18+

Treść tylko dla pełnoletnich

Kolejna strona może zawierać treści nieodpowiednie dla osób niepełnoletnich. Jeśli chcesz do niej dotrzeć, wybierz niżej odpowiedni przycisk!

Wzlot i upadek Iwana Sierowa

Redakcja
Nikita Pietrow "Stalinowski kat Polski Iwan Sierow" Demart, Warszawa 2013
Nikita Pietrow "Stalinowski kat Polski Iwan Sierow" Demart, Warszawa 2013
Jego kariera jest typowa dla niemal wszystkich zarządców Związku Sowieckiego. Wziął się właściwie znikąd, wszedł na szczyty władzy, a jego upadek był równie zaskakujący jak spektakularny.

Nikita Pietrow "Stalinowski kat Polski Iwan Sierow" Demart, Warszawa 2013

Książka

Nie zdobył co prawda tak wielkiej sławy, jak jego poprzednicy zarządzający "resortem" (Jagoda, Jeżow, Beria), acz lista jego zbrodni jest równie długa. Co ważne, szczególną rolę odegrał w historii Polski.

Ukazała się właśnie napisana przez Nikitę Pietrowa biografia Iwana Sierowa, w latach 1954-1958 szefa KGB, prawej ręki Nikity Chruszczowa w procesie tzw. destalinizacji. Dziełu zatytułowanemu w oryginale "Pierwyj priedsiedatiel KGB Iwan Sierow", polski wydawca, nadał tytuł "Stalinowski kat Polski Iwan Sierow", zwracając uwagę na najważniejszą z naszego punktu widzenia część jego biografii. Warto jednak zauważyć, że i dla autora, i dla firmującego to dzieło rosyjskiego Stowarzyszenia Memoriał wątek polski wcale nie jest najistotniejszy.

Dla nas Sierow to przede wszystkim autor dokonanej w marcu 1945 roku prowokacji - zwabienia na "rozmowy" przywódców Polskiego Państwa Podziemnego - zakończonej słynnym "procesem szesnastu". Pamiętamy też o jego udziale w stłumieniu powstania węgierskiego z roku 1956, kiedy osobiście kierował operacjami KGB.

Sierow wypłynął na fali rekonstrukcji NKWD po wielkiej czystce, czyli usunięciu Jeżowa i jego ekipy. W roku 1939, jeszcze jako wojskowy, został skierowany do pracy w NKWD. Jego kariera potoczyła się szybko. W roku 1941 dowodził grupą operacyjną pacyfikującą Autonomiczną Republikę Niemców Nadwołżańskich.

W lutym 1943 kierował w Stalingradzie tworzeniem obozów jenieckich dla Niemców. Brał udział w operacjach przesiedlania Czeczeńców, Inguszy i Tatarów Krymskich. W roku 1944 kierował na Litwie "oczyszczaniem" zaplecza frontu, czyli rozbrajaniem i aresztowaniem żołnierzy AK. 6 marca 1945 został zatwierdzony na stanowisku doradcy NKWD przy polskim Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego. Za działalność na terenie Polski odznaczono go Orderem Virtuti Militari IV Klasy (odebranym w roku 1995).

Mimo zbrodni dokonywanych za rządów Stalina Sierowowi po jego śmierci nie tylko udało się zachować swoją pozycję, ale nawet ją wzmocnił. "Sierow to bardzo uczciwy członek Partii i jeśli nawet jak wszyscy - powiedzmy - czekiści miał coś na sumieniu, to sam padł ofiarą ogólnej polityki prowadzonej przez Stalina" - mówił o nim Chruszczow, sam oczywiście mający siebie za "uczciwego członka partii". I to właśnie Sierowowi powierzył Chruszczow reformę organów bezpieczeństwa po usunięciu Berii. Ale Sierow swą władzą nie cieszył się zbyt długo. O jego ostatecznym upadku przesądziła afera płk. Olega Pieńkowskiego, w roku 1962 aresztowanego i straconego pod zarzutem szpiegostwa (Sierow i Pieńkowski byli zaprzyjaźnieni).

Jednak najbardziej efektowna pointa do biografii została dopisana w roku 2005. W 15 lat po śmierci, w jego rodzinnej wsi, wmurowano poświęconą mu pamiątkową tablicę.

WŁODZIMIERZ JURASZ

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie