport i gospodarka magazynowa – w kwietniu wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie minus 20,2, tj. wyższym niż przed miesiącem (minus 22,5), ale niższym niż w kwietniu 2021 r.; w tym segmencie w bieżących ocenach sytuacji przewaga tych, którzy oceniają sytuację negatywnie, wyniosła prawie 11 procent, natomiast w przypadku prognoz na najbliższe tygodnie - prawie 30 procent.
  • zakwaterowanie i gastronomia – w kwietniu wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie minus 8,3, tj. wyższym niż w marcu (minus 15,7) oraz wyższym niż w kwietniu ostatnich dwóch lat.
  • informacja i komunikacja – w kwietniu wskaźnik ogólnego klimatu koniunktury kształtował się na poziomie plus 21,0, tj. wyższym niż w marcu (plus 11,6); w tym segmencie gospodarki przewaga osób oceniających sytuację dobrze nad tymi, którzy oceniają ją źle wynosi aż 33 procent, natomiast w przypadku prognoz różnica na korzyść optymistów topnieje do 9,4.

Wpływ pandemii i wojny w Ukrainie na działalność firm w Małopolsce

Budujące, że we wszystkich branżach – z wyjątkiem handlu detalicznego – zdecydowana większość przedsiębiorców deklaruje, że w razie przedłużania się pandemii oraz wojny w Ukrainie ich firmy przetrwają ponad 6 miesięcy. Największy odsetek takich podmiotów (77,5 proc.) jest w usługach, najmniejszy (36,5 proc.) właśnie w detalu, przy czym kolejne 43 proc. kupców ocenia, że przetrwa od 4 do 6 miesięcy.

Około jednej trzeciej firm przewiduje spadek poziomu inwestycji z powodu pandemii oraz wojny – najwięcej (42,5 proc.) w handlu hurtowym, a najmniej (20,9 proc.) w usługach; w przetwórstwie przemysłowym spadek inwestycji wróży jedna czwarta firm, ale aż 45 proc. przewiduje ich wzrost, a 30 proc. utrzymanie. To ważne, bo inwestycje sektora przemysłowego są kluczowe dla innych segmentów gospodarki.

Sama pandemia wywiera poważny negatywny wpływ na działalność co dziesiątej firmy, przy czym w budownictwie odsetek takich podmiotów jest największy (ponad 14 proc.), a w przetwórstwie przemysłowym – najmniejszy (7 proc.). O wiele boleśniejsze skutki wywołuje w tej chwili wojna w Ukrainie: te poważne lub zagrażające istnieniu firmy dotykają ponad 40 procent przedsiębiorstw handlu detalicznego, blisko 37 proc. budowlanych i jednej trzeciej branży przetwórstwa przemysłowego. W dwóch ostatnich sektorach te odsetki są większe niż w okresach nasilenia pandemii koronawirusa.

Tylko 7 procent hurtowni i aż 58,4 proc. sklepów detalicznych wskazuje wśród negatywnych skutków spadek sprzedaży i przychodów; w przemyśle dotknął on co czwartą firmę, a w budownictwie niemal co trzecią. Jeszcze większym problemem są zakłócenia w łańcuchu dostaw: w przetwórstwie przemysłowym wskazało je blisko 80 proc. firm, w budownictwie i handlu prawie 58 proc. (gdy w usługach „tylko” 19 proc.). Istnym koszmarem dla przedsiębiorców i menedżerów jest jednak lawinowy wzrost kosztów: jako bolesny skutek wojny wskazuje go aż 90,4 proc. firm budowlanych, 85 proc. usługowych, 79 proc. handlowych i dwie trzecie przemysłowych.

Przedsiębiorcy szacują, że tzw. inflacja producencka, uwzględniająca wzrost cen w rozliczeniach między firmami, jest dwu-, a nawet trzykrotnie wyższa niż konsumencka, sięga zatem 30 – 50 procent. Tak gigantyczne podwyżki cen komponentów, robocizny i surowców (oraz paliw!) przełożą się niechybnie na ceny gotowych towarów i usług, co zwiastuje jeszcze wyższą inflację konsumencką.

GUS zapytał także przedsiębiorców o zatrudnienie pracowników z Ukrainy. Okazuje się, że niemal co czwarta firma budowlana i handlowa oraz co piąta firma przetwórcza odczuła odpływ Ukraińców (głównie z powodu tego, że mężczyźni poszli na wojnę). Poważny napływ pracowników ukraińskich odnotowało zaś ponad 29 proc. firm usługowych, 24 procent sklepów detalicznych i 14 proc. firm budowlanych. Więcej Ukraińców pojawiło się też w co dziewiątej firmie przetwórczej w Małopolsce.

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na Twitterze!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na Twiterze!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Polacy posiadają coraz droższe smartfony

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Dziennik Polski
Dodaj ogłoszenie