Niepoprawny „kresowy” alfabet honorowego obywatela Krakowa

Janusz ŚlęzakZaktualizowano 
Mimo wielu ciężkich doświadczeń życiowych Adam Macedoński zachował pogodę ducha
Mimo wielu ciężkich doświadczeń życiowych Adam Macedoński zachował pogodę ducha Anna Kaczmarz
Za kilka dni Adam Macedoński dołączy do najbardziej prestiżowego grona w Krakowie. Zasług ma wiele, ale największa to chyba odwaga. Bo tylko ktoś szalenie odważny potrafi głosić poglądy politycznie niepoprawne. Na przykład o dziejach Ukrainy i polskich Kresów Wschodnich

Urodził się we Lwowie, lecz całe życie związał z Krakowem. I 29 października ten jego Kraków odwdzięczy się, nadając mu najwyższe wyróżnienie. Podczas uroczystej sesji w magistracie Adam Macedoński dołączy do grona 71 honorowych obywateli miasta. Za walkę o niepodległość Polski, za przypłacony represjami i więzieniem opór wobec komunistów, za obronę krzyża w Nowej Hucie, za konsekwentne głoszenie prawdy o zbrodni katyńskiej...

Zasługi wieloletniego współpracownika „Dziennika Polskiego” można by długo wymieniać, ale to tylko jedna z twarzy Macedońskiego. Ta bardziej pomnikowa. Tymczasem wśród „poważnych” zajęć znajduje też czas na te całkiem prozaiczne. Ot choćby opiekę nad wnukami. Prywatnie to skromny, sympatyczny starszy pan. Wciąż aktywny i wciąż dowcipny – być może dzięki wyczuwalnemu genowi szaleństwa. Szaleństwa w pozytywnym znaczeniu – jak mówią jego znajomi –bo przecież ktoś pozbawiony takiej cechy charakteru nie narażałby się w czasach najgłębszej komuny.

Jeszcze inna twarz Macedońskiego to Kresy II RP. Nic w tym dziwnego, wszak z urodzenia jest lwowiakiem. Na temat dziejów utraconych ziem Rzeczypospolitej ma sprecyzowane poglądy i głosi je otwarcie, choć dziś, w dobie pojednania z Ukraińcami, ktoś mógłby powiedzieć, że rozdrapuje rany. Polityczna niepoprawność Macedońskiego ma jednak głębszy sens. Jeśli bowiem nastąpić ma przebaczenie, to wcześniej musi być przyznanie się do winy. I właśnie o ukraińskich winach wobec Polaków pisze Macedoński w swoim „abecadle”, które dziś publikujemy.

Alikuli. „Bard kacetów”. Jedna z najpiękniejszych postaci XX wieku, na miarę Janusza Korczaka, św. Matki Teresy, św. Maksymiliana Kolbe i Witolda Pileckiego. Prawdziwe nazwisko: Aleksander Kulisiewicz. Będąc więźniem Sachsenhausen swoimi pieśniami protestu, buntu, rozpaczy i przyszłej sprawiedliwości pocieszał takich jak on sam, więźniów katowanych, torturowanych, poniżanych przez hitlerowskich oprawców. Jako jedyny polski protestsinger występował na najbardziej prestiżowych festiwalach piosenki buntu i protestu, budząc swym śpiewem najwyższe uznanie. Wszędzie, tylko nie w swojej ojczyźnie – Polsce.

Bandera Stepan. Kult i gloryfikacja tej przerażającej postaci w dzisiejszej Ukrainie, uniemożliwia uznanie jego czcicieli za naród chrześcijański, europejski, kulturalny czy demokratyczny.

Cyganie. Znam naturę i charakter tego starożytnego ludu, bo się z nimi przed laty przyjaźniłem. Te drobne kradzieże, dowcipne oszustwa, wróżby, zaklęcia, które pozwalają im przeżyć i wyżywić rodzinę... Mam do Cyganów szacunek i uznanie za coś, czego nie mają inni. To stosunek do dzieci, do rodziny, do tradycji. Poczucie własnej godności i solidarności. Tolerancja rasowa, religijna i narodowa. Umiłowanie swobody, niezawisłości i wolności. Muzyka i pieśń, której nie dorówna żaden inny lud na świecie.

Drohobycz. Polsko-żydowskie miasteczko w Galicji, rozwijające się dzięki wielkim złożom ropy naftowej. Tu urodził się, mieszkał i tworzył wielki pisarz i artysta plastyk międzywojennej Polski - Bruno Szulc. W czasie hitlerowskiej okupacji zastrzelony przez Niemca, na ulicy.

Eleni. Wielka pieśniarka polska o greckich korzeniach. Trudno jej nie pokochać za głęboko chrześcijańską postawę wobec świata, ludzi i Boga. Która z obecnych polskich pieśniarek dorówna jej w mądrości i melodyjności śpiewanych utworów?

Gródek Jagielloński koło Lwowa. To tam 1 czerwca 1434 r. zmarł król Władysław Jagiełło. W wyniku niemieckiego i rosyjskiego najazdu na Polskę we wrześniu 1939 roku miasteczko znalazło się pod okupacją sowiecką, potem niemiecką i znowu sowiecką. Obecnie w zachodniej Ukrainie.

Halicz. Miasto na południe od Lwowa. W lutym 1375 r. papież Grzegorz XI założył tam metropolię rzymskokatolicką. Drugą (po gnieźnieńskiej) w Polsce.

Krak. Legendarny książę czesko-morawski, który w IX lub X wieku najechał ziemię lechicką Wiślan i założył gród Kraka na „Wąwlu”, wśród rozlewisk Wisły. Dopiero polski Władysław Łokietek założył polskie miasto Kraków u podnóża Wawelu. Podobnie było z „młodszym bratem Krakowa” Lwowem, który w 1356 r. został założony, jako miasto polskie, przez króla Kazimierza Wielkiego (przywilej lokacyjny).

Lwów. Jedno z najpiękniejszych miast polskich, zwane „polską Florencją”. Wielkomiejska metropolia, która dała krajowi wielu wybitnych ludzi: uczonych, artystów, polityków, działaczy. Tam zaczął się polski sport i dziennikarstwo sportowe, polski skauting etc. Nieznany żołnierz w Warszawie to także lwowianin – młody obrońca miasta z 1918 r. W historii Polski Lwów to jedno z najważniejszych miast.

Macedoński Pers-Tatarzyn z Ostroga. Zabił „Diabła” Stadnickiego (patrz „Prawem i lwem” Władysława Łozińskiego) - słynnego awanturnika i warchoła z XVI i XVII wieku, który terroryzował południe Rzeczpospolitej. Ataman Macedoński, ulubieniec księżnej Ostrogskiej, był prawdopodobnie moim praprzodkiem.

Orlęta Lwowskie. Ponaddwutysięczna grupa dzieci i młodzieży lwowskiej, która 1 listopada 1918 r. spontanicznie, nie słuchając starszych, będąc praktycznie bez broni, zaczęła rozbrajać ukraińskich żołnierzy z potężnej armii Strzelców Siczowych, dowodzonych przez władze upadających Austro-Węgier. Młodzi mieszkańcy miasta (najmłodszy miał zaledwie osiem lat) różnych wyznań i pochodzenia etnicznego wypędzili ukraińską armię, potwierdzając polskość Lwowa na wieki.

Przemyśl. Jeden z najstarszych, o ile nie najstarszy, lechicki gród. W ruskiej Kronice Nestora pod datą 981 zapisano: „Poszedł Włodzimierz ku Lachom i zajął grody ich: Przemyśl, Czerwień i inne…”.

Stanisławów (obecnie Iwano-Frankiwsk). Miasto u podnóża Karpat, założone przez Potockich. Tu w 1892 r. urodził się gen. Stanisław Sosabowski, dowódca 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej (użytej w 1944 r. podczas słynnej operacji „Market Garden” w okupowanej Holandii). W sierpniu 1941 r. w Czarnym Lesie pod Stanisławowem gestapo współdziałające z ukraińską policją wymordowało prawie całą polską inteligencję tego miasta.

Ukraina. Jak sama nazwa (polska zresztą) wskazuje - kraj leżący na samym końcu jakiegoś terytorium. Jako naród i państwo powstała w pierwszej połowie XVII wieku na południowo-wschodnich obrzeżach Królestwa Polski i Litwy, stworzona przez zbuntowanego szlachcica Bohdana Chmielnickiego, który oddał się pod zwierzchnictwo cara Rosji Aleksego I (Ugoda perejasławska z 1654 r.). Dopiero teraz Ukraina próbuje się wyzwolić spod moskiewskiej dominacji, prosząc o pomoc Europę.

UPA (Ukraińska Powstańcza Armia ). Organizacja zbrojna, finansowana i wyposażona przez III Rzeszę Niemiecką, kierowana przez Stepana Banderę. Wymordowała ponad 200 tys. Polaków, Żydów i Ormian, przeważnie rolników z Wołynia, Podola, Pokucia i Bieszczadów. Zabijała bez pardonu kobiety, dzieci i starców.

Żurawno pod Haliczem. Tu w majątku rodziców urodził się w 1505 r. Mikołaj Rej, pierwszy polski poeta. Wiersze i inne teksty literackie pisał po polsku, a nie po łacinie, jak inni.

Adam Macedoński

****=

Adam Macedoński, rocznik 1931. Zaangażowany w działalność antykomunistyczną od lat 40. XX wieku (m.in. w Narodowym Ruchu Oporu). Twórca Instytutu Katyńskiego, współzałożyciel KPN, współpracownik KOR, Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela oraz Studenckiego Komitetu Solidarności. Internowany w stanie wojennym działacz „Solidarności”.

Zawodowo artysta plastyk, autor wierszy i utworów prozą, publikowanych m.in. w „Tygodniku Powszechnym” i „Dzienniku Polskim” oraz charakterystycznych rysunków satyrycznych w „Przekroju”.

W najbliższą środę, o godz. 12 w krakowskim magistracie odbierze tytuł honorowego obywatela Krakowa. Sesja ma charakter otwarty dla publiczności.

Obszerny tekst o honorowych obywatelach Krakowa w październikowym numerze miesięcznika „Nasza Historia”.

polecane: FLESZ: Ekologia na co dzień: 6 mitów, w które wierzymy

Wideo

Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych”i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

Komentarze

Ta strona jest chroniona przez reCAPTCHA i obowiązują na niej polityka prywatności oraz warunki korzystania z usługi firmy Google. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin oraz Politykę Prywatności.
Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3