Nasza Loteria - pasek na kartach artykułów

Po tym weekendzie wszyscy poczują się gorzej. Nie tylko zmiana czasu na zimowy wpłynie na nasze samopoczucie, ale też kumulacja zjawisk

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Wideo
od 16 lat
Zmiana czasu uderza w nasz organizm, a na jesieni odczuwamy ją szczególnie dotkliwie. Tym bardziej, że często następuje taka kumulacja okoliczności, jak właśnie w weekend 28-29 października. Przy zmianie czasu z letniego na zimowy nastąpi także tzw. pełnia krwawego księżyca oraz jego zaćmienie. Zjawiska te mają wpływ ma pole magnetyczne Ziemi, a przez to na nasze samopoczucie. Zobacz, jak zmniejszyć niekorzystny wpływ cofania wskazówek zegara na zdrowie.
Skutki zmian czasu obejmują nie tylko odczuwane doraźnie złe samopoczucie. Funkcjonowanie w „nieodpowiednich” godzinach ma wpływ na wszystkie aspekty
Skutki zmian czasu obejmują nie tylko odczuwane doraźnie złe samopoczucie. Funkcjonowanie w „nieodpowiednich” godzinach ma wpływ na wszystkie aspekty pracy organizmu, w tym wydzielanie enzymów trawiennych, usuwanie toksyn z wątroby, zwalczanie wirusów i komórek nowotworowych, odbudowę kości czy regenerację poszczególnych tkanek. Dutko/Getty Images

Spis treści

Kiedy zmiana czasu na zimowy w 2023 r.?

Zmiany czasu mają przyczyniać się do lepszego wykorzystania światła słonecznego i oszczędności energii elektrycznej, dlatego przestawiamy wskazówki zegara dwa razy do roku – wiosną oraz jesienią. Obecnie przestawiamy się na czas zimowy, cofając wskazówki zegara.

Zajrzyj do galerii i dowiedz się więcej na temat zmiany czasu na zimowy 2023.

Zmiana czasu z letniego na zimowy w 2023 r. nastąpi w nocy z soboty 28 października na niedzielę 29 października 2023 r. Wskazówki zegara przesuniemy wtedy o godzinę do tyłu – z 3:00 na 2:00.

W ten sam weekend, w sobotę 28 października nastąpi kulminacja pełni księżyca (zwanej Krwawym Księżycem albo Pełnią Myśliwych) oraz dojdzie do jego częściowego zaćmienia. Niektórzy mogą szczególnie odczuć skutki wszystkich tych zmian.

Ponieważ zmiany czasu nie zostaną zniesione do najmniej do 2026 r., będziemy regularnie odczuwać skutki zaburzeń naszego rytmu biologicznego. Należą do nich nie tylko problemy ze snem, ale również inne dolegliwości.

Zmiana czasu – wpływ na organizm jesienią

Zmiana czasu na zimowy oznacza, że nasze normalne pory funkcjonowania zostaną przesunięte o godzinę później. Oznacza to, że możemy mieć poczucie skrócenia dnia, odczuwać głód i potrzebę jedzenia posiłków o „starych” godzinach, wieczorem możemy być bardziej zmęczeni, a rano – budzić się wcześniej, tracąc tak deficytowy sen.

Skutki zmiany czasu obejmują nie tylko odczuwane doraźnie złe samopoczucie. Funkcjonowanie w „nieodpowiednich” godzinach ma wpływ na wszystkie aspekty pracy organizmu, w tym wydzielanie enzymów trawiennych, usuwanie z wątroby toksyn, zwalczanie komórek nowotworowych, odbudowę kości czy regenerację poszczególnych tkanek.

Zobacz także: Jak przetrwać zmianę czasu na zimowy i czuć się dobrze? Zacznij już teraz

Każdy organizm ma swój biologiczny rytm, który reguluje jego działanie. Na biorytm, nazywany też cyklem okołodobowym, składają się cykle aktywności poszczególnych narządów i układów, które wpływają na ich kondycję i ewentualny rozwój zaburzeń. Tym aspektem naszego funkcjonowania zajmuje się chronobiologia, dzięki której wiemy też, jak przeciwdziałać niekorzystnym zmianom.

Jesteśmy na Google News. Dołącz do nas i śledź Stronę Zdrowia codziennie. Obserwuj StronaZdrowia.pl!

Niedopasowanie rytmu aktywności i czuwania do naturalnego cyklu okołodobowego organizmu zaburza podstawowe procesy i ma dobitny wpływ na jakość snu. Często nie można zapewnić go sobie w optymalnych godzinach, a przy tym jest on zbyt krótki, płytki i przerywany.

Choć niedobór snu to problem, który okresowo dotyka prawie każdego, manipulowanie rytmem biologicznym dodatkowo pogarsza tę sytuację. Skutki są natomiast groźne – niedostateczna regeneracja w nocy nie tylko zwiększa podatność na urazy i wypadki, ale też podnosi ryzyko rozwoju najpoważniejszych chorób, m.in. krążenia, metabolicznych i nowotworowych.

Jakie objawy powoduje zmiana czasu z letniego na zimowy?

Zmiana czasu względem normalnych pór funkcjonowania powoduje wystąpienie szeregu nieprzyjemnych dolegliwości nazywanych objawami jet-lagu. Termin ten to nieprzetłumaczalne na polski określenie złego samopoczucia wynikającego z zaburzenia rytmu dobowego, które zostało spowodowane zmianą strefy czasowej. Zjawisko nazywane też syndromem zmiany strefy czasowej lub desynchronozą zgodnie z nazwą dotyka osób, które w szybkim tempie zmieniają strefę czasową, np. poprzez podróż samolotem, a co za tym idzie – rytm swojej aktywności i snu.

Czytaj też: Czy można spłacić dług snu?

Takie objawy pojawiają się też w podobnych sytuacjach, m.in. zmiany godzin pracy (zwłaszcza w przypadku rozpoczęcia pracy zmianowej) czy przestawienia się na nocny tryb życia, a przez wielu ludzi są też odczuwane również przy popychaniu i cofaniu wskazówek zegara. Wiele zależy od indywidualnej wrażliwości, jak i aktualnego stanu organizmu.

Objawy typu „jet lag” wnikają z zaburzeń cyklu snu i czuwania i obejmują najczęściej takie dolegliwości, jak:

  • bóle głowy,
  • uczucie ciężkości w czaszce,
  • zawroty głowy
  • nadmierna senność,
  • problemy ze snem,
  • rozdrażnienie,
  • problemy z koncentracją,
  • zmęczenie,
  • dezorientacja,
  • zły nastrój,
  • osłabienie apetytu,
  • zaburzenia gastryczne, m.in. biegunki i zaparcia.

Zobacz: Czy to bezsenność? Takie są jej objawy i przyczyny.

Jak ograniczyć złe samopoczucie po zmianie czasu?

Przesunięcie pór snu i czuwania względem wcześniejszych „ustawień” zegara biologicznego utrudnia normalne funkcjonowanie, a ich ponowna synchronizacja zajmuje od kilku dni do kilku tygodni.

Przystosowanie się do zmian można jednak przyspieszyć za pomocą odpowiednich działań:

  • odpowiedni odpoczynek w okresie poprzedzającym zmiany,
  • przestawienie godzin snu, by dopasować je do nowych warunków,
  • unikanie używek takich jak kofeina i alkohol, które zaburzają rytmy dobowe (w przypadku podróży – zwłaszcza przed i w trakcie lotu),
  • zapewnienie sobie dużej ilości światła słonecznego abo jasnego światła białego,
  • odpowiednie nawodnienie organizmu,
  • robienie sobie 20-minutowych drzemek,
  • kontrola nad problemami zdrowotnymi, takimi jak cukrzyca, choroby układu krążenia czy płuc,
  • regularna aktywność fizyczna,
  • zbilansowana dieta – osoby stosujące zdrową dietę odczuwają mniej objawów typu jet-lag.

Zobacz też:

Ćwiczenia, które ułatwią przejście na czas zimowy

W badaniu opisanym na łamach „The Journal of Physiology” wykazano, że najważniejsza jest pora aktywności, ponieważ wpływa na wydzielanie hormonu snu – melatoniny.

Ćwiczenia fizyczne o 7 rano lub godzinach 13:00-16:00 pomagają przestawić rytm biologiczny na wcześniejsze godziny funkcjonowania, a trening pomiędzy 19:00 a 22:00 powoduje jego opóźnienie. Dlatego przy zmianie czasu na zimowy zaleca się ćwiczyć wieczorem.

Natomiast ruch w godzinach 1:00-4:00 lub o 22:00 nie wpływał na poziom melatoniny u sprawnych fizycznie uczestników badania, którzy przez godzinę wykonywali umiarkowanie intensywny trening na bieżni.

Kiedy ostatnia zmiana czasu na zimowy?

Zmiana czasu z letniego na zimowy (i na odwrót) miała zakończyć się w 2021 roku. Początkowo decyzje dotyczące tej kwestii zostały odroczone z powodu pandemii COVID-19, teraz sprawa jest przesądzona. Zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej na lata 2022-2026 zmiany czasu będą utrzymane.

O zniesieniu czasu letniego i zimowego mówiło się już dawno, jednak odejście od dotychczasowych praktyk wymagało czasu niezbędnego dla zmian przepisów unijnych. Po tym, jak na wiosnę 2019 roku Parlament Europejski dopuścił taką możliwość, nowe zasady nie znalazły poparcia w krajach członkowskich UE, takich jak Polska.

Wybór czasu letniego jako obowiązującego na stałe był konsultowany w kraju przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii. W przeprowadzonych ankietach za jego pozostawieniem opowiedziało się 74 proc. pytanych osób dorosłych za czasu letniego. Chęć zaprzestania przestawiania zegarków zadeklarowało w sumie ponad 78 procent respondentów.

Co ciekawe, za zachowaniem sezonowych zmian czasu były głównie osoby młode, w wieku 18-24 lat – takie zdanie wyraziło 38,7 proc. osób w tej grupie. Za obowiązywaniem na stałe czasu zimowego opowiadali się głównie pracownicy gospodarstw rolnych, niewykwalifikowani robotnicy i niepracujące gospodynie domowe (w sumie niecałe 15 proc. badanych), natomiast zdania nie miało prawie 11 procent pytanych osób.

Choć zniesienie zmian czasu pociąga za sobą koszty, daje również oszczędności. Dla ludzi, zwłaszcza pracujących, to natomiast istotna korzyść zdrowotna.

Polecamy przeczytać:

Bądź zawsze w formie

Materiały promocyjne partnera
Dodaj firmę
Logo firmy Ministerstwo Rozwoju i Technologii
Warszawa, Pl. Trzech Krzyży 3/5
Autopromocja

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Dołącz do nas na X!

Codziennie informujemy o ciekawostkach i aktualnych wydarzeniach.

Obserwuj nas na X!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Materiał oryginalny: Po tym weekendzie wszyscy poczują się gorzej. Nie tylko zmiana czasu na zimowy wpłynie na nasze samopoczucie, ale też kumulacja zjawisk - Strona Zdrowia

Wróć na dziennikpolski24.pl Dziennik Polski