Młyny nad Szreniawą

ALG
- Mój ojciec i ja włożyliśmy przez całe lata zbyt wiele pracy i pieniędzy w to, żeby młyn istniał. Nie możemy teraz po prostu pozostawić go, aby uległ zniszczeniu - mówi Stanisław Śmitkowski z Piotrkowic Wielkich. W jaki sposób sprawić, by młyn, w którym produkcja mąki przestała być opłacalna, istniał i był z niego pożytek? Odpowiedź jest tyle prosta, ile zaskakująca - stworzyć matecznik przemysłu wiejskiego.

W Piotrkowicach Wielkich powstanie matecznik przemysłu wiejskiego

- Mój ojciec i ja włożyliśmy przez całe lata zbyt wiele pracy i pieniędzy w to, żeby młyn istniał. Nie możemy teraz po prostu pozostawić go, aby uległ zniszczeniu - mówi Stanisław Śmitkowski z Piotrkowic Wielkich. W jaki sposób sprawić, by młyn, w którym produkcja mąki przestała być opłacalna, istniał i był z niego pożytek? Odpowiedź jest tyle prosta, ile zaskakująca - stworzyć matecznik przemysłu wiejskiego.

   Kilka dni temu Zarząd Województwa Małopolskiego podjął uchwałę określającą, które projekty otrzymają dofinansowanie w ramach III edycji konkursu grantowego "Małopolska Gościnna". Jedną z inicjatyw, które znalazły uznanie, był szlak dla pieszych i rowerzystów położony w północnej Małopolsce pod nazwą "Młyny doliny Szreniawy". Wnioskodawcą było Stowarzyszenie Kulturalne "Resursa", a konsultantem Stanisław Pochwała, dyrektor Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. - Szlak poświęcony młynom wodnym to część większego projektu, którego celem jest popularyzacja techniki wśród uczniów i turystów. W państwach Unii Europejskiej takie obiekty są bardzo popularne i znakomicie funkcjonują - mówi Stanisław Pochwała.
   Tegoroczna kwota dofinansowania projektu to 10 tys. zł. Mają zostać przeznaczone na wydanie materiałów promocyjnych oraz ewentualnie wytyczenie i oznakowanie pieszego i rowerowego szlaku biegnącego przez powiaty: miechowski, krakowski ziemski i proszowicki. W skład szlaku wejdzie 26 obiektów, głównie dawne młyny wodne, pochodzące z przełomu XIX i XX wieku. W powiecie proszowickim mają to być m.in. obiekty w: Książnicach, Wroczkowie, Biskupicach, Czajęczycach, Błogocicach, Gnatowicach czy Szreniawie. Najciekawszym z założeń wydaje się natomiast stworzenie w Piotrkowicach Wielkich matecznika przemysłu wiejskiego.
   - Ma pan wielkie szczęście, że udało się panu trafić do nas akurat wtedy, gdy młyn pracuje. W tej chwili włączamy go już bardzo rzadko, trochę z przyzwyczajenia niż konkretnej potrzeby. Można powiedzieć, że pełni bardziej rolę dekoracyjną niż zakładu produkcyjnego, przynoszącego dochody. Ceny mąki są tak niskie, a terminy płatności tak długie, że praktycznie nie opłaca się produkować - mówi Jan Śmitkowski.
   Młyn zbudował w latach 30. jego teść. Mniej więcej do połowy lat 90. ubiegłego stulecia funkcjonował należycie. Potem przyszły jednak ciężkie lata dla właścicieli małych młynów, takich jak ten w Piotrkowicach Małych. Nie dość, że trudno im konkurować na rynku z importowaną tanią mąką, to jeszcze Śmitkowscy mieli pecha do odbiorcy, który wziął dużą partię towaru i nie zapłacił. Skutki tamtej transakcji odczuwają do dzisiaj. Mimo to Stanisław Śmitkowski jest zdania, że młyn musi istnieć. Jest pełen zapału i wierzy, że jeśli nie może produkować mąki na dużą skalę, może służyć innym celom - edukacji. To właśnie ten zapał i chęć współpracy przy organizacji szlaku okazały się decydujące przy wyborze piotrkowickiego młyna na swego rodzaju centrum całego przedsięwzięcia.
   - Pierwszym krokiem dla stworzenia centrum byłaby budowa wiaty, w której wyeksponowalibyśmy stare maszyny młyńskie i rolnicze. Wiem, że ludzie mają w swoich gospodarstwach sporo tego typu rzeczy. Często chcą się ich pozbywać. My byśmy to gromadzili i pokazywali. Uczestnicy szkolnych wycieczek mogliby do nas przyjeżdżać, aby zobaczyć, jak kiedyś wyglądała produkcja na wsi - przekonuje.
   Wiata to jednak dopiero wstęp. Kolejny etap objąłby przeróbki młyna. Polegałyby na tym, by poszczególnym fazom produkcji można było się dokładnie przyjrzeć. Drewniane osłony podajników zboża zastąpiłyby nowe, wykonane z przezroczystej płyty. Dzięki podobnym przeróbkom możliwe byłoby zajrzenie do wnętrza walców czy odsiewaczy. Zwieńczeniem projektu byłaby budowa sali wykładowej. Zapytany o to, skąd zamierza czerpać na to wszystko środki, Stanisław Śmitkowski odpowiada: - Jesteśmy w trakcie tworzenia stowarzyszenia. Gdy zacznie ono funkcjonować, będziemy się starać o pieniądze z najrozmaitszych funduszy, również unijnych. _Wsparcie logistyczne projektu zapowiada również "Resursa", być może zdecydują się na jego dofinansowanie lokalne samorządy.
   W wydanym przez Małopolskie Forum Edukacji Europejskiej folderze poświęconym małopolskim szlakom techniki (jednym z nich jest właśnie opisywany szlak przemysłu wiejskiego) czytamy:
"Najbardziej oczywistych przykładów harmonii pomiędzy techniką i środowiskiem naturalnym dostarcza przemysł wiejski (...), przede wszystkim młyny i tartaki wodne. Powiązane one były z naturalnymi źródłami energii: wodą i wiatrem, a jako budulca do ich wystawienia i urządzenia wykorzystywano przede wszystkim drewno"_.
Tekst i fot. (ALG)

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3