Najważniejsza była świńska grypa

Redakcja
PODSUMOWANIE. Rok 2009 obfitował w ważne wydarzenia naukowe. Odkryto wodę na Księżycu, opisano najstarszego przodka człowieka. Doniesienia medialne z dziedziny nauki zdominowała jednak... epidemia.

Naukowy rok 2009 rozpoczął się mocnym uderzeniem.

W styczniu NASA ogłosiła dowody, że Mars jest planetą biologicznie i geologicznie żywą. Odkryte na powierzchni planety struktury przypominające wyschnięte koryta rzek świadczą, że Mars nie zawsze był suchy i zimny, a obecność wody na planecie już wcześniej potwierdziły sondy kosmiczne. Również w styczniu na orbitę okołoziemską trafiło urządzenie o nazwie SphinX służące do obserwowania miękkiego promieniowania rentgenowskiego emitowanego przez koronę słoneczną. Wykonała go grupa polskich naukowców z Zakładu Fizyki Słońca przy Centrum Badań Kosmicznych PAN we Wrocławiu. Z kolei w październiku NASA potwierdziła obecność wody na Księżycu. Dokonano tego przez rozbicie na powierzchni Srebrnego Globu fragmentu starej rakiety. Jednak najważniejszym wydarzeniem astronomicznym minionego roku, zdaniem prof. Michała Różyczki z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Warszawie, była udana rewitalizacja teleskopu Hubble'a. - Misja przebiegła bezbłędnie, o czym świadczą nowe wspaniałe zdjęcia bardzo dalekich rejonów kosmosu. Nie wątpię, że poczciwy Hubble jeszcze nie raz nas zadziwi - mówi prof. Różyczka.

2009 r. do udanych zaliczyć mogą też lekarze. W lutym pierwszy na świecie jednoczesny przeszczep części twarzy i obu dłoni przeprowadzili francuscy chirurdzy. Z kolei w lipcu pierwszego na świecie obustronnego wszczepienia implantów ucha środkowego pacjentowi z poważnym uszkodzeniem słuchu dokonał prof. Kazimierz Niemczyk z Katedry i Kliniki Otolaryngologii Akademii Medycznej w Warszawie. Polscy lekarze opracowali również system monitorowania słuchu, pozwalający od razu ocenić, czy operacja się powiodła i czy pacjent słyszy.

W ważne wydarzenia naukowe obfitowała jesień. W październiku tradycyjnie przyznano Nagrody Nobla. Zdaniem prof. Ryszarda Tadeusiewicza, wybitnego biocybernetyka i informatyka, byłego rektora Akademii Górniczo-Hutniczej, na szczególne wyróżnienie zasługuje Nobel w dziedzinie fizyki przyznany Charlesowi K. Kao, Willardowi S. Boyle'owi i George'owi E. Smithowi za odkrycie sposobów transmisji światła na długie dystanse przez włókna optyczne i opracowanie sensora cyfrowego. - To był autentyczny przełom. Dzięki włóknom optycznym mamy dziś internet. Z kolei sensory cyfrowe to cała sfera fotografii cyfrowej oraz zupełnie nowa jakość w inżynierii biomedycznej. Za pomocą sensorów cyfrowych można dziś uzyskiwać obrazy mammograficzne o takiej jakości, że pozwalają wykryć nowotwór znacznie wcześniej niż tradycyjne klisze fotograficzne - mówi prof. Tadeusiewicz. Nagroda Nobla z fizjologii i medycyny powędrowała do Carol Greider, Elizabeth Blackburn i Jacka Szostaka za wyjaśnienie zjawiska kluczowego dla zrozumienia procesów starzenia się komórek oraz rozwoju nowotworów. Z kolei laureatami Nobla w dziedzinie chemii zostali Venkatraman Ramakrishnan, Thomas A. Steitz oraz Ada E. Yonath za prace nad strukturą i funkcją rybosomu. Tuż po Noblach, w listopadzie, świat obiegła informacja o ponownym - udanym! - uruchomieniu Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC). Gigantyczny akcelerator zepsuł się we wrześniu 2008 r., zaledwie po 9 dniach od startu. - Urządzenie osiągnęło światowy rekord pod względem energii zderzeń, tzn. przeprowadzono zderzenia przy energiach wyższych niż najwyższe do tej pory uzyskiwane w Laboratorium Fermiego w USA - mówi prof. Marek Jeżabek, dyrektor Instytutu Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie, którego pracownicy uczestniczyli w budowie LHC.

W październiku duże poruszenie w naukowym świecie wywołało odkrycie naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, którzy po 15 latach badań opisali najbardziej kompletny szkielet najstarszego znanego przodka człowieka sprzed 4,4 mln lat - Ardipithecus ramidus (nazwanego Ardi). - Rekonstrukcja szkieletu zmusiła do odrzucenia wielu wyobrażeń o ewolucji przodków człowieka. "Ardi" ważył ok. 50 kg przy wzroście 120 cm, miał jeszcze mały mózg, ale już opanował chód dwunożny i nie podpierał się przy tym kończynami przednimi. Odkrycie to niewątpliwie robi wielkie wrażenie, zwłaszcza że świętowaliśmy 200-lecie urodzin Darwina i 150-lecie wydania jego dzieła o pochodzeniu gatunków - mówi dr Lech Trzeciak, redaktor ds. biologii i medycyny w miesięczniku "Świat Nauki". Prestiżowy tygodnik "Science" uznał odkrycie Ardi za wydarzenie naukowe 2009 r. Jednak, zdaniem dr Trzeciaka, o wiele ważniejszym wydarzeniem ubiegłego roku był triumfalny powrót terapii genowej. - Po niepowodzeniach z końca XX w. wreszcie doczekaliśmy się udanych doświadczeń z terapią pewnych form wrodzonej ślepoty (LCA), wrodzonej degeneracji mózgu (ADL) i ciężkiego niedoboru odporności (SCID) - mówi dr Trzeciak.

Gorące (nomen omen) dyskusje wzbudzała przez cały rok kwestia zmian klimatu. Zwolennikom tezy o istotnym wpływie człowieka na przemiany klimatyczne przeciwnicy zarzucali manipulacje, kłamstwa, a nawet spisek, argumentując, że zmiany mają charakter naturalny. Zwołany w grudniu do stolicy Danii Kopenhagi międzynarodowy szczyt klimatyczny zakończył się w ocenie wielu komentatorów, a nawet jego uczestników porażką.

Mimo wielu ciekawych i ważnych wydarzeń naukowych w 2009 r. media zdominował jeden temat z pogranicza nauki i zdrowia: epidemia grypy wywołanej przez wirusa A/H1N1. W czerwcu Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła pierwszą od ponad 41 lat pandemię grypy spowodowanej tym wirusem. Choroba wywołała panikę w wielu krajach, wiele państw zakupiło szczepionkę dla swoich obywateli, inne nie zdecydowały się na to. Według danych WHO z powodu nowej grypy (zwanej świńską) zmarło na całym świecie ok. 10 tys. osób. Wszystko wskazuje na to, że w 2010 r. świńska grypa nadal będzie tematem medialnych doniesień.

Piotr Stachnik

piotr.stachnik@dziennik.krakow.pl

Flesz: Wegańskie ubrania. Made in Poland

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3