Z czego zbudować dom

O
Mimo wielkiej różnorodności materiałów coraz częściej powracamy do naturalnego budulca, jakim jest drewno

Dziennik budowy: Dom trwały i ciepły

Mimo wielkiej różnorodności materiałów coraz częściej powracamy

do naturalnego budulca, jakim jest drewno

   Wybór materiałów, z jakich powstanie dom mieszkalny uzgadniany jest z inwestorem na etapie projektowania. W trakcie realizacji trzeba przestrzegać, by wykonany był zgodnie z projektem - z proponowanych materiałów i w określonej technologii.
   Solidne fundamenty i mocne, odporne na działanie czynników atmosferycznych ściany budynku to jedne z najważniejszych elementów konstrukcyjnych każdego domu. Pytając, z czego zbudowany jest dom, myślimy przede wszystkim o materiałach użytych do wzniesienia ścian zewnętrznych.
   Domy mieszkalne budowano niegdyś gównie z drewna i cegły. Dziś mamy dużo większy wybór materiałów, lecz nadal wierni jesteśmy tym, które zostały wprawdzie przetworzone, lecz ich składnikiem jest jakiś komponent organiczny, naturalny. Do takich należą prze wszystkim drewno, a także cegły i pustaki z ceramiki tradycyjnej, które zbudowane są głównie z gliny lub iłu pochodzących ze specjalnych wyrobisk. Producenci dodają też do nich piasek, popiół lub inne substancje.

Cegły i pustaki

wyrabia się z ceramiki, która powstaje z wypalonej w wysokiej temperaturze gliny. Cegły mogą być pełne, bez otworów, albo drążone: dziurawka i kratówka. Pustaki mają różne kształty i rozmiary. Z cegieł i pustaków z ceramiki wznosi się ściany dwu- lub trójwarstwowe. W ścianie dwuwarstwowej warstwa nośna ma przeważnie grubość od 19 do 29 cm.
   Najważniejsze zalety ścian warstwowych, wykonanych z tradycyjnej ceramiki, to: dobre parametry cieplne, duża akumulacyjność cieplna, duża odporność na uszkodzenia mechaniczne. Wadami są: duża masa ścian i znaczna ich grubość, duże zużycie materiału i duży nakład pracy przy ich wznoszeniu, możliwość popełnienia wielu błędów przy wykonywaniu ściany trójwarstwowej, konieczność pozostawiania w elewacyjnych warstwach ścian trójwarstwowych z ociepleniem z wełny mineralnej otworów wentylacyjnych i odpływowych (do odprowadzania skraplającej się pary). Wielu inwestorów wybiera dziś jako podstawowy budulec tzw.

beton komórkowy.

   Jest on jednym z najlżejszych materiałów na ściany, a postawione z niego mury są ciepłe i dają się łatwo tynkować. Składnikami betonu komórkowego są: kruszywo - piasek lub popioły lotne, spoiwo - cement i wapno oraz spulchniacz - proszek lub pasta aluminiowa. Jeśli kruszywem jest wyłącznie piasek, powstaje beton komórkowy nazywany popularnie białym. Beton szary ma w swoim składzie popioły lotne. Beton komórkowy produkowany jest w odmianach od 300 do 800. Im wyższa odmiana, tym beton ma lepszą wytrzymałość, ale gorszą izolacyjność cieplną. Z betonu komórkowego można wznosić ściany jedno- (30 - 42 cm grubości), dwu- (17,5 - 30 cm) lub trójwarstwowe (17,5 - 30 cm).
   Ściany warstwowe z betonu komórkowego (tak samo jak ściany z ceramiki) można ocieplać zarówno styropianem, jak i wełną mineralną lub szklaną. Jednak ocieplenie wełną zwiększa grubość ścian trójwarstwowych o 3-4 cm ze względu na konieczność wykonania szczeliny wentylacyjnej.
   Od zewnątrz na bloczki nakłada się tynk mineralny, a od wewnątrz - tynk gipsowy lub suche tynki, czyli płyty gipsowo-kartonowe. Wykańcza się tak ściany jednowarstwowe oraz trójwarstwowe. Ściany dwuwarstwowe od strony zewnętrznej wykańcza się tynkiem cienkowarstwowym. Inną propozycją wśród materiałów budowlanych jest

keramzytobeton.

   Elementy z keramzytobetonu mają chropowatą powierzchnię, która jest dobrym podłożem pod tynki. Można też wykorzystać fakturę ściany i jej nie tynkować. Keramzyt jest lekkim kruszywem ceramicznym, które otrzymuje się przez wypalenie w wysokiej temperaturze mieszaniny gliny i łupków. Pustaki keramzytobetonowe powstają z betonu, w którym żwir zastąpiony jest lekkim keramzytem. Dzięki swojej porowatej strukturze są dobrym izolatorem ciepła. Można więc z nich wznosić także ściany jednowarstwowe.
   Pustaki keramzytobetonowe mogą być szare lub zabarwione na ciemnoczerwono. Większość pustaków ma powierzchnie boczne wyprofilowane we wpusty i wypusty. Niektóre z nich mają otwory wypełnione materiałem izolacyjnym - najczęściej styropianem. Z takiego budulca można wznosić ściany jedno- (30 - 36,5 cm grubości), dwu- (17,5 - 24 cm) lub trójwarstwowe (17,5 - 24 cm, jednak warstwę elewacyjną muruje się z mniejszych pustaków i jej grubość wynosi zwykle 11,5 cm). Pustaki z keramzytobetonu są stosunkowo lekkie i łatwo się z nich muruje. Nie są kruche ani nasiąkliwe. Ściany z pustaków mają dobrą izolacyjność cieplną i akustyczną. Są paroprzepuszczalne i ognioodporne.
   Ściany można też wznosić z tzw.

betonów lekkich.

   W zależności od użytego wypełniacza otrzymuje się różne odmiany betonów: trocino-, wióro-, zrębkobeton. Można także łączyć wypełniacze, a wówczas powstaje np. wiórotrocinobeton. Do produkcji lekkich betonów używane są: cement, wypełniacze organiczne - trociny, wióry lub zrębki, pochodzące z drewna sosny, jodły albo świerku, woda oraz dodatki mineralne.
   Podczas wytwarzania betonu wypełniacze organiczne poddawane są mineralizacji, która między innymi zapobiega gniciu trocin, wiórów i zrębków w gotowym elemencie betonowym. Z betonu lekkiego z wypełniaczami organicznymi produkuje się pustaki ścienne i szalunkowe, kształtki oraz nadproża. Z pustaków wykonuje się ściany nośne, których szerokość odpowiada szerokości użytych elementów.
   Elementy wióro-, trocino- i zrębkobetonowe nie są powszechnie stosowane do budowy domów, ale mają wiele zalet: niewielki ciężar - są o 50-75 proc. lżejsze od elementów ceramicznych, co ułatwia murowanie, wznoszenie ścian, co powoduje stosunkowo szybkie tempo budowy, łatwość montażu instalacji w ścianach z tych elementów. Do najczęściej wymienianych wad należą: trudna technologia, konieczność zapewnienia odpowiednich warunków transportu (ochrona elementów przed uszkodzeniem i zawilgoceniem), konieczność ochrony elementów przed działaniem deszczu i mrozu podczas wznoszenia ściany.
   Z surowców naturalnych - piasku, wody i wapna - produkowane są tzw.

silikaty.

   W produkcji nie stosuje się szkodliwych domieszek, a poszczególne składniki ani wyrób podczas całego procesu nie mają kontaktu z żadnymi niebezpiecznymi substancjami czy gazami. Cegły i drążone bloczki silikatowe są zwykle białe, ale mogą też być barwione na żółto, beżowo, czerwono, zielono, niebiesko i grafitowo.
   Silikatowe bloczki i kształtki**są najczęściej drążone, rzadziej pełne. Niektóre z nich mają wyprofilowane wpusty i wypusty, mogą mieć też uchwyty montażowe lub otwory, w które wkłada się specjalny chwytak (do łatwiejszego przenoszenia). Cegły nadają się do wykańczania elewacji, gdyż nie trzeba już ich tynkować. Są cegły z gładkimi powierzchniami bocznymi oraz cegły łupane (młotkowane).
   Ponieważ silikaty są zimne należałoby je docieplić materiałem termoizolacyjnym. Z uwagi na to, że mają wysoki współczynnik przewodzenia ciepła nie można z nich budować ścian jednowarstwowych. Z wyrobów tych muruje się ściany dwu- (18 lub 25 cm) i trójwarstwowe (18 lub 25 cm).
   Wyroby wapienno-piaskowe mają: dużą wytrzymałość na ściskanie; dobrą odporność na działanie mrozu i deszczu; dobrą izolacyjność akustyczną; dużą zdolność akumulacji ciepła i wilgoci, dzięki czemu wewnątrz domu panuje korzystny mikroklimat. Ponadto, dzięki odkażającym właściwościom wapna wyroby silikatowe są odporne na grzyby i pleśnie. Mają też wysoką odporność ogniową, a podczas pożaru nie wydzielają szkodliwych substancji. Wadą silikatów jest to, że są zimne i trzeba z nich wznosić ściany warstwowe. Trzeba je też zabezpieczyć podczas transportu, gdyż łatwo można je uszkodzić.
   Coraz większą popularność zyskują w ostatnich latach domy z bali. To swoisty powrót do natury. Kto choć raz zasmakował niepowtarzalnego klimatu, jaki panuje w starych, pachnących drewnem domach, ten może szukać dla siebie takiego właśnie siedliska.

Z bali

buduje się łatwo i szybko, pod warunkiem że jest się właścicielem dość zasobnego portfela. Takie domy wznosi się głównie z bali z drewna świerkowego lub sosnowego, wysuszonego komorowo do wilgotności 14-18 proc. Podczas suszenia na balach pojawiają się drobne rysy, które jednak nie wpływają na jakość budulca.
   Do budowy można też użyć bali z sosny polarnej, sprowadzanej ze Skandynawii. Tamtejsze drewno ma ściśle przylegające słoje i dużą włóknistość, dzięki czemu jest bardzo elastyczne i wytrzymałe. W porównaniu z innymi gatunkami drewno sosny polarnej jest bardziej suche, a jednocześnie zawiera dużo żywicy, która uodparnia je na wodę i wiatr.
   Dobrym budulcem są też bale z topoli, osiki, olchy czy akacji.
   Do budowy stosowane są bale prostokątne czterostronnie strugane, zwykle grubości od 8 do 11 cm. Łączy się je w tradycyjny sposób. Są też bale okrągłe średnicy 14, 16, 18, a nawet 23 cm z wyfrezowanymi gniazdami i zamkami.
   Bale impregnuje się poprzez zanurzenie w wodnym roztworze soli boru lub pomalowanie preparatem o właściwościach ogniochronnych i grzybobójczych.
   Ściany zewnętrzne wykonuje się z bali układanych poziomo jedna na drugiej, na podwalinie drewnianej zakotwionej do fundamentów. Pomiędzy fundamentami a podwaliną układa się izolację przeciwwilgociową z folii. W niektórych domach dla usztywnienia konstrukcji i zapewnienia równomiernej pracy bali dodatkowo łączy się je na kołki (dyble) drewniane. Zwykle nie uszczelnia się ścian, tylko niekiedy w narożach domu na połączeniach bali układa się piankę poliuretanową. W ścianach z bali z sosny polarnej bale oddziela się przekładkami z filcu. Od zewnątrz ściany powinno się pomalować, najlepiej dwukrotnie, impregnatem odpornym na promieniowanie ultrafioletowe, gdyż tak zabezpieczone drewno nie będzie czerniało. Od wewnątrz ściany domu ociepla się zazwyczaj wełną mineralną.
(O)

Wyższe mandaty od skarbówki z początkiem maja

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie